Analize

Sondazhi: Më pak se gjysma e amerikanëve besojnë se NATO do t’i mbrojë

Nga Gazeta ‘Si’–  Më pak se gjysma e amerikanëve besojnë se NATO do t’i mbrojë në rast sulmi, sipas një sondazhi të brendshëm të aleancës të siguruar nga POLITICO.

Ky rezultat vjen pas kritikave të përsëritura të Presidentit amerikan Donald Trump ndaj aleancës ushtarake.

Vetëm 43 për qind e të rriturve në Shtetet e Bashkuara u përgjigjën pozitivisht kur u pyetën nëse NATO do ta zbatonte zotimin e saj për të mbrojtur vendin e tyre në rast sulmi.

Ky është niveli më i ulët i besimit mes 32 vendeve anëtare të NATO-s, krahasuar me mesataren prej 57 për qind në të gjithë aleancën.

“Kjo mund të jetë një reagim ndaj retorikës së Trumpit, i cili po vë në pikëpyetje solidaritetin e Nenit 5 të NATO-s,” tha Gerlinde Niehus, eksperte e pavarur e sigurisë dhe ish-zyrtare e NATO-s për shumë vite. Sipas saj, shpjegimi më logjik për këtë rënie është narrativa që po përhapet në opinionin publik amerikan.

Trump ka kritikuar vazhdimisht aleatët e NATO-s, duke pretenduar se ata nuk kanë qenë të gatshëm të mbështesin Shtetet e Bashkuara gjatë luftës kundër Iranit. Ai e ka cilësuar aleancën si një “tigër prej letre” dhe ka deklaruar se vendet europiane nuk do ta ndihmonin SHBA-në nëse ajo do të kishte nevojë.

Ai gjithashtu ka kërcënuar me aneksimin e Groenlandës, territor i Danimarkës, ka vënë në dyshim pavarësinë e Kanadasë, ka shprehur dyshime për angazhimin amerikan ndaj Nenit 5 të NATO-s dhe ka minimizuar kontributin e aleatëve në luftën në Afganistan, duke thënë se ushtarët e tyre “qëndruan pak më prapa” vijës së frontit.

Javën e kaluar, Trump i intensifikoi sërish kritikat ndaj aleancës në prag të samitit të kësaj jave të udhëheqësve të NATO-s në Ankara.

“Është e pakuptimtë që SHBA-ja të vazhdojë në këtë rrugë të njëanshme kur marrëdhënia nuk është reciproke,” shkroi ai të premten.

Të dhënat e sondazhit të siguruara nga POLITICO nuk përmbajnë një krahasim të drejtpërdrejtë me vitet e mëparshme. Megjithatë, sipas një diplomati të NATO-s dhe një personi tjetër të njohur me rezultatet e vitit 2025, mesatarja e besimit në aleancë ka rënë me rreth 8 pikë përqindjeje, kryesisht për shkak të rënies më të madhe të regjistruar në Shtetet e Bashkuara.

Të dy burimet folën në kushte anonimiteti, pasi nuk ishin të autorizuar të diskutonin publikisht rezultatet.

NATO e ka aktivizuar Nenin 5 vetëm një herë në historinë e saj, pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001, kur vendet anëtare u solidarizuan me Shtetet e Bashkuara.

Megjithatë, shumica e të anketuarve vazhdojnë ta mbështesin aleancën. 62 për qind thanë se anëtarësimi në NATO e bën më pak të mundshëm një sulm ndaj vendit të tyre, ndërsa 65 për qind u shprehën se do të votonin për të mbetur pjesë e aleancës.

Gjithashtu, 72 për qind e konsiderojnë të rëndësishme lidhjen transatlantike.

Sondazhi përfshiu më shumë se 31 mijë të anketuar gjatë muajve mars dhe prill. NATO zhvillon dy sondazhe të tilla çdo vit, ndërsa versioni i fundit publik i përmbledhur u publikua në vitin 2024, përpara rikthimit të Trumpit në detyrë.

Një zyrtar i NATO-s, duke folur në emër të organizatës, deklaroi për POLITICO se aleanca “nuk komenton dokumente apo të dhëna për përdorim të brendshëm.”

Rriten qëndrimet pozitive ndaj Rusisë dhe Kinës

Përveç ndryshimit të perceptimit të amerikanëve për NATO-n, sondazhi zbuloi edhe një rritje të qëndrimeve pozitive ndaj Rusisë dhe Kinës në vendet e aleancës.

Sipas të dhënave, 17 për qind e qytetarëve të vendeve të NATO-s kanë tani një mendim pozitiv për Rusinë, krahasuar me 12 për qind një vit më parë.

Ndërkohë, përqindja e atyre që e shohin Rusinë në mënyrë negative ka rënë nga 62 për qind në 56 për qind. Mbështetja më e lartë për Rusinë u regjistrua në Mal të Zi, Bullgari, Maqedoninë e Veriut, Turqi dhe Greqi.

Mbështetja për Ukrainën gjithashtu ka rënë, nga 59 për qind në vitin 2025 në 55 për qind këtë vit. Forma më e mbështetur e ndihmës mbetet ajo humanitare, e ndjekur nga mbështetja diplomatike dhe sanksionet ndaj Rusisë.

Ndërkohë, 22 për qind e qytetarëve të vendeve të NATO-s kanë një qëndrim pozitiv ndaj Kinës, krahasuar me 17 për qind një vit më parë.

Përqindja e atyre që e shohin Kinën negativisht ka rënë nga 47 për qind në 39 për qind. Mbështetja më e madhe për Kinën u regjistrua në Maqedoninë e Veriut, Mal të Zi, Bullgari, Slloveni dhe Turqi.

NATO i kategorizon ndryshe këto dy vende: Rusinë e konsideron një kërcënim, ndërsa Kinën një sfidë sistemike.

Sipas Gerlinde Niehus, rritja e simpatisë ndaj Rusisë dhe Kinës mund të shpjegohet edhe me rënien e reputacionit të Shteteve të Bashkuara në sytë e publikut evropian, si dhe me ndikimin e mundshëm të dezinformimit dhe propagandës ruse në opinionin publik të vendeve anëtare të NATO-s./ Politico


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë