.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Komisionerja europiane për Zgjerimin, Marta Kos, ka prezantuar të martën katër drejtimet kryesore të reformës së procesit të zgjerimit të Bashkimit Europian, në një kohë kur Brukseli po përgatitet për një valë të re anëtarësimesh.
Duke folur në Konferencën e Ambasadorëve Kroatë në Zagreb, Kos tha se “bota ka ndryshuar dhe zgjerimi duhet të ndryshojë bashkë me të”, duke e përshkruar momentin aktual si një “Moment të ri të Helsinkit”.
Referenca lidhet me takimin e liderëve europianë në Helsinki, i cili i hapi rrugën zgjerimit të madh të BE-së pas Luftës së Ftohtë, kur 10 vende iu bashkuan Unionit.
Komisioni Europian pritet të paraqesë propozimet e tij për reformimin e procesit të zgjerimit përpara një diskutimi të rëndësishëm mes liderëve europianë në tetor.
Kos përmendi progresin e Malit të Zi si vendi më pranë anëtarësimit, përparimin e Shqipërisë në përmbushjen e kritereve për sundimin e ligjit, avancimin teknik të Ukrainës dhe Moldavisë, si dhe vendimin e Islandës për të rifilluar procesin e anëtarësimit.
Sipas saj, BE-ja duhet të gjejë konsensus mbi katër çështje kryesore.
1. Reforma të brendshme pa ndryshuar traktatet
Një BE me më shumë se 30 vende anëtare do të ketë nevojë për institucione dhe mekanizma vendimmarrës më efikasë.
Kos argumentoi se disa prej këtyre ndryshimeve mund të bëhen pa prekur traktatet themeluese të BE-së, duke shmangur një proces të gjatë ratifikimi nga shtetet anëtare.
Ndër propozimet është kufizimi i rasteve kur një shtet i vetëm mund të bllokojë vendimmarrjen e të gjithë Unionit, si dhe reduktimi i madhësisë së institucioneve.
Ajo përmendi gjithashtu bashkëpunimin e përforcuar, mekanizëm që u lejon disa vendeve të ecin përpara me iniciativa të përbashkëta edhe kur shtetet e tjera nuk janë ende gati.
2. Më shumë garanci për demokracinë dhe shtetin e së drejtës
Një tjetër pikë e rëndësishme është forcimi i mekanizmave që do të parandalonin vendet e reja anëtare të largohen nga standardet demokratike dhe sundimi i ligjit pasi të anëtarësohen.
Kos paralajmëroi se BE-ja nuk duhet të lejojë “kuaj trojanë” brenda Unionit dhe se përvoja me Hungarinë nën Viktor Orbán ka treguar nevojën për mekanizma më të fortë mbrojtës.
Por ideja është e debatueshme, pasi mund të krijojë një situatë ku anëtarët e rinj të trajtohen ndryshe nga vendet ekzistuese.
Mali i Zi ka shprehur mbështetje për këto masa, për sa kohë ato bazohen në kritere objektive dhe zbatohen rast pas rasti.
3. Integrim gradual, jo më logjika “gjithçka ose asgjë”
Brukseli po shqyrton gjithashtu një ndryshim të metodologjisë së zgjerimit.
Franca dhe Gjermania kanë mbështetur idenë e integrimit gradual, që do t’u mundësonte vendeve kandidate të përfitonin nga disa elemente të tregut dhe strukturave europiane përpara anëtarësimit të plotë.
Kos tha se procesi aktual mund të zgjasë me dekada, duke krijuar hapësirë që kundërshtarët e BE-së të ushtrojnë ndikim politik mbi vendet kandidate.
“Duhet të largohemi nga logjika ‘gjithçka ose asgjë’”, deklaroi ajo.
Disa hapa të tillë ekzistojnë tashmë. Vendet kandidate mund të përfitojnë, për shembull, nga përfshirja në SEPA apo lidhja me rrjetin energjetik europian. Por, sipas Kos, këto masa nuk janë të mjaftueshme.
Çështja është veçanërisht e rëndësishme për Ukrainën, ndërsa BE-ja përgatitet për një proces anëtarësimi që mund të lidhet edhe me një marrëveshje të ardhshme paqeje me Rusinë.
4. Masa kalimtare për vendet e reja
Së fundmi, Komisioni kërkon të përcaktojë se si zgjerimi do të ndikojë te vendet aktuale anëtare dhe te buxheti i BE-së.
Sipas Kos, duhen përdorur masa kalimtare për të siguruar që integrimi i vendeve të reja të mos krijojë tronditje të mëdha dhe që interesat e Unionit të mbrohen.
Një nga çështjet më të ndërlikuara do të jetë financimi. Futja e anëtarëve të rinj në skemat buxhetore të BE-së pritet të jetë një nga temat më të debatueshme në negociatat për buxhetin shumëvjeçar të Unionit.
Në thelb, Brukseli po përgatitet për një BE më të madhe, por po kërkon një mënyrë që zgjerimi të mos dobësojë aftësinë e Unionit për të marrë vendime, të mbrojë standardet demokratike dhe të përballojë kostot financiare të anëtarëve të rinj.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje