.png)
Gazeta Si – Në muajt e fundit, video që ndjekin të njëjtin model janë shfaqur gjithnjë e më shumë në TikTok dhe Instagram: një burrë i afrohet një gruaje të panjohur në publik, përpiqet të fillojë një bisedë ose t’i kërkojë numrin e saj të telefonit dhe më pas e filmon të gjithën nga perspektiva e tij.
Është një zhanër i vjetër, tipik për të ashtuquajturit “artistë të joshjes” që duan të shfaqin teknikat e tyre të joshjes.
Por ato që aktualisht përmbytin mediat sociale, kanë veçantinë që personi që filmohet nuk e vëren, sepse mban syzet e reja “inteligjente” të prodhuara nga “Meta”, të cilat kanë ekzistuar prej vitesh, por që kanë fituar me shpejtësi popullaritet që nga viti i kaluar.
Këto syze në dukje të zakonshme, të pajisura me një kamerë të vogël të integruar në kornizë, janë Ray-Ban Meta dhe Oakley Meta, të prodhuara në bashkëpunim me grupin “EssilorLuxottica”.
Me përhapjen e videove që i paraqesin ata duke filmuar fshehurazi veten, shumë po pyesin nëse një përmbajtje e tillë përbën shkelje të privatësisë.
Pyetja është, nëse është e ligjshme të filmosh dikë në rrugë pa e kuptuar ai, me potencialin që videoja të bëhet virale në mediat sociale.
@nojurynoprizes #meta ♬ original sound – irlanda
Edhe në komentet në video, kundërshtimi nga disa përdorues është gjithnjë e më i dukshëm, deri në atë pikë sa syzet inteligjente janë quajtur nga shumë njerëz me nofkën, “syze perverse”.
“Metaglasses” nuk përdoren vetëm nga influencuesit, por edhe nga shumë lloje të tjera krijuesish përmbajtjeje: ndonjëherë ato përdoren në përpjekje për të kryer hetime tabloide ose gazetareske, ose për të kryer shaka pak a shumë të padëmshme në rrugë, ose thjesht për të xhiruar video udhëtimesh ose aktivitetesh që kërkojnë përdorim pa duar.
Megjithatë, në shumë raste të tjera, përhapja e syzeve inteligjente po përkeqëson një situatë që ka gjeneruar ankesa për vite me radhë.
Instagram dhe TikTok, në fakt, ishin tashmë plot me video në të cilat krijuesit e përmbajtjes filmonin ndërveprimet e tyre me të huajt: tani, ata mund ta bëjnë këtë në një mënyrë më diskrete dhe të vështirë për t’u refuzuar.
Syzet e diellit Ray-Ban Meta dhe Oakley Meta kushtojnë mesatarisht midis 400 dhe 500 dollarëve, janë të disponueshme në modele dhe ngjyra të ndryshme dhe integrojnë një asistent zëri të mundësuar nga inteligjenca artificiale, altoparlantë dhe një kamerë 12 megapiksel, në gjendje për të regjistruar video me definicion të lartë.
Ato janë shumë më diskrete se paraardhësit e tyre: ndryshe nga Google Glass i vjetër, i cili mund të njihej me një shikim, syzet e diellit Ray-Ban Meta duken si syze të rregullta.
Kamera është e fshehur në këndin e sipërm të djathtë të kornizës, ku shumë syze dielli kanë elementë të vegjël dekorativë dhe kanë diametër vetëm disa milimetra.
Është e vështirë të dallohet, veçanërisht në kornizat e errëta. Vetëm në vitin 2025, “Meta” shiti afërsisht 8 milionë palë.
@eunice.cycle 🏃♀️🏃♀️🏃♀️🏃♀️#metaglasses #meta #eunicecycle #metaglassesrayban #asiantiktok ♬ original sound – certainlybee
“Meta” pretendon se syzet e saj janë të pajisura me një LED që ndizet kur kamera është duke regjistruar, në mënyrë që të tjerët ta shohin atë.
Një zëdhënës i kompanisë, i tha CNN se “syzet janë të pajisura me teknologji të dukshme për të parandaluar që njerëzit të mbulojnë atë dritë” dhe se “si me çdo pajisje regjistrimi, përfshirë telefonin tuaj, njerëzit duhet të përdorin syze inteligjente në mënyrë të sigurt dhe me respekt”.
Kushtet e shërbimit të “Meta”-s specifikojnë që syzet nuk duhet të përdoren për aktivitete dashakeqe, të tilla si “ngacmimi, shkelja e privatësisë ose marrja e informacionit të ndjeshëm”.
Në praktikë, megjithatë, ajo dritë është shumë e lehtë për t’u fshehur. Ngjitëse të dizenjuara posaçërisht për ta mbuluar atë, mund të gjenden në Amazon dhe tutoriale në TikTok dhe YouTube shpjegojnë se si të çaktivizohet.
Një TikToker nga Kalifornia Jugore me 62,000 ndjekës ofron një shërbim me pagesë për të hequr fizikisht LED-in nga syzet “Meta”: “Shërbimi kushton 120 dollarë, më njoftoni nëse jeni të interesuar”, shkroi ai në përgjigje të një mesazhi nga një gazetar i “Wired”.
Syzet Ray-Ban Meta nuk janë të vetmet me kamera: ka shumë të tjera në Amazon, shpesh edhe më të vështira për t’u njohur.
Disa kanë kamera praktikisht të padukshme me vrima të integruara në urën e hundës ose në cepat e kornizës.
Të tjera e fshehin kamerën pas një pjese të sheshtë të kornizës, pa asnjë vrimë ose lente të dukshme. Cilësia e videos është përgjithësisht më e keqe se ajo e Ray-Ban Meta, por prapëseprapë e mirë.
Syzet inteligjente tani janë aq të përhapura sa mund të shfletoni Instagram ose TikTok dhe të hasni në një video të regjistruar në këtë mënyrë pa e kuptuar fare.
Zakonisht e vini re, sepse njerëzit që filmohen reagojnë në një mënyrë jashtëzakonisht natyrale, ndryshe nga mënyra se si do të silleshin para kameras.
@primo.nero #perteeee #roma #gta5_funny #roma ♬ audio originale – Primo Nero
Në Instagram, këto video shoqërohen nga një etiketë që shfaqet pranë emrit të krijuesit, duke treguar se videoja është xhiruar me syze inteligjente. Kjo veçori aktualisht mungon në TikTok, megjithëse disa krijues e tregojnë vullnetarisht me një hashtag.
Videot që përqendrohen në qasje konsiderohen veçanërisht problematike. Disa nga krijuesit që i postojnë ato, kanë miliona ndjekës dhe pothuajse kurrë nuk i informojnë subjektet për përmbajtjen e tyre gjatë regjistrimit.
Joy Hui Lin, një studiuese që jeton në Paris, i tha Wired se u ndalua në rrugë nga dy djem që donin ta pyesnin për rrobat që mbante veshur.
Në atë kohë, ajo tha se nuk u habit, sepse disa fotografë rrinë në lagjen e saj dhe ndonjëherë ndalojnë subjektet që i gjejnë më interesante në rrugë.
“Ishte gjithçka shumë bukur deri në fund të bisedës, kur njëri prej tyre tha: ‘Vetëm që ta dish, këto syze të kanë filmuar gjatë gjithë kësaj kohe'”.
Lin u habit nga fakti që djali nuk i kishte kërkuar leje para se ta filmonte dhe vetëm atëherë e pyeti nëse mund ta ndante videon në internet. “Ai nuk dukej se e kuptonte sa e pakëndshme mund të ishte të regjistroje dikë para se ta pyeste”, tha ajo.
Të tjerë zbuluan se ishin filmuar kur videoja kishte filluar të qarkullonte gjerësisht në internet. Një grua amerikane, e intervistuar nga CNN, tha se po priste fluturimin e saj në aeroport kur një i panjohur iu afrua dhe filloi të bisedonte me të. Ajo përfundimisht pranoi t’i jepte numrin e saj të telefonit.
@jbs_lyfe Not even kidding. Mind you this is 3pm on a Thursday afternoon. I heard it’s called confidence coaching 🤔. #metaglasses #fsu #fypシ #college #blowthisup ♬ original sound – Bambisgirl🫶🏻
Sapo u kthye në shtëpi, duke kërkuar emrin e tij në mediat sociale, zbuloi se ai postonte rregullisht video të vetes duke u përpjekur të merrte gra në aeroporte.
Pak më vonë, ai i dërgoi asaj videon që kishte filmuar, duke thënë se donte t’ia tregonte asaj para se ta ndante në internet.
Ajo i tha se nuk donte që ai ta bënte këtë, por ai e postoi gjithsesi: “Shpërtheu aq shumë sa njerëzit po ma dërgonin videon privatisht. Dikush madje më afrohej në rrugë, duke më treguar telefonin e tij dhe duke më pyetur: ‘Je ti?'”
Një grua tjetër e intervistuar nga BBC tha se po bënte banjë dielli në një plazh të Brighton-it kur një burrë iu afrua dhe i kërkoi emrin dhe numrin e telefonit.
Ajo refuzoi me mirësjellje, duke thënë se kishte të dashur. Disa javë më vonë, dikush i dërgoi një video në TikTok: ishte një regjistrim i asaj bisede, i filmuar nga këndvështrimi i burrit.
Videoja kishte grumbulluar rreth një milion shikime dhe qindra komente, shumë prej të cilave me përmbajtje seksuale eksplicite.
“Nuk e kisha idenë se po ndodhte. Nuk dhashë pëlqimin që të filmohesha dhe nuk dhashë pëlqimin që të postohej në internet”, tha ajo.
“Më frikësoi vërtet. Më bëri të kisha frikë të dilja në publik”. Kur ajo ia raportoi incidentin Policisë së Sussex-it, asaj iu tha se nuk mund të bënin asgjë, sepse filmimi i njerëzve në publik nuk është i paligjshëm.
Aktualisht, në shumicën e vendeve, nuk ka ligje specifike që ndalojnë filmimin e njerëzve në publik pa pëlqimin e tyre.
@loganluvscats always awkward and corny 😭
♬ original sound – logan
Në Mbretërinë e Bashkuar dhe Shtetet e Bashkuara, për shembull, është përgjithësisht e ligjshme ta bësh këtë, përveç nëse përbën ngacmim ose ndjekje.
Nëse videoja postohet më pas në internet, mund të hyjnë në lojë ligjet e mbrojtjes së të dhënave dhe privatësisë, veçanërisht nëse përmbajtja përdoret për qëllime komerciale, por zbatimi i këtyre ligjeve është i ngadaltë dhe i ndërlikuar.
Në shumicën e vendeve evropiane, zbatohet e drejta e imazhit të dikujt sipas Kodit Civil, e drejta e një portreti dhe mbrojtja e të dhënave personale sipas GDPR-së.
Në praktikë, kjo do të thotë që kushdo mund të kërkojë heqjen e një videoje në të cilën shfaqet pa pëlqimin e tij, por pothuajse askush nuk arrin ta bëjë këtë në të vërtetë, sepse kërkon kohë, para dhe një kuptim të të drejtave të tyre që jo të gjithë e kanë.
Disa platforma, si Instagram dhe TikTok, ju lejojnë të raportoni videot në të cilat shfaqeni pa pëlqimin tuaj dhe, në teori, t’i hiqni ato, por procesi është i gjatë dhe nuk funksionon gjithmonë.
Not a fan of Mark Zuckerberg's pervert glasses. It's an ugly design for pervert glasses and makes it too easy to be a pervert. I would prefer technology to make it more difficult to skeez, creep or perv on the world. I would like tech to protect me from creeps, not smooth the runway for them.
— Jonathan the Tortoise, who did NOT die (@leahshaffer.bsky.social) March 4, 2026 at 3:50 PM
[image or embed]
Ndërkohë, disa kanë provuar zgjidhje teknologjike. Yves Jeanrenaud, një sociolog dhe programues gjerman, krijoi një aplikacion falas të quajtur Nearby Glasses që zbulon sinjalin Bluetooth të emetuar nga syzet “Meta” dhe njofton përdoruesin kur një palë prej tyre është afër.
Për më tepër, udhëzues të detajuar kanë filluar të shfaqen në internet mbi detajet që duhen kërkuar kur përpiqeni të përcaktoni nëse personi me të cilin po flisni mban syze inteligjente apo syze të rregullta.
Këshilla kryesore është të kërkoni kamerën e fshehur në këndin e sipërm të djathtë të kornizës, e dallueshme nga rrethi i saj i zi me shkëlqim me diametër disa milimetra.
Në kornizat me ngjyra të çelëta, është mjaft e lehtë për t’u dalluar; në ato më të errëta, duhet të jeni më të kujdesshëm.
Sa i përket LED-it që supozohet të tregojë regjistrimin, ai ndodhet në këndin e kundërt, por siç u përmend, është i lehtë për t’u mbuluar ose hequr: nëse nuk po ndizet, nuk do të thotë domosdoshmërisht se syzet nuk po regjistrojnë.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje