.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky i ka paraqitur Donald Trumpit një plan për të përballuar një tjetër dimër lufte me Rusinë, por zbatimi i tij varet nga një vendim i aleatit të Trumpit, Elon Musk.
Sipas zyrtarëve të njohur me bisedimet, Zelensky i ka kërkuar Trumpit të bindë Musk që të lejojë përdorimin e rrjetit satelitor Starlink për të drejtuar sulmet me dronë ukrainas brenda territorit rus. Trump nuk dha një përgjigje përfundimtare, duke lënë të pasigurt të ardhmen e kësaj kërkese.
Propozimi i ri do t’i jepte Ukrainës një alternativë ndaj kërkesës për më shumë raketa të avancuara të mbrojtjes ajrore Patriot, rezervat e të cilave në SHBA janë reduktuar ndjeshëm nga lufta në Iran.
Deri tani, Musk ka lejuar përdorimin e Starlink nga Ukraina kryesisht brenda territorit të saj, përfshirë Krimenë dhe zona të tjera të pushtuara nga Rusia. Kompania e tij SpaceX ka kufizuar përdorimin e sistemit brenda territorit rus.
Sipas zyrtarëve, gjatë testimeve dhe përdorimit të tij, Ukraina është mbështetur në metoda të tjera më pak të sakta për drejtimin e dronëve me rreze të gjatë veprimi, përfshirë sistemet e navigimit me inteligjencë artificiale. Këto dronë kanë goditur me sukses objektiva të mëdha si rafineri nafte dhe magazina, por Zelensky argumentoi se Ukraina ka nevojë të godasë objektiva më të vegjël dhe më të lëvizshëm, veçanërisht bateritë ruse të raketave balistike.
Kërkesa vjen në një moment kritik për Kievin. Pas një sulmi të fundit rus me mbi 70 raketa, që vrau të paktën 10 persona, Zelensky paralajmëroi se Ukraina duhet të neutralizojë kërcënimin e raketave para dimrit, kur Moska mund të tentojë sërish të godasë rrjetin elektrik dhe sistemet e ngrohjes.
Starlink si alternativë ndaj Patriotëve
Sipas një analize të Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare (CSIS), lufta në Iran ka konsumuar rreth dy të tretat e rezervave amerikane të raketave Patriot, duke lënë SHBA-në me rreth 759 raketa të avancuara Patriot.
Zelensky i ka kërkuar Uashingtonit të dërgojë 300 raketa Patriot për përdorim gjatë këtij dimri, por Trump ka hezituar. Në vend të kësaj, ai ka premtuar t’i japë Ukrainës licencë për të prodhuar vetë raketat Patriot, një proces që megjithatë do të kërkonte vite për të arritur prodhim në shkallë të gjerë.
Sipas Zelenskyt, përdorimi i Starlink do të ishte një zgjidhje më e shpejtë dhe më e lirë. Ukraina tashmë ka dronët me rreze të gjatë veprimi dhe kërkon vetëm një sistem më të saktë orientimi për të goditur raketat ruse përpara se ato të lëshohen.
“Ne nuk do të gjuanim shigjetat, por do të godisnim harkëtarët”, tha Denys Shtilerman, bashkëthemelues i kompanisë ukrainase Fire Point, e cila prodhon disa nga dronët me rreze të gjatë.
Sipas tij, nëse Ukraina do të kishte leje të përdorte Starlink edhe në territorin rus, ajo mund të zgjeronte zonën e saj të goditjes nga disa dhjetëra kilometra në rreth 500 kilometra.
Musk ka hezituar për përdorimin ushtarak të Starlink
Musk ka shprehur vazhdimisht rezerva për përfshirjen e Starlink në luftë. Në fillim të pushtimit rus në vitin 2022, ai i siguroi Ukrainës pajisje Starlink falas, duke ndihmuar spitalet, institucionet qeveritare dhe ushtrinë ukrainase të ruanin komunikimet.
Por më vonë ai u distancua nga përdorimi i sistemit për sulme ushtarake. Në biografinë e tij të vitit 2023, Musk citohet të ketë thënë se Starlink nuk ishte krijuar për luftëra, por për përdorim civil si internet për njerëzit, shkolla dhe shërbime të përditshme.
Pentagoni më pas lidhi kontrata me SpaceX për shërbimet e komunikimit për ushtrinë ukrainase dhe krijoi një rrjet tjetër të quajtur Starshield, të dedikuar për përdorime të mbrojtjes dhe sigurisë kombëtare.
Zelensky i propozoi Trumpit që, nëse Musk nuk pranon përdorimin e Starlink për sulme në Rusi, Ukraina të mund të përdorë Starshield. Megjithatë, zyrtarët ukrainas thonë se Starshield është më i kushtueshëm dhe më i vështirë për t’u integruar me sistemet ekzistuese.
Vendimi varet nga Trumpi
Trump i tha Zelenskyt se do ta shqyrtonte kërkesën dhe se do të fliste me Musk, por nuk dha afat për një vendim.
Sipas një zyrtari amerikan, vendimi i Trumpit do të varet nga bindja e tij nëse përdorimi i Starlink mund ta përshpejtojë fundin e luftës. Nëse ai beson se kjo mund ta detyrojë Vladimir Putinin të ulet në tryezën e negociatave, mund ta mbështesë. Nëse mendon se do të sjellë përshkallëzim të mëtejshëm, mund ta refuzojë.
Marrëdhënia mes Musk dhe Ukrainës ka qenë e ndërlikuar. Ai ka marrë vendime që herë janë parë si ndihmë për Kievin dhe herë si kufizim i aftësive të tij ushtarake. Në vitin 2022, ai refuzoi një kërkesë ukrainase për të përdorur Starlink në një sulm kundër anijeve ruse në Krime, duke argumentuar se mund të shkaktonte reagim bërthamor nga Moska.
Tani, Zelensky shpreson që ndikimi i Trumpit mbi Musk dhe interesimi i presidentit amerikan për t’i dhënë fund luftës mund të ndryshojnë qëndrimin e kompanisë SpaceX./ The Atlantic
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje