.png)
Nga Gazeta ‘Si’– Armiqtë mund ta shfrytëzojnë varësinë e Europës nga lëndët djegëse fosile për ta “mbytur” bllokun në rast lufte, paralajmërojnë drejtuesit e mbrojtjes dhe klimës së Bashkimit Europian.
BE-ja blen nga jashtë 95 për qind të naftës dhe 85 për qind të gazit natyror që konsumojnë familjet, transporti dhe industria e saj. Komisioni Europian dhe zyrtarët ushtarakë janë të shqetësuar se kjo varësi nga importet mund të bëhet një kërcënim sigurie në kohë konfliktesh.
Kjo e bën kalimin e bllokut drejt burimeve të pastra dhe vendore të energjisë jo vetëm thelbësor për përpjekjet e Europës për të ulur emetimet që ngrohin planetin, por edhe qendror për planifikimin ushtarak, thanë për POLITICO në një intervistë të përbashkët komisionerët e klimës dhe mbrojtjes të BE-së.
Paralajmërimi vjen ndërsa dy luftëra jashtë BE-së, në Ukrainë dhe Iran, kanë kufizuar furnizimet me naftë dhe gaz dhe kanë rritur çmimet e energjisë në Europë.
“Tani po flasim për një situatë ku nuk jemi në luftë, por tashmë jemi seriozisht të kufizuar në përdorimin e naftës, gazit dhe vajgurit,” tha Komisioneri për Klimën, Ëopke Hoekstra, duke iu referuar krizës energjetike të shkaktuar nga lufta me Iranin.
“Vetëm imagjinoni si do të ishte në një situatë pranë luftës ose në luftë të plotë, dhe pala tjetër ta përdorte këtë për t’ju mbytur,” shtoi ai.
“Prandaj e kuptoj pse gjeneralët po alarmohen nga kjo varësi e madhe.”
Në fund të fundit, tha ai, “nëse ka një gjë që na mëson historia ushtarake, është se luftërat nuk fitohen vetëm me aftësi luftarake, por edhe nga aftësia për të organizuar zinxhirin e furnizimit dhe logjistikën.”
Shtrëngimi i furnizimeve me gaz nga Rusia si përgjigje ndaj mbështetjes së Europës për Ukrainën tregoi rreziqet e varësisë nga lëndët djegëse fosile, dhe zgjidhja është që Europa të sigurojë burimet e veta energjetike, tha Komisioneri i Mbrojtjes, Andrius Kubilius.
Meqë BE-ja ka pak rezerva të veta të karburanteve fosile, energjia e pastër, nga dielli dhe era te energjia bërthamore dhe karburantet sintetike, është rruga përpara, argumentuan ai dhe Hoekstra.
“Kjo është arsyeja pse e kam quajtur Marrëveshjen e Gjelbër instrumentin më të rëndësishëm gjeopolitik,” shtoi Kubilius. Paketa e gjerë e ligjeve dhe rregullave mjedisore të Bashkimit Europian është gjithashtu një mjet “për të zvogëluar kërcënimet me të cilat po përballemi tani.”
“Shantazh i mundshëm”
Hoekstra tha se është thelbësore që një pjesë më e madhe e transportit, ngrohjes dhe industrisë të furnizohet me energji elektrike në vend të naftës dhe gazit, edhe nëse tanket dhe avionët luftarakë të Europës vazhdojnë të varen nga karburantet fosile.
“Nëse siguroheni që e gjithë shoqëria të kalojë shumë më shpejt në elektrifikim, varësia e përgjithshme e shoqërisë suaj bëhet shumë më e vogël,” tha ai.
“Dhe ajo pjesë e vogël e karburantit që prodhoni vetë ose që duhet ta importoni, mund të përdoret pastaj ekskluzivisht ose pothuajse ekskluzivisht për ushtrinë.”
Kjo nuk do të thotë se ka një zgjidhje të shpejtë: tranzicioni energjetik i BE-së është një projekt që zgjat dekada.
“Jemi në një situatë shantazhi të mundshëm,” tha Hoekstra. “Kjo varësi nuk do të zgjidhet brenda natës, por ua kemi borxh qytetarëve tanë që ta zvogëlojmë sa më shpejt të jetë e mundur. Edhe ushtarakët ishin kaq këmbëngulës sepse e shohin këtë si një rrezik të madh.”
Ai këmbënguli gjithashtu se vetëm diversifikimi i furnizimeve me karburante fosile, në mënyrë që BE-ja të mos varet nga një furnizues i vetëm, nuk është zgjidhje e mjaftueshme.
“Përgjigjja e thjeshtë për të diversifikuar nuk mjafton aspak,” tha ai.
“Është mirë që hoqëm dorë nga pjesa më e madhe e gazit rus. Por ajo që morëm në këmbim është më shumë gaz i lëngshëm nga SHBA-ja dhe Katari. Kjo ende nuk është pavarësi. E vetmja gjë që funksionon afatgjatë është bollëku i energjisë vendore, shumë të lirë dhe të prodhuar në Europë. Kjo është ajo që na duhet.”
Paralajmërimi për Kinën
Në të njëjtën kohë, BE-ja duhet të shmangë krijimin e varësive të reja gjatë përpjekjeve për të hequr dorë nga karburantet fosile, veçanërisht duke shmangur varësinë nga Kina për lëndët e para kritike dhe teknologjitë e energjisë së pastër, këmbëngulën Hoekstra dhe Kubilius.
“Jam i vendosur të sigurohem që të prodhojmë gjëra në Europë, sepse nuk po e bëjmë këtë vetëm për t’u dhënë kinezëve një tjetër mjet presioni,” tha Hoekstra.
“Jam i shqetësuar për varësinë tonë të madhe nga Kina, ku kemi pothuajse të njëjtin historik si me Rusinë,” shtoi ai.
“Nëse shikoni shifrat dhe 15-20 vitet e fundit, kemi qenë dritëshkurtër në vendimet tona për të ndjekur fitimet e lehta dhe për të krijuar një sërë varësish.”
Pas krizës ruse të vitit 2022 dhe tani tronditjes energjetike nga Irani, “e mësuam atë mësim,” tha Kubilius.
“Të jesh i varur ekonomikisht dhe tregtarisht nga vende autoritare do të thotë të presësh një katastrofë.”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje