.png)
Reaktorët e vegjël bërthamore, SMR, po ecin fuqishëm në të dyja anët e Atlantikut, por mbetet për t’u parë kush do të instalojë të parin, SHBA-ja apo Europa.
SHBA-ja duket se e ka seriozisht përkushtimin, pasi në fund të janarit 2023, Rregullatori për fuqinë bërthamore atje certifikoi reaktorin NuScale Power nga VOYGR duke lejuar ndërmarrjet elektrike amerikane të përdorin këtë model.
Sipas departamentit Amerikan të Energjisë, një fabrikë mund të mbajë deri në 12 të tillë. Ata janë të mjaftueshëm dhe nuk kërkojnë as ujë, as energji dhe as operatorë.
Ndërkohë në anën tjetër të Atlantikut, Republika Çeke dhe Rumania, kanë nisur procesin e instalimit, në modele me fuqi deri në 462 megavat me një mundësi integrimi deri në 80 MW nga burimet e rinovueshme.
Praktikisht, të gjitha vendet europiane kanë firmosur atë që quhet “123 marrëveshjet”, një bashkëpunim i paqtë nuklear për transferimin e materialeve apo mjeteve të kësaj fushe nga SHBA.
Marrëveshjet synojnë të ndihmojnë vendet europiane duke shmangur pengesat që sjell zakonisht Rregullatori për fuqinë bërthamore në SHBA.
Një tjetër kompani që po tenton të instalojë një SMR është Holtec International, SMR-160, që pretendon se sistemi i tyre është më i thjeshtë se reaktorët që funksionojnë aktualisht, pa nevojë për pompa aktive, gjë që i bën ata më të besueshëm. SMR-160 ka një fuqi elektrike të vlerësuar prej 160 MW.
Për krahasim, gjeneratorët e instaluar në termocentralin serb, Nikola Tesla A pranë Obrenovac, janë midis 210-308.5 MW. Holtec thotë se SMR-160 do të mundësojë funksionimin e centraleve me qymyr, pa qymyr, duke e zëvendësuar atë me avull të pastër. Kjo tingëllon si një propozim interesant për Europën Juglindore e mbushur me termocentrale të vjetruara me qymyr.
SMR, duke pasur parasysh ngarkesën bazë të qëndrueshme, është një partner i përsosur i burimeve të rinovueshme të energjisë, duke plotësuar disa nga dobësitë e tyre, të tilla si ndërprerja. Ndërveprimi midis burimeve bërthamore dhe burimeve të rinovueshme është një koncept tërheqës për vendet që mendojnë për elasticitet të sistemit, sigurisë së energjisë dhe performancës së mirë mjedisore.
Energjia bërthamore dhe burimet e rinovueshme – një martesë e hapur, por harmonike
Më 10 shkurt 2023, Shoqata e Energjisë së Shteteve të Bashkuara (USEA) organizoi një konferencë virtuale për shtyp mbi SMR. Aty, Dr Rick Springman, Zëvendës President i lartë i projekteve ndërkombëtare të Holtec International tha:
“Ne duhet të ndërtojmë sa më shumë energji të rinovueshme ere dhe dielli, në të ardhmen e afërt. Por ne duhet të pranojmë se mund ta bëjmë këtë deri në një shkallë. Çdo burim i rinovueshëm shtesë ka një kosto shtesë më të lartë. Në një moment, le të themi, 30% e depërtimit të burimeve të rinovueshme, arrijmë kulmin. Energjia bërthamore dhe SMR në veçanti mund të mbushin këtë boshllëk që asnjë energji e rinovueshme nuk mund ta plotësojë.”
Të gjithë shpresojnë se SMR-të do të nxisë përparimin në sektorin e energjisë bërthamore dhe se ato do të bëhen blloku kryesor i ndërtimit të një sistemi të ri energjie elastik dhe pa karbon.Teknologjia SMR është ende në fillimet e saj, e aplikuar kryesisht në projekte pilot deri tani. Nuk ka ende centrale të tilla bërthamore në Europë, por shumë vende, duke përfshirë disa në Europën Juglindore, janë të interesuara./Balkangreenenergynews
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
