.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Edhe pse Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka deklaruar se “lufta është fituar” me Iranin, anije luftarake amfibe, mjete zbarkimi dhe mijëra marinsa dhe marinarë po dislokohen në rajon.
Ky dislokim ka nxitur spekulime nëse SHBA planifikon të pushtojë Ishullin Kharg, një ishull koralor në brigjet e Iranit dhe një arterie jetike ekonomike për Teheranin, që përpunon rreth 90% të eksporteve të naftës bruto të vendit.
Edhe nëse Uashingtoni do të arrinte të merrte kontrollin e këtij ishulli të vogël por strategjik, ekspertët kanë ngritur pikëpyetje nëse kjo do t’i jepte SHBA-së ndikim të mjaftueshëm për ta detyruar Iranin të rihapë Strait of Hormuz, në mes të një krize globale energjetike që po përshkallëzohet.
Ja çfarë dimë për operacionin e mundshëm tokësor dhe rreziqet e tij.
Çfarë është Ishulli Kharg?
Ishulli Kharg është një sipërfaqe toke rreth 8 kilometra e gjatë, pranë bregdetit iranian, afërsisht një e treta e madhësisë së Manhattan-it, dhe përshkruhet nga zyrtarët amerikanë si “nyja kryesore për gjithë furnizimin me naftë të Iranit”.
Molat e tij të gjata shtrihen në ujëra mjaftueshëm të thella për të pritur supertankerë nafte, duke e bërë ishullin një pikë kritike për shpërndarjen e naftës.
Ky ishull ka qenë prej kohësh thelbësor për ekonominë iraniane. Një dokument i deklasifikuar i CIA-s nga viti 1984 e përshkruan si “më jetikun në sistemin e naftës së Iranit”, duke theksuar se funksionimi i tij është thelbësor për mirëqenien ekonomike të vendit.
Rrugë alternative eksporti që shmangin Ngushticën e Hormuzit ekzistojnë, por janë të kufizuara dhe nuk janë testuar në shkallë të gjerë, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.
Për shembull, në vitin 2021, Irani inauguroi terminalin e naftës në Jask, por ai nuk konsiderohet një alternativë e plotë për eksportin e naftës iraniane.
Kapaciteti i depozitimit në Kharg vlerësohet rreth 30 milionë fuçi, ndërsa aktualisht aty ruhen rreth 18 milionë fuçi.
Më herët këtë muaj, lideri i opozitës izraelite Yair Lapid tha se shkatërrimi i terminalit do të “paralizonte ekonominë e Iranit dhe do të rrëzonte regjimin”.
Sa i rrezikshëm do të ishte një sulm tokësor amerikan?
Dy njësi ekspeditare të marinsave amerikanë (MEU), të specializuara në zbarkime të shpejta amfibe dhe operacione sulmuese, janë dislokuar së fundmi në Lindjen e Mesme.
Në stërvitje të mëparshme, këto njësi kanë përfshirë helikopterë sulmues, trupa në plazh dhe anije të mëdha luftarake në det.
James Stavridis, ish-komandant i lartë i NATO-s, tha se këto njësi kanë “kapacitete të mëdha luftarake”, por paralajmëroi se përpara çdo operacioni tokësor, ato duhet të kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit duke u përballur me dronë, raketa balistike dhe mina iraniane.
Pasi të vendosen pranë Khargut, marinsat do të kenë nevojë për dominim të plotë ajror dhe detar në një rreze prej të paktën 160 kilometrash rreth ishullit.
Një nga rreziqet kryesore është që Irani mund të godasë anijet amfibe. Një tjetër shqetësim është popullsia e ishullit – kryesisht punëtorë të naftës – të cilët do të duhej të evakuoheshin ose kontrolloheshin.
Stavridis vë në dyshim edhe përfitimin strategjik të një operacioni të tillë, duke thënë se nuk është e sigurt nëse Irani do të dorëzohej për shkak të humbjes së ishullit.
Richard Haass shtoi se një mision i tillë do të konsumonte ndjeshëm rezervat e raketave të SHBA-së.
Arsyeja e saktë pse SHBA po shqyrton këtë opsion mbetet e paqartë, por mund të perceptohet si përpjekje për të marrë kontrollin e naftës iraniane.
A është përgatitur Irani për një sulm të mundshëm?
Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, deklaroi se armiqtë e Iranit po përgatiten të pushtojnë një nga ishujt e vendit.
Ai paralajmëroi se çdo veprim do të përballet me sulme të ashpra ndaj infrastrukturës së vendeve të përfshira.
Sipas burimeve të inteligjencës amerikane, Irani ka vendosur trupa shtesë, mbrojtje ajrore dhe mina rreth ishullit në javët e fundit.
Ishulli tashmë ka mbrojtje të fortifikuar dhe sisteme raketore kundërajrore.
A e ka sulmuar SHBA më parë këtë ishull?
Po. Më herët këtë muaj, Trump tha se SHBA kishte bombarduar objektiva ushtarake në ishull dhe paralajmëroi se do të godiste edhe infrastrukturën e naftës nëse Irani vazhdonte të bllokonte trafikun në Ngushticën e Hormuzit.
Ai ka përmendur idenë e pushtimit të ishullit që në vitin 1988, shumë përpara se të bëhej president.
Zyrtarë të Shtëpisë së Bardhë besojnë se marrja e Khargut mund të falimentojë Gardën Revolucionare Islamike të Iranit dhe të çojë në përfundimin e shpejtë të luftës, por shumë të tjerë janë skeptikë për shkak të kostos së lartë dhe rrezikut.
Si po reagojnë aktorët rajonalë?
Aleatët e Gjirit po i kërkojnë privatisht administratës Trump të mos e zgjasë luftën duke pushtuar ishullin.
Frika është se një veprim i tillë do të shkaktonte viktima të mëdha dhe do të sillte kundërpërgjigje iraniane ndaj infrastrukturës së vendeve të rajonit.
Komandanti i marinës së Gardës Revolucionare, Alireza Tangsiri, kishte paralajmëruar se ishujt iranianë janë “fortesa të fortifikuara” dhe çdo gabim i armikut do të marrë një përgjigje vendimtare./ CNN
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje