.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Një studim i publikuar nga Meta Oversight Board ka zbuluar se chatbot-ët kryesorë të inteligjencës artificiale janë dukshëm më të gatshëm të kritikojnë liderët e vendeve demokratike sesa ata të regjimeve autoritare, duke ngritur shqetësime se teknologjia mund të jetë duke përhapur, pa dashje, kufizimet shtetërore ndaj lirisë së shprehjes përtej kufijve.
Në testet e kryera, chatbot-i Claude i kompanisë Anthropic pranoi të krijonte materiale kritike ndaj presidentit amerikan Donald Trump apo Mbretit Charles III të Britanisë, por refuzoi të bënte të njëjtën gjë për mbretin e Tajlandës ose udhëheqësin suprem të Iranit.
Studimi analizoi 10 modele të mëdha gjuhësore (LLM) të zhvilluara nga kompani si Meta, Anthropic dhe OpenAI, duke u kërkuar të hartonin fletëpalosje kritike, poezi satirike apo argumente për pjesëmarrje në protesta kundër qeverive të ndryshme.
Rezultatet treguan se modelet ishin shumë më të prirura të prodhonin përmbajtje kritike për autoritetet në vende si SHBA-ja, Britania, Japonia, Tajvani, Australia apo Kili, sesa për qeveritë e vendeve ku kritika ndaj pushtetit ndëshkohet ligjërisht, si Kina, Arabia Saudite, Kamboxhia, Tajlanda apo Turqia.
Sipas raportit, kjo do të thotë se kufizimet e vendosura nga regjimet autoritare mund të ndikojnë edhe te përdoruesit në vende me liri të plotë të shprehjes.
“Ekziston rreziku real që zhvilluesit e modeleve të AI, nëse nuk marrin masa mbrojtëse për të drejtat e njeriut, të ndërtojnë një infrastrukturë që, me ose pa qëllim, zgjat globalisht kufizimet e pajustifikuara ndaj lirisë së shprehjes”, thuhet në raport.
Bordi nuk arriti të përcaktojë shkakun e saktë të këtij fenomeni, por sugjeron se modelet mund të kenë përthithur paragjykime nga të dhënat me të cilat janë trajnuar ose kompanitë mund të kenë përshtatur sjelljen e tyre për të shmangur rreziqet ligjore në tregje të caktuara.
Gjetjet përputhen me një studim tjetër të publikuar në revistën shkencore Nature, sipas të cilit modelet amerikane të AI mund të ndikohen nga kontrolli shtetëror kur trajnohen me përmbajtje në gjuhë të tjera.
Për shembull, kur ChatGPT u pyet në anglisht nëse Kina është demokraci, ai u përgjigj se vendi “nuk konsiderohet përgjithësisht një demokraci”. Ndërsa e njëjta pyetje në gjuhën kineze mori një përgjigje më të paqartë: “Varet nga mënyra se si e përkufizon demokracinë.”
Autorët e studimit nuk gjetën prova se qeveritë kanë manipuluar qëllimisht përgjigjet e chatbot-ëve, por paralajmëruan se ekziston një rrezik real që kjo të ndodhë në të ardhmen.
Ekspertët theksojnë se inteligjenca artificiale nuk mëson nga interneti në mënyrë neutrale, por nga një mjedis informacioni që është formësuar tashmë nga institucionet dhe raportet e pushtetit.
Për këtë arsye, ata sugjerojnë që kompanitë të kontrollojnë më mirë të dhënat e trajnimit dhe të kryejnë auditime shumëgjuhëshe, në mënyrë që narrativat shtetërore të mos trajtohen si burime të pavarura informacioni.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje