IA arrin të sinjalizojë rreziqet për mbi 100 probleme shëndetësore duke përdorur një natë gjumi

Një model i ri i inteligjencës artificiale (IA) mund të tregojë nëse një person është në rrezik të zhvillojë mbi 100 gjendje shëndetësore, bazuar në sa mirë flenë.

SleepFM, një model i madh gjuhësor (LLM) i zhvilluar nga studiuesit në Universitetin Stanford të Kalifornisë, lexon aktivitetin e trurit të një përdoruesi, rrahjet e zemrës, sinjalet e frymëmarrjes, lëvizjet e këmbëve dhe lëvizjet e syve ndërsa ata flenë për të vlerësuar rrezikun e sëmundjes.

Në një studim të ri të botuar në Nature, studiuesit trajnuan modelin e IA-së duke përdorur mbi 580,000 orë të dhënash gjumi të mbledhura nga 65,000 pacientë nga viti 1999 deri në vitin 2024.

Të dhënat erdhën nga klinikat e gjumit, institucione mjekësore që vlerësojnë modelet e gjumit gjatë natës, dhe u ndanë në intervale 5 sekondëshe, të cilat vepruan si fjalë për t’u trajnuar nga LLM-të.

“SleepFM në thelb po mëson gjuhën e gjumit”, tha James Zou, profesor i shkencës së të dhënave biomjekësore në Stanford dhe bashkautor i studimit.

Studiuesit i plotësuan këto të dhëna me dosjet individuale shëndetësore të pacientëve të klinikës së gjumit, me qëllim që ta trajnonin SleepFM për të parashikuar sëmundjet e ardhshme.

Modeli i inteligjencës artificiale ishte i saktë të paktën 80 për qind të kohës kur parashikonte nëse një pacient do të prekej nga sëmundja e Parkinsonit, sëmundja e Alzheimerit, demenca, sëmundja e zemrës, ataku në zemër, kanceri i prostatës dhe kanceri i gjirit. Ai gjithashtu parashikoi saktë vdekjen e një pacienti në 84 për qind të rasteve.

Modeli ishte më pak i saktë në parashikimin e pacientëve me sëmundje kronike të veshkave, goditje në tru dhe aritmi, e konsideruar si një rrahje zemre e parregullt, të cilën e zbuloi në të paktën 78 për qind të rasteve.

“Ne regjistrojmë një numër të mahnitshëm sinjalesh shëndetësore kur studiojmë gjumin”, tha Emmanuel Mignot, profesor i mjekësisë së gjumit në Stanford.

“Është një lloj fiziologjie e përgjithshme që e studiojmë për tetë orë tek një subjekt që është plotësisht i pavetëdijshëm. Është shumë i pasur me të dhëna.”

Autorët e studimit thanë se kombinimi i të gjitha të dhënave ndihmoi modelin të arrinte parashikimet më të sakta.

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.