.png)
Zgjedhjet parlamentare në Izrael mund të mos sjellin një ndryshim të menjëhershëm të pushtetit, edhe nëse opozita siguron shumicën e vendeve në parlament. Kryeministri Benjamin Netanyahu mund të vazhdojë të drejtojë qeverinë për muaj të tërë, ndërsa pasiguria politike dhe mundësia e një përshkallëzimi të ri ushtarak me Iranin mbeten në qendër të vëmendjes.
Zgjedhjet parlamentare në Izrael pritet të jenë një provë e rëndësishme për të ardhmen politike të kryeministrit Benjamin Netanyahu, por rezultati i votimit mund të mos përcaktojë menjëherë se kush do ta drejtojë vendin.
Sipas Yossi Mekelberg, bashkëpunëtor i lartë në institutin kërkimor Chatham House, Netanyahu mund të qëndrojë në krye të një qeverie të përkohshme për muaj të tërë, edhe nëse kundërshtarët e tij arrijnë të sigurojnë shumicën parlamentare.
Në një intervistë për Euronews, Mekelberg paralajmëroi se periudha e tranzicionit politik mund të krijojë pasiguri të mëtejshme, veçanërisht për shkak të kompetencave që ruan një qeveri në detyrë, përfshirë mundësinë e marrjes së vendimeve të rëndësishme ushtarake.
“Në Izrael nuk krijohet një qeveri e re menjëherë pas zgjedhjeve”, theksoi ai, duke shtuar se kjo situatë mund ta bëjë vendin më të paqëndrueshëm dhe më të rrezikuar.
Zgjedhjet, një provë për të ardhmen politike të Netanyahut
Votimi zhvillohet në një klimë të tensionuar, pas sulmeve të 7 tetorit 2023 të udhëhequra nga Hamasi, luftës që pasoi dhe debatit të vazhdueshëm mbi përgjegjësinë për dështimet e sigurisë.
Netanyahu, kryeministri me shërbimin më të gjatë në historinë e Izraelit, përballet me presion politik për mënyrën se si qeveria e tij menaxhoi sigurinë kombëtare përpara sulmeve.
Megjithatë, formimi i një qeverie të re mund të jetë i ndërlikuar. Sipas sondazheve të përmendura në raportim, as koalicioni qeverisës dhe as blloku opozitar nuk e kanë të garantuar shumicën prej 61 vendesh në Knesset, parlamentin izraelit me 120 anëtarë.
Edhe nëse opozita arrin të sigurojë numrat e nevojshëm, negociatat për krijimin e një koalicioni mund të zgjasin me javë ose muaj. Gjatë kësaj periudhe, Netanyahu mund të vazhdojë të ushtrojë funksionin e kryeministrit.
Kjo do të thotë se rezultati zgjedhor nuk do të përkthehej domosdoshmërisht në një ndryshim të menjëhershëm të politikave të sigurisë dhe të mbrojtjes.
Irani, faktori që mund të ndikojë në zhvillimet pas zgjedhjeve
Përtej politikës së brendshme, vëmendja është përqendruar te marrëdhëniet mes Izraelit, Iranit dhe Shteteve të Bashkuara.
Sipas Mekelberg, zhvillimet politike në Izrael dhe në Uashington mund të ndikojnë në vendimet për një përshkallëzim të mundshëm të konfliktit me Teheranin.
Ai vuri në dukje se kalendari politik i të dyja vendeve mund të luajë rol në përcaktimin e kohës së veprimeve të ardhshme ushtarake.
“Ndërthurja e këtyre dy ngjarjeve mund të përcaktojë nëse lufta me Iranin do të rifillojë apo jo”, u shpreh ai, duke iu referuar zgjedhjeve në Izrael dhe zgjedhjeve të ndërmjetme në Shtetet e Bashkuara.
Një qeveri e re e drejtuar nga opozita mund të rishikojë mënyrën se si Izraeli përdor forcën ushtarake në raportet me Iranin. Megjithatë, kjo do të varet nga përbërja e koalicionit dhe nga qëndrimet e partive që do të marrin pjesë në të.
Mekelberg ngriti gjithashtu pikëpyetje mbi motivet politike të Netanyahut, duke argumentuar se mbajtja e pushtetit dhe procesi gjyqësor ndaj tij për korrupsion mund të ndikojnë në llogaritjet e tij politike.
Sipas tij, nuk mund të përjashtohet mundësia që një krizë e re të ndikojë në zhvillimet e brendshme politike, përfshirë një përshkallëzim me Iranin. Këto janë vlerësime të analistit dhe jo dëshmi se Netanyahu po planifikon një veprim të tillë.
Sulmet e 7 tetorit dhe kërkesat për llogaridhënie
Një tjetër çështje e rëndësishme e fushatës zgjedhore është përgjegjësia për sulmet e 7 tetorit 2023, në të cilat u vranë rreth 1,200 persona dhe 251 të tjerë u morën peng, sipas shifrave të cituara në raportime.
Pavarësisht rëndësisë së ngjarjes, Izraeli nuk ka krijuar ende një komision të pavarur shtetëror hetimor për të shqyrtuar në mënyrë të plotë dështimet që lejuan sulmin.
Qeveria e Netanyahut ka kundërshtuar modelin tradicional të një komisioni shtetëror, anëtarët e të cilit emërohen nga presidenti i Gjykatës Supreme, duke mbështetur një mekanizëm alternativ.
Kritikët argumentojnë se një mekanizëm i tillë mund të mos garantojë pavarësinë e nevojshme për të përcaktuar përgjegjësitë politike dhe institucionale.
Mekelberg theksoi se kërkesa për një hetim të pavarur është një nga çështjet që mund të bashkojë pjesë të konsiderueshme të opozitës dhe të shoqërisë izraelite.
Sipas tij, një hetim i tillë është thelbësor jo vetëm për të përcaktuar përgjegjësinë për dështimet e së kaluarës, por edhe për të parandaluar përsëritjen e tyre.
A mund të ndryshojë qasja e Izraelit ndaj Gazës dhe Libanit?
Një ndryshim i mundshëm i qeverisë mund të ndikojë edhe në politikën rajonale të Izraelit, veçanërisht në raportet me Gazën, Bregun Perëndimor të pushtuar dhe Libanin.
Sipas Mekelberg, një administratë e udhëhequr nga opozita mund të jetë më e gatshme të bashkëpunojë me përpjekjet ndërkombëtare për Gazën dhe të shqyrtojë negociatat me Libanin për çështjet e sigurisë.
Megjithatë, ndryshimet nuk do të ishin automatike. Partitë opozitare ndajnë interesin për të larguar Netanyahun nga pushteti, por kanë dallime të rëndësishme mbi çështjen palestineze, krijimin e një shteti palestinez dhe të ardhmen e territoreve të pushtuara.
Për këtë arsye, edhe në rast të një ndryshimi qeverie, një marrëveshje për zgjidhjen me dy shtete nuk pritet të arrihet menjëherë.
Mekelberg vlerësoi se përparimi do të kërkonte hapa konkretë për përmirësimin e kushteve në territoret palestineze dhe krijimin e një rruge drejt një zgjidhjeje të negociuar.
Një periudhë pasigurie për Izraelin
Rezultati i zgjedhjeve do të jetë vetëm hapi i parë në përcaktimin e drejtimit politik të Izraelit. Negociatat për formimin e qeverisë, kërkesat për llogaridhënie për sulmet e 7 tetorit dhe tensionet me Iranin mund ta zgjasin periudhën e pasigurisë.
Edhe nëse Netanyahu humbet mbështetjen parlamentare, ai mund të mbetet në detyrë derisa të krijohet një qeveri e re.
Ndërkohë, vendimet që do të merren gjatë kësaj periudhe mund të kenë pasoja për sigurinë e Izraelit dhe për ekuilibrat në Lindjen e Mesme.
Pikërisht kjo ndërthurje mes pasigurisë politike dhe rrezikut të një përshkallëzimi ushtarak e bën periudhën pas zgjedhjeve veçanërisht të ndjeshme për Izraelin dhe rajonin.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje