Një socialist në Shtëpinë e Bardhë! Si po kopjon Trump strategjitë ekonomike kineze

Gazeta Si – Gjatë tridhjetë viteve të fundit, Kina është transformuar nga një vend i varfër dhe i prapambetur, në një superfuqi teknologjike të përparuar, nga bateritë në Inteligjencën Artificiale.

E bëri këtë duke kombinuar forcat e tregut, integrimin vertikal të zinxhirëve të furnizimit dhe kontrollin e rreptë qeveritar.

Kohët e fundit, megjithatë, ajo ka gjetur një imitues. Ai jeton në Mar-a-Lago dhe emri i tij është Donald Trump.

Ndërsa muajt kalojnë, presidenti i Shteteve të Bashkuara po eksperimenton gjithnjë e më shumë me modelin e tij unik të socializmit në Potomac.

Kjo përmbys traditat e partisë së tij, ndryshon natyrën e kapitalizmit amerikan dhe përmbys mekanizmat e tregjeve; duke vepruar kështu, ajo gjithashtu hap konflikte të reja të mundshme interesi për vetë Trump, i cili, megjithatë, nuk tregon shenja tërheqjeje.

Qasje e dyfishtë

Më pak se një javë më parë, administrata njoftoi programin e saj të fundit të investimeve, këtë herë në gjashtë kompani kompjuterike.

Kompjuterizimi kuantik rrit në mënyrë eksponenciale shpejtësinë, fuqinë dhe saktësinë e kompjuterëve, duke premtuar përparime të reja në mjekësi, kërkime farmaceutike, financë, sisteme navigimi satelitor dhe madje edhe Inteligjencë Artificiale.

Tani, Departamenti i Tregtisë ka vendosur të përdorë 2 miliardë dollarë nga buxheti i Aktit të Çipave dhe Shkencës, i prezantuar nga Joe Biden në vitin 2022, për të blerë aksione në kompanitë e informatikës kuantike.

Disa prej këtyre janë startup-e, të tjera janë kompani të tregtuara publikisht. Një shembull është IBM, e cila po merr një investim publik prej 1 miliard dollarësh për të lançuar një degë të dedikuar vetëm për prodhimin e çipave kuantikë.

Një shembull tjetër është “Global Foundries”, një prodhues harduerësh kompjuterikë kuantikë, në të cilin qeveria amerikane ka blerë 1% të aksioneve, duke shpenzuar 375 milionë dollarë.

Administrata Trump është pozicionuar kështu në dy nivele të zinxhirit të furnizimit, por nuk është ndalur këtu.

Me 100 milionë dollarë të tjerë në D-Wave Quantum me seli në Palo Alto, ajo hyn gjithashtu në biznesin e informatikës kuantike dhe bën të njëjtën gjë duke investuar 100 milionë dollarë të tjerë në “Rigetti Computing” dhe një kompani tjetër të quajtur “Infleqtion”.

Menaxhmenti tani ka një pjesëmarrje në çdo aspekt strategjik të informatikës kuantike, nga prodhimi i makinerive, te çipat e Inteligjencës Artificiale dhe funksionet llogaritëse.

Qasja të kujton atë të gjigantëve kinezë, të cilët, për shembull, zhvillojnë bateri, por gjithashtu zotërojnë minierat e litiumit të nevojshme për t’i prodhuar ato.

Rritja e Wall Street-it

Reagimi i tregut zbuloi menjëherë perceptimet e investitorëve për rolin e qeverisë amerikane. Në pesë ditët e fundit, aksionet e IBM u rritën me 12.8%, Global Foundries me 21%, ndërsa D-Wave Quantum, Rigetti dhe Infleqtion fituan të gjitha 50% ose më shumë.

Është logjike, bazuar në precedent. Nëntë muaj më parë, administrata Trump bëri një investim prej 8.9 miliardë dollarësh (përsëri falë Aktit të Çipave të Biden) për një aksion prej 9.9% në Intel, kompania historike e mikroçipave në Kaliforni që atëherë ishte në telashe.

Që atëherë, aksionet e Intel janë rritur gati 500%, duke gjeneruar një fitim teorik prej rreth 50 miliardë dollarësh për taksapaguesin amerikan.

Receta e Trump është e thjeshtë: ai ndërhyri në treg për të mirën e degës së tij. Departamenti i Luftës i ka dhënë asaj porosi të klasifikuara me vlerë 3.2 miliardë dollarë për mikroçipa të përparuar për sisteme ushtarake, dronë dhe infrastrukturë inteligjence.

Shtëpia e Bardhë ka ushtruar presion mbi kompanitë e mëdha të teknologjisë, nga Apple te Tesla, që të furnizohen nga vetë Intel.

Dhe Intel ka parë të hiqen të gjitha kushtet për përfshirjen e qeverisë. Ishte e parashikueshme që edhe investitorët privatë do të rreshtoheshin për të investuar në kompani publike të informatikës kuantike, sepse tani presin që qeveria ta shtrembërojë industrinë në favor të tyre.

Tokat e rralla

Diçka e ngjashme i ndodhi edhe një kompanie të madhe amerikane të metaleve të rralla, “MP Materials”. Që kur qeveria mori 15% të aksioneve të kompanisë korrikun e kaluar, aksionet e saj janë rritur me 118%. Kohët e fundit, në vitin 2026, administrata hyri në kompani të tjera strategjike të mineraleve: USA Rare Earth, Vulcan Elements (magnete), Lithium Americas, Trilogy Metals (bakër dhe kobalt në Alaska) dhe Korea Zinc.

Qëllimi është i njëjtë me atë të Kinës: të sigurojë autonomi strategjike, siguri kombëtare dhe konkurrencë me superfuqinë e saj rivale.

Kjo vjen me koston e konflikteve të zakonshme të interesit të Trump: fondi i djalit të tij Donald Jr. kishte blerë së fundmi një aksion në dy kompani në të cilat qeveria e tij ka investuar, “Vulcan Elements” dhe “PsiQuantum”.

Burimi: “Corriere della Sera”; Përshtati: Gazeta “Si”