.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Nga kohët e lashta deri në ditët e sotme, grekët kanë qenë gjithmonë të gatshëm të debatojnë për gjithçka që lidhet me trashëgiminë e tyre- nga pronësia mbi figurën e Helenës së Trojës, te Sparta dhe simbolet e mitologjisë së tyre.
Publikimi i filmit të ri “The Odyssey”, me regji të Christopher Nolan, ka sjellë një sukses të menjëhershëm në kinematë ndërkombëtare, por në tokën e Homerit ka hapur edhe një valë polemikash.
Në një vend ku fëmijët njihen me epet e Homerit që në klasën e shtatë, çdo përshtatje e tyre bëhet objekt diskutimi të gjerë: Sa besnik është Nolan ndaj historisë origjinale? Pse në kast nuk ka aktorë grekë? Dhe pse Helenën, “fytyrën që nisi një mijë anije”, e interpreton një aktore me origjinë afrikane?
Filmi hollivudian, ku Matt Damon luan rolin e mbretit Odise, ndjek linjën e eposit të Homerit: udhëtimin dhjetëvjeçar të heroit pas Luftës së Trojës për t’u kthyer te gruaja e tij Penelopa, gjatë të cilit përballet me perëndi, përbindësha dhe sfida mitologjike, për të gjetur në fund pallatin e tij të pushtuar nga rivalët.
Pjesë të filmit janë xhiruar në Greqi, duke përfshirë disa prej vendeve më simbolike të vendit: Pallatin e Nestorit në Pilos, plazhin Voidokilia, Kalanë e Methonit dhe Akrokorinthin. Grekët prisnin që trashëgimia e tyre natyrore të merrte vëmendje globale, ndërsa shihnin edhe një mundësi për të treguar se një epope 3 mijëvjeçare vazhdon të jetojë.
Produksioni përfitoi rreth 6.5 milionë euro subvencione nga shteti grek, në kuadër të skemës së rimbursimit për prodhimet filmike që realizohen në vend. Buxheti total i filmit arrin rreth 250 milionë euro.
Por debati shpërtheu pas zgjedhjes së aktores Lupita Nyong’o për rolin e Helenës së Trojës- gruas, rrëmbimi i së cilës nga princi trojan Paris u bë shkak për nisjen e luftës legjendare.
Kritikat nuk vonuan. Elon Musk e akuzoi Nolanin se kishte “shkelur” trashëgiminë e Homerit për t’iu përshtatur rregullave moderne të industrisë së filmit.
Edhe mediat greke zhvilluan debate të gjera mes historianëve, regjisorëve dhe kritikëve të filmit. Mbështetësit e zgjedhjes argumentojnë se mitet greke janë pjesë e trashëgimisë botërore dhe se artistët kanë liri krijuese për t’i interpretuar ato.
Kundërshtarët, ndërkohë, theksojnë se Homeri e përshkruan Helenën me tipare që lidhen me bukurinë- flokë të bukur, fytyrë të bukur dhe veshje elegante- por përmend vetëm një detaj fizik: “krahët e bardhë” të saj, duke lënë hapësirë për interpretim.
Partia e vogël opozitare ultra-ortodokse greke Niki kundërshtoi si zgjedhjen e aktores, ashtu edhe financimin publik të filmit, duke pretenduar se taksapaguesit grekë po financojnë imponimin e një “ideologjie woke” mbi historinë dhe identitetin kulturor grek.
Ministrja greke e Kulturës, Lina Mendoni, e hodhi poshtë idenë e ndërhyrjes shtetërore në zgjedhjet artistike.
“Roli i shtetit nuk është t’i diktojë një krijuesi se si duhet të interpretojë një vepër apo një mit. A mund të diskutojmë seriozisht nëse shteti duhet të censurojë Christopher Nolan?” tha ajo.
Edhe ministri i Shëndetësisë, Adonis Georgiadis, tha se nuk kundërshton financimin publik të filmit, por pranoi se e ka të vështirë të kuptojë disa prej zgjedhjeve të regjisorit.
“Nolan ka shkuar shumë larg; nuk e di nëse po e bën për të fituar një Oscar”, tha ai për televizionin grek ANT1.
Një tjetër pikë debati ka qenë mungesa e aktorëve grekë në një film që trajton një prej veprave më të rëndësishme të kulturës greke. Faqja e diasporës Greek City Times i drejtoi një letër të hapur kastit dhe ekipit krijues, duke argumentuar se “Greqia nuk është vetëm një skenë e antikitetit. Është një vend i gjallë. Grekët nuk janë figura historike, janë bashkëkohës”.
Edhe Endy Zemenides, drejtues i Hellenic American Leadership Council, e quajti mungesën e aktorëve grekë një “mundësi të humbur” për Nolanin.
“Homeri u përket të gjithëve, por pse grekët mungojnë në ‘Odisean’ e Nolanit?” pyet revista greke Lifo.
Pavarësisht polemikave, filmi pritet të jetë një sukses global edhe në Greqi. Premiera u zhvillua të enjten dhe biletat u shitën me shpejtësi, ndërsa adaptimi i ri ka sjellë edhe rritje të interesit për botimet origjinale të eposit të Homerit./ Politico
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje