.png)
Kur Serena Williams u përpoq të merrte veten pas lindjes në vitin 2017, ajo e dinte që diçka nuk ishte në rregull dhe e dyshonte se çfarë ishte. Gjashtë vjet më parë kampionia e tenisit kishte kaluar një emboli pulmonare, ose mpiksje gjaku. Por një infermiere mendoi se ishte përgjumësh nga ilaçet. Në vend të skanerit që kërkonte zonja Williams, një mjek bëri një eko të thjeshtë. Përfundimisht ajo bëri një skaner ku zbuloi mpiksje në arteriet e mushkërive të saj.
Në “Unwell Women”, Elinor Cleghorn tregon se problemi i zonjës Williams duke mos u dëgjuar është po aq i vjetër sa shpikja e ilaçeve.
“Seksizmi ka mbështetur praktikën mjekësore që nga koha e Hipokratit”, shkruan zonja Cleghorn.
Duke filluar nga civilizimet klasike deri në ditët e sotme, në librin e saj ajo përkshkruan se histeria u përdor si një diagnozë e përgjithshme për gratë në të shkuarën. Në vitet 1870 koncepti u bë një arsye për të hequr vezoret e tyre. Ajo rrëfen se si gjykimet e shtrigave të shekullit të 17-të mbështeteshin në diagnozat e mjekëve dhe se si kontrolli modern i lindjeve u promovua fillimisht nga evgjenistët në vitet 1920. Në fillim të shekullit të 20-të, disa gra kanë treguar se shkuan në Gjermani për të provuar një trajtim të ri të quajtur “Dämmerschlaf”, ose “gjumi i muzgut”, i cili premtonte lindje “pa dhimbje”. Duke pasur parasysh dy anestetikë, morfinë dhe skopolaminë (një ilaç me efekte amnezike), gratë qëndronin zgjuar në dhoma të errëta ndërsa fëmijët e tyre kishin lindur, por nuk e ndjenin dhimbjen. Teknika ishte e diskutueshme, puna pritej të ishte e mundimshme, edhe pse Mbretëresha Victoria kishte mbështetur publikisht përdorimin e kloroformit në 1853. Ajo thithi gazin për 53 minuta dhe më pas lindi fëmija i saj i tetë. Zgjedhjet e grave se ku dhe si do të lindin diskutohen edhe tani.
Lindja e fëmijëve ishte fokusi i kujdesit shëndetësor të grave për pjesën më të madhe të historisë, por mangësitë e mjekësisë dhe libri i zonjës Cleghorn, shkojnë më gjerë. Sistemi imunitar është një tjetër shqetësim. Gratë janë më të prirura ndaj sëmundjeve autoimune, ato vuajnë në mënyrë të vazhdueshme nga sëmundje të tilla si lupusi, skleroza e shumëfishtë dhe sindroma e lodhjes kronike. Libri “Unwell Women” tregon që kjo ndjeshmëri mund të jetë deri te kromozomi X e cila ndikon në prodhimin e auto-antitrupave. Në të kundërt, kromozomi mund të shpjegojë pse gratë kanë më pak gjasa të vuajnë shumë nga infeksionet virale të tilla si Covid-19.
Siç tregon shembulli i zonjës Williams, lindja mund të jetë akoma e rrezikshme. “Unwell Women” bën thirrje për përmirësime në kujdesin e grave në riprodhim dhe më gjerë. Pandemia ka demonstruar se çfarë mund të arrijë ilaçi me burimet dhe stimujt e duhur, kështu është një kohë e papërshtatshme për të mos kuptuar se çfarë i duhet trupit të një gruaje.
Burimi: The Economist/ Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje