.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Sipas analizave të fundit ndërkombëtare, Irani po duket se po e fiton një “lojë ekonomike durimi” me presidentin amerikan Donald Trump, ndërsa tensionet rreth Ngushticës së Hormuzit janë përshkallëzuar në një nga pikat më të rrezikshme të konfliktit global të energjisë.
Vendimi i paprecedentë i SHBA-së për të vendosur një bllokadë në këtë ngushticë strategjike këtë javë tregon se Uashingtoni nuk ka ndërmend të tërhiqet.
Megjithatë, kjo lëvizje konsiderohet jashtëzakonisht e rrezikshme, pasi përveç ndikimit ekonomik, ajo rrit ndjeshëm rrezikun e një përplasjeje direkte ushtarake në një zonë tepër të ndjeshme për tregtinë globale të naftës.
Ngushtica e Hormuzit është një nga arteriet më të rëndësishme të energjisë në botë, përmes së cilës kalon një pjesë e konsiderueshme e furnizimit global me naftë.
Çdo ndërprerje serioze në këtë pikë ka efekt zinxhir në tregjet ndërkombëtare, duke ndikuar menjëherë çmimet e energjisë dhe inflacionin global.
Nëse bllokada vazhdon, ajo mund të shkaktojë dëme të konsiderueshme si për ekonominë iraniane, ashtu edhe për atë amerikane dhe globale.
Ekspertët e përshkruajnë këtë situatë si një formë “shkatërrimi të ndërsjellë ekonomik”, ku SHBA po llogarit se ekonomia e saj prej rreth 31 trilion dollarësh është më e aftë të përballojë presionin afatgjatë.
Megjithatë, zbatimi i një bllokade të tillë kërkon prani dhe operacione të rënda ushtarake në det, gjë që rrit ndjeshëm rrezikun për përplasje të drejtpërdrejta.
Kjo përfshin ndërhyrje në anije, kontroll të ngushticës dhe operacione në një mjedis ku Irani ka kapacitete të konsiderueshme ushtarake, përfshirë mina detare, dronë dhe anije të vogla sulmuese. Deri më tani, SHBA ka shmangur një përfshirje të tillë të drejtpërdrejtë në terren, duke preferuar sulme ajrore dhe operacione indirekte.
Ndërkohë, tregjet globale të naftës kanë reaguar menjëherë.
Çmimet e naftës u rritën ndjeshëm, duke shënuar rritjen më të madhe që nga viti 2022. Kjo pritet të përkthehet në rritje të çmimeve të karburantit në shumë vende dhe në presion të ri inflacionist, veçanërisht në ekonomitë që tashmë po përballen me kosto të larta jetese.
Edhe vetë presidenti Trump ka pranuar publikisht se çmimet e larta të karburantit mund të zgjasin, duke sinjalizuar se ndikimi ekonomik i situatës mund të ndihet deri në zgjedhjet e ardhshme në SHBA.
Nga ana tjetër, bllokada pritet të ketë efekt shumë më të rëndë mbi Iranin, pasi eksporti i naftës përbën burimin kryesor të të ardhurave të tij shtetërore. Kufizimi i daljes së naftës në tregjet ndërkombëtare do të godiste drejtpërdrejt ekonominë iraniane, duke ulur ndjeshëm të ardhurat valutore.
Megjithatë, analistët theksojnë se Irani ka një histori të gjatë të përballimit të sanksioneve ekonomike dhe ka zhvilluar mekanizma për t’i anashkaluar ato, përfshirë rrugë alternative eksporti dhe tregti të fshehtë me vende të tjera të rajonit.
Sipas disa ekspertëve të industrisë së energjisë, Irani mund të ketë rezerva dhe strategji që i lejojnë të përballojë presionin për një periudhë të zgjatur kohe.
Pavarësisht kësaj, mbetet e paqartë se cila palë do të tërhiqet e para. Disa analistë mendojnë se koha po punon në favor të Iranit, pasi vendi është mësuar prej vitesh me sanksione të ashpra dhe izolim ekonomik.
Të tjerë theksojnë se SHBA mund të ketë kufizime politike dhe ushtarake për të mbajtur një operacion të tillë të gjatë, sidomos nëse rriten kostot ekonomike dhe humbjet njerëzore.
Situata aktuale shihet si një fazë e re dhe më e rrezikshme e konfliktit, ku përplasja nuk është vetëm ushtarake, por edhe ekonomike dhe strategjike. Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se konflikti mund të mos mbetet i kufizuar vetëm në Iran dhe SHBA, por të përhapet në gjithë rajonin e Lindjes së Mesme.
Grupet e lidhura me Iranin, si dhe milicitë rajonale, mund të rrisin sulmet ndaj infrastrukturës energjetike dhe anijeve tregtare në rajon, duke përfshirë edhe Detin e Kuq dhe Gjirin Persik. Në të kaluarën, sulme të tilla kanë ndikuar ndjeshëm në stabilitetin e tregjeve globale të energjisë.
Në këtë kontekst, shumë analistë paralajmërojnë se bllokada e Hormuzit nuk është thjesht një përplasje lokale, por një krizë me potencial të madh për të ndryshuar ekuilibrat ekonomikë dhe politikë në nivel global./ CNN
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje