.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Presidenti amerikan Donald Trump ka përsëritur se SHBA-ja mund të sulmojë së shpejti “Malin e Kazmës” (Pickaxe Mountain), një objekt i dyshuar bërthamor i Iranit, ku Izraeli beson se Teherani mund të ketë zhvendosur një pjesë të rezervave të uraniumit të pasuruar dhe centrifuga të avancuara.
“Do ta godasim atë zonë shumë shpejt, me shumë gjasa. Dhe nuk ka asgjë që ata mund të bëjnë për ta ndaluar”, tha Trump të martën.
Irani reagoi duke paralajmëruar se çdo sulm amerikan ndaj objekteve bërthamore do të konsiderohej si zgjerim i luftës në rajon.
Çfarë është “Mali i Kazmës”?
“Pickaxe Mountain” është një kompleks shumë i fortifikuar, i ndërtuar thellë nën tokë në qendër të Iranit, rreth 1.6 kilometra në jug të uzinës së pasurimit të uraniumit në Natanz.
Objekti ndodhet të paktën 100 metra nën një mal të quajtur Kuh-e Kolang Gaz La, ku fjala “Kolang” në persisht do të thotë “kazmë”.
Ndërtimi nisi në vitin 2020. Irani e deklaroi atë para Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA) si një objekt të ardhshëm për montimin e centrifugave që përdoren për prodhimin e karburantit bërthamor.
Megjithatë, objekti mbetet kryesisht misterioz. Nuk ka plane publike të tij dhe ekspertët janë mbështetur kryesisht te analizat e imazheve satelitore. Sipas tyre, ai përfshin tunele të shumta, perimetër të madh sigurie dhe hyrje të përforcuara me beton për t’i rezistuar sulmeve ajrore.
A ka uranium të pasuruar aty?
Izraeli beson se pas sulmeve të vitit të kaluar ndaj objekteve bërthamore iraniane, Teherani zhvendosi në “Malin e Kazmës” një pjesë të uraniumit të pasuruar dhe centrifugat më të avancuara.
Gjatë luftës 12-ditore, Izraeli goditi objektet bërthamore në Natanz, Isfahan dhe Fordow, ndërsa SHBA-ja iu bashkua më vonë sulmeve duke përdorur bomba shumë të fuqishme. Trump pretendoi se aftësitë bërthamore të Iranit ishin “shkatërruar plotësisht”.
Por as SHBA-ja dhe as Izraeli nuk sulmuan “Malin e Kazmës”. Inteligjenca amerikane dhe ajo e OKB-së më pas vlerësuan se pjesë të programit bërthamor iranian mbetën ende funksionale, megjithëse të dëmtuara.
Kur u pyet nëse centrifugat e avancuara ishin zhvendosur atje, Trump tha se SHBA-ja “nuk e ka të regjistruar” këtë informacion.
Irani mohon se objekti lidhet me armë bërthamore dhe këmbëngul se programi i tij ka vetëm qëllime civile për prodhimin e energjisë.
A mund të shkatërrohet nga SHBA-ja ose Izraeli?
Ekspertët janë të ndarë.
Disa argumentojnë se objekti duhet neutralizuar për të penguar Iranin të rikthejë kapacitetet e pasurimit të uraniumit. Por të tjerë thonë se thellësia e tij e bën një sulm shumë të vështirë.
Sipas ekspertëve, edhe nëse goditet nga ajri, pjesa kryesore e kompleksit mund të mbetet e paprekur. Një operacion tokësor do të ishte jashtëzakonisht kompleks.
Një dobësi e mundshme janë elementët mbështetës të objektit: furnizimi me energji, ventilimi, hyrjet, logjistika dhe personeli.
Një ekspert i politikave bërthamore, James Acton, ka argumentuar se SHBA-ja mund të arrijë më së shumti të bllokojë tunelet hyrëse të objektit por jo domosdoshmërisht ta eliminojë programin bërthamor iranian./ CNN
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje