Analize

Mungesa e një plani për Iranin mund ta zhytë SHBA-në në një konflikt të gjatë

Nga Gazeta ‘Si’- Donald Trump po përballet me presion për të qartësuar vizionin e tij për Iranin, mes sulmeve të vazhdueshme ndaj vendit dhe raportimeve për viktimat e para amerikane që nga nisja e goditjeve ushtarake të paprovokuara nga SHBA dhe Izraeli.

Ushtria amerikane njoftoi se tre pjesëtarë të saj janë vrarë gjatë operacionit në Iran. Kritikët e Trump po kërkojnë që Shtëpia e Bardhë të japë më shumë qartësi për hapat e radhës.

Kundërshtarë dhe analistë thonë se mungesa e një plani të qartë krijon rrezikun që SHBA të përfshihet në një konflikt afatgjatë – pikërisht atë lloj lufte që Trump është zotuar vazhdimisht ta shmangë.

“Nëse administrata ka një plan të detajuar, ende nuk e ka bërë publik,” tha Alex Vatanka, studiues i lartë dhe specialist për Iranin në Institutin e Lindjes së Mesme në Uashington.

Sipas tij, presidenti do të duhet të lëvizë drejt një projekti më të madh politik, që nuk kufizohet vetëm në aspektin ushtarak, por përfshin një diskutim më të thellë brenda administratës së tij mbi llojin e ndryshimit të regjimit që synohet.

“Në atë rast, nuk do të ishte një fushatë katërditore apo katërjavore, madje as katërmujore. Mund të zgjasë shumë më tepër,” tha ai.

Trump – i cili e ka cilësuar pushtimin e Irakut në vitin 2003 si një gabim – është kritikuar se nuk ka argumentuar publikisht pse po rifillon sulmet ndaj objekteve iraniane, pasi më herët pretendoi se kishte “asgjësuar” kapacitetet bërthamore të Iranit me një seri goditjesh në qershorin e kaluar.

Në fjalimin e tij të fundit për gjendjen e vendit, ai përmendi kërcënimet që, sipas tij, vijnë nga programi bërthamor dhe raketat balistike të Iranit, por nuk foli për ndryshim regjimi. Ai shtoi se do të preferonte që çështja të zgjidhej përmes diplomacisë.

Demokratët kanë shprehur frikën se vendimi për të sulmuar Iranin mund të jetë i hapur dhe pa një objektiv të qartë.

“Ku po shkon ky konflikt?” tha Jim Himes, demokrati kryesor në komisionin e inteligjencës në Dhomën e Përfaqësuesve.

“Mund ta bombardojmë Iranin bashkë me izraelitët për një periudhë të gjatë, por në shërbim të çfarë qëllimi?

“A synohet ndryshimi i regjimit? Sepse ka pak shembuj ku ndryshimi i regjimit është arritur përmes bombardimeve, apo edhe përmes ndërhyrjes direkte ushtarake amerikane, në mënyrë të kënaqshme.”

Vatanka paralajmëroi se ka pak gjasa për ndryshim regjimi pa një kolaps të brendshëm përballë presionit popullor, ose pa vendosjen e trupave amerikane në terren – një opsion që, sipas tij, do të ishte më i realizueshëm përmes operacioneve të inteligjencës sesa përmes dislokimit masiv të forcave.

“Një mënyrë e zgjuar do të ishte përdorimi i inteligjencës për të identifikuar liderët e lartë që fshihen, ku dhe kur fshihen,” tha ai, duke shtuar se kjo do të kërkonte investim të madh dhe nuk garanton sukses.

Steven Cash, ish-oficer i operacioneve në CIA dhe drejtues i organizatës Steady State që përfshin ish-zyrtarë të sigurisë kombëtare e cilësoi mungesën e një plani për ‘çfarë vjen më pas’ si “shqetësuese”. Sipas tij, përvoja nga Lufta e Koresë, Lufta e Ftohtë, Vietnami, si dhe nga Iraku e Afganistani, tregon se nuk mjafton të nisësh një luftë; duhet edhe një plan për ta përfunduar atë.

Ndërkohë, figura më e fuqishme politike e teokracisë iraniane dhe kleriku i lartë, Ali Khamenei, është konfirmuar i vrarë, bashkë me dhjetëra figura të tjera të larta të regjimit. Trump ka deklaruar se ata që kanë mbetur janë të gatshëm për bisedime.

“Ata duan të flasin dhe unë kam rënë dakord të flas,” i tha ai revistës The Atlantic. “Duhej ta kishin bërë më herët. Prisnin shumë gjatë.”

Megjithatë, mes sulmeve dhe kundërpërgjigjeve të Teheranit në të gjithë Lindjen e Mesme, kjo mund të mos jetë e lehtë. Shumë nga negociatorët e mëparshëm, sipas Trump, janë vrarë gjatë sulmeve.

Komentet e tij duket se mbështesin idenë se presidenti nuk ka një plan të qartë për ndryshim regjimi, por po kërkon një regjim të dobësuar që “nuk dëmton askënd”.

Megjithatë, hakmarrja iraniane mund ta detyrojë Trump të ashpërsojë qëndrimin për të shmangur perceptimin e dobësisë. Të dielën u raportua se tre ushtarë amerikanë u vranë dhe pesë të tjerë u plagosën gjatë një vale sulmesh hakmarrëse iraniane.

Në mesazhin e tij të regjistruar me video, ku njoftoi për goditjet, Trump dha mbështetje të drejtpërdrejtë për “ndryshim regjimi”, por pa dhënë detaje se si do të realizohej kjo, përtej thirrjes drejtuar popullsisë iraniane për të vepruar.

“Për shumë vite, ju keni kërkuar ndihmën e Amerikës,” tha ai. “Tani keni një president që po ju jep atë që doni. Le të shohim si do të përgjigjeni. Ky është momenti për veprim. Mos e lini të kalojë.”

Në rrjetet sociale janë publikuar video që pretendojnë se tregojnë turma që festojnë vdekjen e Khameneit në qytete të ndryshme të Iranit, përfshirë edhe familjarë protestuesish të vrarë që festojnë pranë varreve të të afërmve. Pamjet nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur.

Burimi: The Guardian/Përshtati Gazeta Si


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë