.png)
Sulmet kibernetike po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe po prekin jo vetëm kompanitë e mëdha, por edhe institucionet publike, shërbimet jetike dhe qytetarët e zakonshëm. Nga sistemet e frigoriferëve në supermarkete deri te shërbimet e dhurimit të gjakut, infrastruktura dixhitale po shndërrohet në një objektiv gjithnjë e më tërheqës për kriminelët kibernetikë.
Sipas Marco Di Filippos, ekspert i sigurisë kibernetike në kompaninë “Whitelisthackers”, probabiliteti që një person të bëhet viktimë e një sulmi kibernetik është një në dy. Megjithatë, ai paralajmëron se rreziku vazhdon të nënvlerësohet, ndërsa njerëzit nuk janë ende të vetëdijshëm për kërcënimet që vijnë nga përdorimi i përditshëm i teknologjisë.
“Gjatë dy javëve të fundit kemi parë një përqendrim të jashtëzakonshëm rastesh të bujshme, të një lloji që më parë nuk do t’i kishim hasur as gjatë një viti të tërë”, shprehet Di Filippo.
Eksperti ka ndjekur nga afër një sërë incidentesh të fundit, përfshirë rrjedhjen e të dhënave të partisë gjermane AfD, dobësitë e sigurisë në platformën Revolut dhe në gjuhën e programimit PHP, si dhe sulmet ndaj sistemeve të kontrollit të frigoriferëve. Sipas Raportit mbi Situatën e Krimit Kibernetik për vitin 2025, të përpiluar nga Zyra Federale e Policisë Kriminale në Gjermani, dëmet ekonomike nga krimi kibernetik kanë arritur në 202,4 miliardë euro.
Një klikim i vetëm mund të hapë rrugën për sulmuesit
Një nga rastet më shqetësuese ishte sulmi kibernetik ndaj rrjetit shtetëror të Berlinit, në gusht të vitit 2026. Grupi kriminal Rhysida, i cili përdor programe shantazhuese (ransomware), kërkoi 30 bitcoin, me vlerë rreth 2 milionë euro, në këmbim të mos publikimit të të dhënave të vjedhura.
Senati i Berlinit refuzoi të paguante, ndërsa si pasojë rreth 1,4 milionë dokumente konfidenciale përfunduan në darknet.
Sipas Di Filippos, sulmi u mundësua nga një gabim njerëzor dhe nga mungesa e masave të duhura të sigurisë. Viktima ishte joshur përmes një faqeje interneti që kërkonte të vërtetonte se ishte njeri dhe jo një program automatik.
Kjo teknikë njihet si “ClickFix”. Përdoruesit udhëzohen të kryejnë disa veprime në kompjuterin e tyre, duke besuar se po zgjidhin një problem të zakonshëm verifikimi. Në realitet, ata ekzekutojnë komanda që mund t’u japin sulmuesve qasje në sistem.
Eksperti thekson se ky rast nxori në pah dy probleme: mungesën e kujdesit nga përdoruesi dhe faktin që ai kishte privilegje të panevojshme në sistem, të cilat i mundësuan kryerjen e veprimeve me pasoja të rënda.
Njerëzit mbeten hallka më e dobët e sigurisë dixhitale
Sipas Di Filippos, një nga problemet kryesore është se siguria shpesh sakrifikohet në favor të lehtësisë së përdorimit. Shtëpitë inteligjente, sistemet e ngrohjes, ndriçimi dhe pajisjet elektroshtëpiake të lidhura me internetin e bëjnë jetën më praktike, por njëkohësisht krijojnë më shumë mundësi për sulme.
Në disa raste, mjafton një lidhje e dyshimtë në SMS ose WhatsApp për t’u dhënë kriminelëve qasje në mesazhet private, kontaktet dhe materialet multimediale.
Një metodë e tillë njihet si “Ghost Pairing” (çiftimi fantazmë). Zyra Federale Gjermane për Sigurinë e Informacionit (BSI) ka paralajmëruar për këtë rrezik, duke këshilluar përdoruesit të tregojnë kujdes ndaj mesazheve që kërkojnë konfirmimin e identitetit dhe të aktivizojnë vërtetimin me dy faktorë.
Di Filippo vlerëson se në 80 deri në 95 për qind të sulmeve kibernetike faktori njerëzor luan një rol të rëndësishëm. Për këtë arsye, ai e konsideron edukimin dhe ndërgjegjësimin po aq të rëndësishëm sa investimet në teknologji.
Si shembull, ai përmend Indinë, ku fushatat ndërgjegjësuese për krimin kibernetik janë të pranishme edhe në hapësirat publike, përfshirë stacionet e metrosë. Në Gjermani, sipas tij, qytetarët shpesh nuk dinë se ku të drejtohen për ndihmë pas një sulmi.
Tregu i sigurisë kibernetike po rritet
Rritja e sulmeve ka shtuar edhe kërkesën për shërbime profesionale të sigurisë kibernetike. Kompania Whitelisthackers trajton rreth 250 klientë në vit, ndërsa po investon edhe në identifikimin e talenteve të reja përmes konkursit “Hakeri më i mirë i Gjermanisë”.
Në të njëjtën kohë, po zgjerohet edhe tregu i paligjshëm i shërbimeve të hakerimit, i njohur si “Cybercrime as a Service” (CaaS), ku kriminelët ofrojnë sulme dhe mjete kibernetike kundrejt pagesës.
Sipas Di Filippos, zhvillimi i teknologjisë po krijon vazhdimisht mënyra të reja sulmi dhe një dobësi e vetme mund të shkaktojë një efekt zinxhir, duke prekur mijëra pajisje dhe përdorues.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje