.png)
Nga Gazeta Si- Gjurmët digjitale fillojnë shumë kohë para se fëmijët të bëjnë hapat e parë. Ata mund të jenë ende në barkun e nënës kur prindërit e tyre postojnë për to në mediat sociale, duke ndarë ekografi me mbishkrime të tilla si “Dashuri me shikim të parë!” Pastaj vijnë fotot e të porsalindurve, të cilat shfaqen në Instagram brenda pak orësh nga lindja e një foshnje.
“Ndarja e fotove” është në rritje – një në katër fëmijë në Perëndim ka një prani në mediat sociale para se të lindin.
Megjithatë, prindërit nuk ndalen gjithmonë me kaq. Disa i shndërrojnë fëmijët e tyre në yje të plotë të mediave sociale- të quajtur me emrin tërheqës “kidfluencers”- duke dokumentuar çdo moment të rëndësishëm (dhe ato më pak të rëndësishëm).
“Ata marrin kamerën për të kapur fjalët e para dhe hapat e parë, problemet me dhëmbët, shpërthimet e zemërimit dhe mësimin për tualet. Edhe “momentet më intime transmetohen për miliona”, shkruan Fortesa Latifi, gazetare, në një libër të ri, ndërsa përmbajtja ka gjithçka, nga puberteti deri te menstruacionet.
“Pëlqe, Ndiq, Regjistrohu” është një ekspozim interesant i “kidfluencing”, një biznes multi-miliardë dollarësh ku “privatësia e fëmijëve tregtohet për fitime”.
Ajo takon prindërit që janë bërë “producentë, menaxherë dhe kameramanë”, duke i nxitur fëmijët e tyre të xhirojnë video dhe duke u diktuar sa orë punojnë në ditë.
Kidfluencing është një ‘punë’ fitimprurëse familjare. Latifi zbulon se llogaritë kryesore nxjerrin deri në 200,000 dollarë për postim të sponsorizuar, duke sjellë midis 8 dhe 10 milionë dollarëve në vit.
Në këtë botë, “asgjë nuk është shumë personale për të mos u #sponsorizuar”.
Trajnimi për tualet bëhet një reklamë për pelena- rruajtja e këmbëve për herë të parë është një shans për të promovuar një markë brisku.
Industria është krahasuar me aktrimin ose modelimin e fëmijëve. Megjithatë, nuk ka të njëjtat mbrojtje ligjore, thekson Latifi. Në Amerikë, vetëm pesë shtete kanë ligje që kërkojnë që një prind të ndajë të ardhurat e një fëmije me ta. Gjëra të tilla si pëlqimi për t’u filmuar, kontrolli i përmbajtjes dhe orët e kaluara duke filmuar varen nga diskrecioni i prindërve.
Sigurisht që disa fëmijë përfitojnë nga fama dhe ndikimi në para që sjell. Merrni shembull Ryan Kaji, i cili u bë i famshëm në moshën tre vjeç për vlerësimet e lodrave, sot ai ka më shumë se 40 milionë abonentë në YouTube dhe fitoi 35 milionë dollarë në vitin 2025, sipas Forbes.
Megjithatë, raportimi i Latifit përqendrohet më shumë në anët negative.
Ajo e pyet Julie Jeppson, një nënë me tetë fëmijë që drejton një kanal familjar në YouTube, ku videot e saj janë më të njohurat.
Ajo thotë se videot ku fëmijët lëndohen janë ato që pëlqehen më shumë.
“Hundët e përgjakshme, ose krahët e thyer, ose vizita në urgjencë”. Kur njëri nga fëmijët e Jeppson ka dhimbje, Latifi pyet veten, a është instinkti i saj për t’i ndihmuar apo për të marrë telefonin e saj dhe për ta regjistruar atë?
Në një klip viral në një llogari tjetër, një baba vazhdon të filmojë të birin duke pasur një krizë në vend që të telefonojë menjëherë një ambulancë.
Viraliteti ka marrë një dimension tjetër me mediat sociale.
Njoftimet për shtatzëninë dhe videot e foshnjave të porsalindura janë veçanërisht të njohura. Një ish-blogere zbulon se ajo ka “njohur njerëz që kanë pasur më shumë fëmijë sepse këto marrëveshje me marka janë vërtet fitimprurëse”.
Ideja e të pasurit foshnje për shikime në mediat sociale mund të duket e pabesueshme, por njerëz të brendshëm të industrisë i thonë Latifit se ka para në marketingun e produkteve, duke përfshirë karrocat, pelenat dhe testet e shtatzënisë.
Njerëzit janë gjithashtu të magjepsur nga dinamikat e panjohura familjare. Një influencer e krishterë e njohur është Karissa Collins e cila ka 11 fëmijë dhe të gjithë kanë emra që fillojnë me “A”. Ajo i intrigon dhe i zemëron ndjekësit e saj, si kur poston për shkollimin në shtëpi ose besimin e saj se kontracepsioni është i pahijshëm.
Shumë nga familjet më të njohura të influencërve janë mormone. Përveç fasadea idilike është kisha mormone- ajo u paguan atyre mijëra dollarë për postim, duke shtyrë imazhe që e bëjnë fenë të duket e denjë për Instagram, siç janë ndjekësit që u japin ushqim të pastrehëve.
Por fytyrat e qeshura të fëmijëve mund të fshehin vuajtjet e tyre. Shari Franke, vajza 23-vjeçare e një nëne influencere e cila u dënua për abuzim me fëmijë në vitin 2024, dëshmoi para ligjvënësve në Utah se ajo ishte një “viktimë e vlogimit familjar”. (Nëna e saj vendosi dënime të ashpra për fëmijët dhe u arrestua pasi djali i saj i kequshqyer iku nga shtëpia e saj.)
“Asnjë sasi parash”, tha Franke, nuk mund të kompensojë faktin që fëmijëria “është e mbuluar në të gjithë internetin”.
Në vitin 2025, Utah miratoi një ligj për të mbrojtur fëmijët influencerë duke kërkuar që prindërit të lënë mënjanë një pjesë të fitimeve dhe duke u mundësuar fëmijëve të kërkojnë më vonë që përmbajtja të hiqet.
Interneti sjell edhe rreziqe të tjera. Seksioni më shqetësues i librit ka të bëjë me grabitqarët online. Latifi ofron shembuj të zymtë të prindërve që filmojnë përmbajtje sugjestive të fëmijëve të tyre duke ngrënë ose duke kërcyer dhe fëmijëve influencerë që ndiqen nga të huaj në shkollë.
“Pëlqe, Ndiq, Regjistrohu” dallohet për raportimin e saj të pasur, megjithëse Latifi nuk ofron rekomandime të mjaftueshme të kënaqshme se si ta përmirësojë industrinë.
Ajo reflekton mbi vajzën e saj dhe arrin në përfundimin se asgjë nuk mund ta bindë të shkelë privatësinë e fëmijës së saj. Më shumë prindër mund të mendohen dy herë së shpejti para se të postojnë atë foto ose ekografi të ëmbël.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje