Ndërtesa që jetësohet nga poezitë e shkruara nga një kompjuter

“Me kalimin e kohës, ne do t’i vëmë sytë nga kjo dritë dhe do të shohim se njerëzit janë moshatarë me natyrën. Dhe kur të shfaqen, do të ngremë lart këngën tonë, do të këndojmë dhe do të themi se nuk mund të lutemi shumë për çdo gjë”.

Mund të lexohet si poezi, por këto rreshta nuk janë kompozuar nga një poet, ato janë shkruar nga një algoritëm i inteligjencës artificiale (AI).

Fraza u shfaq në fillim të dhjetorit në fasadën e Pavijonit të Mbretërisë së Bashkuar në Expo 2020 në Dubai. Ajo u krijua nga një fjalë e vetme e zgjedhur nga një vizitor në pavijon, e cila më pas iu dha një AI që ishte trajnuar më parë me miliona vargje poezish. Rezultati është pjesë e “Mesazhe Kolektive”, një rrjedhë e vazhdueshme e rreshtave, të paraqitura në anglisht dhe arabisht.

Fjalët shfaqen, nëpërmjet LED-ve, në pllaka druri të rregulluara në një rreth në njërin skaj të pavijonit në formë koni, i cili u projektua nga Es Devlin, një artiste britanike, puna e mëparshme e të cilës përfshin skena për Beyonce dhe Adele, si dhe Ceremonia e mbylljes së Lojërave Olimpike Londër 2012. Ajo është dizajnerja e parë femër e një pavioni që nga fillimi i Expo në 1851.

Frymëzimi i Devlin për të krijuar mesazhin kolektiv erdhi nga shkencëtari i famshëm britanik Stephen Haëking. Në vitin 2015, tre vjet para vdekjes së tij, ai miratoi një konkurs në të cilin njerëzit ftoheshin të dërgonin një mesazh të mundshëm për një qytetërim të avancuar alien, me synimin për të përfaqësuar në mënyrë kuptimplote njerëzimin dhe planetin tonë.

Në mënyrë të ngjashme, vizitorëve të pavijonit u kërkohet të marrin pjesë në Mesazhin Kolektiv për t’i dërguar një mesazh universit dhe për të pranuar rolin që luajnë algoritmet në jetën tonë. “Ne nuk donim që kjo gjë të ishte thjesht si një muze me shumë ekspozita të ndryshme, ne donim të kishim diçka me të cilën vizitorët mund të angazhoheshin”, thotë Stuart Bradbury i agjencisë krijuese Avantgarde, e cila udhëhoqi zhvillimin e projektit.

“Algoritmi u krijua posaçërisht për këtë projekt, me një sërë ekspertësh të AI, por gjithashtu duke punuar shumë ngushtë me një sërë shoqërish”, shton ai. Këtu përfshihen Arkivi i Poezisë, Shoqëria e Poezisë dhe Biblioteka e Poezisë Skoceze, e cila bashkëpunoi me zhvilluesit për të trajnuar dhe rafinuar prodhimin e AI gjatë një periudhe prej gjashtë muajsh.

“Ne kemi studiuar me mbi 15,000 poezi nga 100 poetë të ndryshëm britanikë mendojmë se kemi krijuar diçka vërtet të veçantë”, thotë Bradbury.

Me të hyrë në ndërtesë, vizitorët përfshihen në një peizazh zanor me zëra dhe tinguj nga e gjithë bota. Përbërja shtatë minutëshe u krijua me parashtrime nga publiku që u mblodhën në fund të vitit 2020, kur shumë vende po përjetonin izolime për shkak të pandemisë.

Brenda, pavioni ofron ekspozita interaktive për tema si robotika dhe ndryshimet klimatike, si dhe një restorant të quajtur “1851” pas vitit të ekspozitës së parë, e cila u mbajt në Londër. Më në fund, pas daljes, vizitorët marrin vargjet krijuar nga fjala e tyre në celularin e tyre, për ta mbajtur.

Expo Dubai 2020 zgjat deri në fund të marsit 2022.\CNN\

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.