Analize

Pyetjet që marrëveshja e Trump me Iranin i lë të pazgjidhura

Nga Gazeta Si- Presidenti Donald Trump njoftoi se SHBA-ja dhe Irani kanë arritur një memorandum mirëkuptimi që synon të ndalojë luftimet për 60 ditë, të rihapë Ngushticën e Hormuzit për transportin e naftës dhe t’i japë fund bllokadës detare amerikane.

Marrëveshja pritet të nënshkruhet në Zvicër dhe ka ngjallur shpresa për lehtësimin e krizës energjetike që ka tronditur ekonominë globale gjatë muajve të fundit.

Sipas administratës amerikane, memorandumi përfshin një garanci që Irani nuk do të prodhojë apo sigurojë armë bërthamore. Megjithatë, shumë pyetje mbeten pa përgjigje.

Nuk është e qartë nëse marrëveshja përfaqëson vetëm një kthim në gjendjen para luftës apo nëse do të çojë në një zgjidhje afatgjatë të çështjes bërthamore iraniane.

Po ashtu, mbetet e paqartë nëse lufta ka arritur ndonjë rezultat që justifikon kostot e saj njerëzore, ekonomike dhe politike.

Ekspertët theksojnë se problemi kryesor- programi bërthamor i Iranit dhe rezervat e uraniumit të pasuruar- nuk është zgjidhur ende. Memorandumi nuk trajton në mënyrë të detajuar as mbështetjen e Iranit për grupet aleate në rajon dhe as programet e tij raketore, çështje që konsiderohen thelbësore nga Izraeli. Për më tepër, SHBA-ja dhe Irani kanë interpretime të ndryshme për kushtet e marrëveshjes, duke ngritur dyshime mbi qëndrueshmërinë e saj.

Analistët e shohin memorandumin më shumë si një armëpushim të përkohshëm sesa si fundin e konfliktit. Sipas tyre, çështjet më të vështira janë shtyrë për negociata të ardhshme dhe ekziston skepticizëm nëse ato mund të zgjidhen brenda afatit 60-ditor. Mosbesimi i thellë mes Teheranit dhe Uashingtonit vazhdon të jetë një pengesë e madhe.

Nga ana ekonomike, marrëveshja mund të sjellë ulje të çmimeve të naftës dhe të lehtësojë presionin që ka goditur konsumatorët në mbarë botën. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se do të duhen muaj për të rikuperuar dëmet e shkaktuara në tregjet energjetike dhe zinxhirët e furnizimit. Gjithashtu, Irani ka paralajmëruar mundësinë e vendosjes së tarifave për anijet që kalojnë në Ngushticën e Hormuzit, gjë që mund të ndikojë në kostot e transportit.

Politikisht, Trump shpreson që marrëveshja të përmirësojë pozitat e tij përballë kritikave mbi inflacionin dhe koston e luftës.

Megjithatë, analistët argumentojnë se konflikti nuk i solli SHBA-së përfitime të qarta dhe se vendi ndodhet pothuajse në të njëjtën pikë ku ishte para fillimit të luftës. Kritikët vënë në dukje se rihapja e Ngushticës së Hormuzit po paraqitet si fitore, ndonëse ajo ishte e hapur para shpërthimit të konfliktit.

Në fund, suksesi i vërtetë i Trump do të varet nga negociatat e ardhshme dhe nga aftësia për të arritur një marrëveshje të verifikueshme që kufizon ambiciet bërthamore të Iranit. Deri atëherë, memorandumi shihet si një hap i rëndësishëm drejt uljes së tensioneve, por jo si zgjidhja përfundimtare e konfliktit./CNN/


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë