.png)
Dikur konsiderohej e papërshtatshme në mjediset elegante, por sot ky zakon i dashur italian simbolizon kënaqësinë e të shijuarit të ushqimit deri në kafshatën e fundit.
Në shumë familje italiane, buka nuk mungon kurrë në tryezë. Ajo shoqëron vaktin, por ka edhe një rol të veçantë në fund: mbledh salcën e mbetur në pjatë, thith vajin e ullirit dhe uthullën e sallatës, duke mos lënë asgjë të shkojë dëm.
Ky zakon ka edhe një emër në Itali: fare la scarpetta, që përkthehet fjalë për fjalë si “të bësh këpucën e vogël”. Me këtë shprehje nënkuptohet përdorimi i një cope buke për të mbledhur salcën e fundit nga pjata.
Por si u shndërrua një zakon që dikur shihej me sy të keq në disa rrethe shoqërore, në një gjest që sot kryhet me krenari edhe në restorante elegante?
Origjina e emrit mbetet e paqartë
Për origjinën e shprehjes scarpetta qarkullojnë disa teori. Sipas njërës, buka ngjan me një këpucë të vogël; sipas një tjetre, emri lidhet me urinë e madhe, që e bën njeriun të mos lërë asgjë pa ngrënë.
Megjithatë, historiani italian i ushqimit Luca Cesari thekson se nuk ka prova të forta që mbështesin këto shpjegime. Sipas kërkimeve të tij, një nga dëshmitë më të hershme të shkruara për këtë shprehje daton në vitin 1871, në një revistë romake.
Nga zakoni familjar te restorantet elegante
Për italianët, la scarpetta nuk është thjesht një mënyrë për të përfunduar vaktin, por edhe një shprehje e kënaqësisë dhe vlerësimit për ushqimin.
Megjithatë, qëndrimet ndaj këtij zakoni ndryshojnë sipas rajonit dhe traditave familjare. Në Torino, për shembull, kuzhinierja Gaia Enria kujton se prindërit e qortonin kur e bënte këtë, pasi konsiderohej sjellje e papërshtatshme në tryezë.
Në rajonin jugor të Pulias, përkundrazi, përfundimi i çdo kafshate shihet si shenjë respekti për ushqimin dhe si mënyrë për të shmangur shpërdorimin.
Sot, la scarpetta po pranohet gjithnjë e më shumë edhe në restorante, duke kapërcyer kufijtë mes tryezës familjare dhe etikës tradicionale të ngrënies.
Në fund të fundit, ky ritual përcjell një mesazh të thjeshtë: kur ushqimi është i mirë, çdo pikë salce meriton të shijohet deri në fund.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje