.png)
Ekziston një hendek i madh midis asaj se çfarë prindërit mendojnë se si e përdorin fëmijët inteligjencën artificiale dhe se për çfarë e përdorin vërtetë, sipas studimeve të Qendrës Kërkimore Pew dhe Common Sense Media, grup avokatie për fëmijët që ndodhet në Amerikë.
Studimet tregojnë se një numër i madh prindërish nuk kanë idenë se çfarë po bëjnë fëmijët e tyre me inteligjencën artificiale. Disa përdorime janë të zakonshme, por disa adoleshentë e përdorin inteligjencën artificiale në mënyra që familjet e tyre do t’i konsiderojnë alarmuese.
Një gjë është e qartë: prindërit duhet të bëjnë shumë më tepër pyetje në tryezën e darkës rreth mënyrës se si fëmijët e tyre i përdorin chatbot-et.
“Ka një mungesë serioze komunikimi rreth inteligjencës artificiale brenda familjeve”, thotë Monica Anderson, drejtoreshë në Qendrën Kërkimore Pew.
Pew anketoi 1,458 adoleshentë amerikanë të moshës 13-17 vjeç dhe prindërit e tyre.
“Ne gjetëm një hendek midis asaj që prindërit besojnë se po ndodh me inteligjencën artificiale dhe asaj që adoleshentët na thonë se po bëjnë në të vërtetë”, thotë Anderson.
Kur Pew pyeti prindërit nëse fëmijët e tyre përdorin inteligjencën artificiale, vetëm 51% thanë po. E vërteta është se 64% e adoleshentëve thanë se përdorin chatbot-e. Common Sense Media gjeti dallime të ngjashme rrënjësore. Miliona prindër janë në errësirë për atë që ndodh në ekranet e fëmijëve të tyre.
Kjo ka kuptim, sepse sipas Pew, katër nga 10 prindër thanë se nuk kanë pasur kurrë një bisedë me fëmijët e tyre rreth inteligjencës artificiale.
“Ky është një problem i madh”, thotë Rachel Barr, profesoreshë e zhvillimit të hershëm të fëmijëve.
Ajo thotë se familjet duhet ta përdorin inteligjencën artificiale së bashku, në vend që t’i lënë adoleshentët ta kuptojnë vetë.
Mbështetje emocionale
Duket se shumë adoleshentë po marrin vendime në lidhje me inteligjencën artificiale vetë.
“Një numër i konsiderueshëm fëmijësh që kanë qasje në inteligjencën artificiale po e përdorin atë për shoqëri dhe kjo nuk pritej nga prindërit”, thotë Michael Robb, kreu i kërkimin në Common Sense.
Nga të gjitha ankthet e prindërve për atë që po bëjnë fëmijët e tyre me chatbot-et, shoqëria spikati. Sipas Pew, 58% e prindërve amerikanë thanë se nuk janë dakord që adoleshentët e tyre të përdorin inteligjencën artificiale për mbështetje emocionale dhe 20% të tjerë thanë se nuk ishin të sigurt. Por kjo po ndodh.
“Ndonjëherë i tregoj IA-së diçka rreth asaj se si ndihem, ose si një situatë që mund të më ketë ndodhur. Dhe ajo do të më përgjigjet duke e vënë në perspektivë, ose duke më shpjeguar mënyrën më të mirë për të vepruar në një situatë,” tha Joseph, një nga fëmijët që ishte pjesë e studimeve.
Adoleshentët janë më të zgjuar nga sa mund të presin njerëzit. Joseph, për shembull, thotë se e njeh që AI mund të thotë vetëm atë që ai dëshiron të dëgjojë dhe i merr këshillat me kujdes. Por shumica e tyre, përfshirë Joseph, thonë se përdorimi i AI-së për këshilla ose shoqëri mund të shkojë shumë larg. Disa përmendën historinë e një djali 14-vjeçar që i mori jetën vetes pas bisedave obsesive me një chatbot.
“Një nga miqtë e mi, në një moment, fliste me AI-në gjatë gjithë kohës,” thotë Kingston Rieban, 16 vjeç, nga San Diego, Kaliforni.
“Ndonjëherë ne thjesht e dëgjonim duke qeshur pranë nesh, duke shkruar gjëra në telefonin e tij.”
Kur Pew pyeti adoleshentët amerikanë rreth inteligjencës artificiale, 12% thanë se e përdorin atë për këshilla ose mbështetje emocionale dhe 16% thanë se e përdorin atë për biseda të rastësishme. Këto përmasa mund të jenë të vogla, por ato prapëseprapë arrijnë në miliona fëmijë në të gjithë SHBA-në nëse anketa është përfaqësuese.
Për sa kohë që chatbot-et janë në treg, është ndoshta e pashmangshme që njerëzit do t’i përdorin ato si miq dhe terapistë. Shoqata Amerikane e Psikologjisë ofron një udhëzues për prindërit, adoleshentët e të cilëve drejtohen te chatbot-et. Ndër këshillat kryesore, ajo rekomandon bërjen e pyetjeve në vend që të jepni leksione dhe të shikoni për sinjale paralajmëruese se adoleshentët po përdorin Inteligjencën Artificiale në mënyra që zëvendësojnë ndërveprimin njerëzor.
Puna dhe argëtimi
Midis adoleshentëve, disa nga përdorimet më të zakonshme të Inteligjencës Artificiale janë ato që mund të prisni.
Sipas Peë, përdorimi numër një i inteligjencës artificiale nga adoleshentët është thjesht kërkimi i gjërave (ashtu siç mund ta kishe kërkuar në Google).
Ndihma me detyrat e shkollës vjen më pas. Rreth gjysma e adoleshentëve amerikanë thonë se përdorin inteligjencën artificiale për kërkime, dhe shumë e përdorin atë për ndihmë me matematikën dhe shkrimin. Një në 10 adoleshentë thonë se i bëjnë të gjitha ose shumicën e detyrave të shkollës me ndihmën e inteligjencës artificiale.
Pothuajse asnjë nga adoleshentët nuk pranon se ka kopjuar me anë të inteligjencës artificiale. Megjithatë, kur i pyet adoleshentët për nxënës të tjerë, merr një pamje shumë të ndryshme- 59% e adoleshentëve i thanë Pew se nxënësit në shkollën e tyre përdorin inteligjencën artificiale për të kopjuar, ndërsa 34% thanë se kjo ndodh shumë shpesh.
Por nuk është vetëm punë dhe kopjim, 47% e adoleshentëve amerikanë thanë se përdorin inteligjencën artificiale për argëtim. Chu, për shembull, thotë se ajo argëtohet shumë duke përdorur inteligjencën artificiale për të gjeneruar fotografi të pinguinëve dhe petullave, dy nga gjërat e saj të preferuara.
Probleme me qëndrimin
Disa nga ndryshimet më të mëdha në studim kishin të bënin me mënyrën se si prindërit dhe adoleshentët ndihen për inteligjencën artificiale, dhe nuk janë të gjitha lajme të këqija. Ekziston një ndarje e madhe brezash dhe ka arsye të mira për optimizëm nëse mund të pranosh që të rinjtë nuk janë plotësisht të pavetëdijshëm.
Sipas studimit nga Common Sense Media, 52% e prindërve thonë se përdorimi i AI-së në detyrat e shkollës është “joetik dhe duhet të ketë pasoja”. Por adoleshentët, dhe saktësisht i njëjti numër thotë se përdorimi i AI-së për detyrat e shkollës është “inovativ dhe duhet të inkurajohet”. Ose fëmijëve u mungon diçka, ose prindërve.
“Mendoj se të rriturit mund të mendojnë se fëmijët po e përdorin AI-në keq vetëm për të kopjuar në detyrat e shtëpisë dhe gjëra të tjera,” thotë Chu.
Por adoleshentët duken më rehat me mjetet në përgjithësi. Common Sense Media zbuloi se 92% e adoleshentëve thonë se mund të dallojnë kur bashkëveprojnë me një sistem AI-je ose me një njeri të vërtetë, krahasuar me 73% të prindërve. Sipas Pew, pothuajse gjashtë nga 10 adoleshentë thonë se janë të sigurt për aftësinë e tyre për të përdorur chatbot-e, dhe një e katërta thanë se janë shumë ose jashtëzakonisht të sigurt.
“Fëmijët shpesh janë më avangardë në teknologjitë e reja dhe ndihen më rehat duke testuar kufijtë e asaj që mund të bëjë teknologjia e re”, thotë Robb.
Shumica e adoleshentëve nuk e ndajnë pikëpamjen e fundit të botës për inteligjencën artificiale që i mundon kaq shumë të rritur. Kur Pew pyeti, 36% e adoleshentëve thanë se presin që inteligjenca artificiale të ketë një ndikim pozitiv tek ata në planin afatgjatë, dhe vetëm 15% presin që ai të jetë negativ.
“Prindërit nuk kanë nevojë t’i kenë të gjitha përgjigjet, thotë Robb, por ata duhet të fillojnë të bëjnë pyetje”.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje