.png)
Produktet e reja që pretendojnë të kopjojnë qumështin e nënës kanë hyrë në treg fuqishëm duke bërë marketing të gabuar. Për studiues të shëndetit publik që merren me ushqyerjen me gji, këto pretendime duket se janë ndërtuar mbi modelet e vjetra të deklaratave shkencore mashtruese dhe zbulojnë fuqinë e marketingut. Kostot e dëmtimit të ushqyerjes me gji janë të mëdha. Globalisht ka rreth823,000 vdekje të fëmijëve që mund të parandalohen çdo vit me ushqyerjen me gji. Për më tepër, mund të ishin parandaluar rreth 20,000 vdekje të grave me kancer gjiri.
Njerëzit kanë kuptuar se ushqyerja me gji siguronte shansin më të mirë për foshnjat për të mbijetuar. Sipas një studimi të fundit ushqyerja me gji e cila fillon që sa lind e vijon mesatarisht dy deri në 4 vjeç është konsideruar tepër e rëndësishme. Sipas të dhënave gjatë kësaj periudhe nënat përpiqen t’i prezantojnë ushqime të reja fëmijëve ndërsa vazhdojnë të ushqejnë me gji. Gjithashtu, përpjekjet për të zëvendësuar plotësisht qumështin e njeriut, zakonisht me qumësht kafshësh dhe grimca, ishin relativisht të rralla. Përpjekje të tilla ishin më të zakonshmet kur nënat ishin të sëmura ose të vdekura dhe kujdestarët nuk mund të gjenin një grua në gji. Krahasuar me ushqyerjen me gji, ushqimi zëvendësues zvogëloi shanset e mbijetesës së foshnjave.
Përpjekjet për të imituar qumështin e gjirit u përshkallëzuan me rritjen e zhvillimit shkencor dhe kapitalizmit industrial në Evropë dhe SHBA në fund të shekujve 18 dhe fillimi i shekujve 19. Gjithashtu, migrimi masiv në qendrat urbane dhe kushtet e këqija të punës e bënë gji dhënien sfiduese.
Nga formula e parë tregtare e qumështit në 1865 nga Justus von Liebig, prodhuesit e formulave u drejtuan nga shkenca për të fituar besimin e ofruesve mjekësorë dhe argumentuan që produktet e tyre ishin gati të ngjashëm me qumështin e nënave. Një studim i përgatitur dhe botuar nga Nestlé në 1878 pohoi se qumështi i nënës kishte mungesë të lëndëve ushqyese kryesore dhe foshnjat e moshës 6 deri në 8 javë tashmë kërkonin plotësim me ushqimin e Nestlé. Mjekët shpesh pretenduan të mbështesin ushqyerjen me gji ndërsa e shpjegojnë se qumështi formulë nuk mund të krahasohet me qumështin e gjirit dhe gjithmonë do të jetë plotësues.
Pediatri amerikan Emmett Holt mbrojti metodën e tij për të bërë formulë. Në librin e tij bestseller, botuar për herë të parë në 1894, Holt pretendoi se foshnjat mund të dëmtoheshin nga qumështi i nënës. Mjekët më pas përfshinë formulën në praktikat e tyre rutinë mjekësore dhe i institucionalizuan ato në protokollet e lindjes në spital.
Në gjysmën e parë të shekullit të 20-të, maternitetet përhapën këto norma dhe produkte të reja “shkencore” të kujdesit për foshnjat në të gjithë globin. Ata e panë ushqyerjen me shishe si një zgjidhje për vdekshmërinë foshnjore, sëmundjen dhe kequshqyerjen. Në vitet 1950, Nestlé përdori teknikat e marketingut të përsosura në Evropë për të zgjeruar në mënyrë të shpejtë tregun e saj në Afrikë, Azi dhe pjesë të tjera të botës. Numri në rritje i vdekjeve të foshnjave që lidhen me përdorimin e këtyre produkteve tërhoqi vëmendjen ndërkombëtare dhe çoi përfundimisht në bojkotin e produkteve të Nestlé në 1977.
Në vitet 1950 deri në 1970, lëvizjet e shumta shoqërore nxitën interesin e shtuar për ushqyerjen me gji në SHBA. Ekspertët mjekësorë i mbështetën këto lëvizje me një numër në rritje të kërkimit shkencor që demonstron rëndësinë e ushqyerjes me gji për shëndetin e foshnjës, fëmijës dhe nënës. Por, pavarësisht lobimit për përfitime të konsiderueshme në ushqyerjen me gji në disa ambiente, industria e formulës vazhdon të zgjerohet.
Tashmë kompanitë e formulës përqendrohen në qumështin e njeriut si elementi i vetëm i rëndësishëm i ushqyerjes me gji dhe pretendojnë ekuivalencë të afërt midis produktit të tyre dhe qumështit të njeriut. Megjithatë qumështi i grave është një substancë e gjallë, që mban jetën, me një histori të gjatë evolucionare dhe kuptim kulturor. Qumështi i nënave është specifik për njerëzit. Qumështi i gjirit përmban përbërje bioaktive dhe ka një mikrobiomë unike që ndryshon me kalimin e kohës. Teknologjitë e reja nuk mund të përsërisin asnjë nga këto.
Përmes ndërveprimeve komplekse midis nënave, foshnjave dhe bashkësive të tyre, ushqyerja me gji u siguron foshnjave ushqim optimal dhe mbrojtje nga sëmundjet infektive. Nëpër kultura, laktacioni dhe qumështi i njeriut krijojnë marrëdhënie që lidhin familjet dhe komunitetet së bashku. Familjet kanë nevojë për informacion të saktë pa ndikim tregtar për të marrë vendime të informuara në lidhje me ushqyerjen me gji.
Burimi:The Conversation/Përshtati:Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje