.png)
“Ja disa gjëra që bëj tani me bikini që nuk do t’i kisha bërë kur isha 30 vjeç: e para, e vesh; e dyta, ha duke e veshur; e treta, ulem ndërsa e kam veshur.” Kështu u shpreh komediania Riona O’Connor në një video virale të publikuar së fundmi.
Më pas ajo goditi me buzëqeshje barkun e saj dhe shtoi: “Vishini, askujt nuk i intereson.” Ishte një mesazh plot gëzim dhe fuqizues për gratë e tjera: shqetësimi për peshën ekziston kryesisht në mendjen tonë. Do të doja shumë ta besoja këtë. Por, fatkeqësisht, të dhënat e reja tregojnë të kundërtën.
Shumica e njerëzve e dinë se personat më të pasur priren të jenë më të dobët. Ajo që njihet më pak është se kjo ndarje shpjegohet kryesisht nga gratë. Sipas të dhënave të mbledhura në periudhën 2021–2023, një e treta më e varfër e grave në Shtetet e Bashkuara kishte një normë obeziteti 14 pikë përqindjeje më të lartë se një e treta më e pasur. Për burrat, diferenca ishte më pak se një pikë përqindjeje. Në Europë tabloja është e ngjashme, megjithëse dallimet mes gjinive janë më pak të theksuara.
Kjo pabarazi ngre mundësinë që pesha të mos jetë thjesht pasojë e varfërisë, por edhe një shkak i saj. Nëse mbipesha ua ul grave vetëbesimin, kjo mund të ndikojë negativisht në aftësinë e tyre për të fituar më shumë. Ose, nëse punëdhënësit diskriminojnë veçanërisht gratë me mbipeshë, atëherë pesha më e madhe mund të përkthehet në të ardhura më të ulëta. Një studim zbuloi se gratë me mbipeshë përballen me një penalizim në pagë në profesionet që përfshijnë të folurit në publik, ndërsa burrat me mbipeshë nuk përjetojnë të njëjtën gjë.
Revolucioni i fundit i barnave GLP-1 u ka ofruar ndihmë grave që luftojnë me peshën e tyre, por edhe ekonomistëve një mundësi për të studiuar ndikimin e humbjes së peshës. Një studim i ri nga Rebecca Diamond, profesoreshë në Universitetin e Harvardit, krahason gratë që përdorin barna GLP-1 për humbje peshe me gra të tjera që dëshironin t’i përdornin, por nuk e kishin nisur ende trajtimin. Duke ndjekur të dy grupet me kalimin e kohës, ajo mund të vlerësojë nëse humbja e peshës përmirëson edhe situatën e tyre ekonomike dhe sociale.
Diamond gjeti efekte mbresëlënëse. Pas 18 muajsh, gratë që përdornin barna GLP-1 dhe që në fillim nuk kishin një vend pune kishin një normë punësimi 27 pikë përqindjeje më të lartë krahasuar me gratë e ngjashme që nuk i përdornin këto barna. Gratë që ishin të punësuara në fillim panë një rënie të lehtë të normës së punësimit, ndërsa, megjithëse të dhënat nuk janë mjaftueshëm të sakta për të matur ndikimin në pagën e tyre, gjithçka tregon se të ardhurat familjare u rritën me rreth 10%.
Ky rezultat i dytë është disi befasues dhe mund të shpjegohet nga ndryshime paralele në jetën sentimentale të këtyre grave. Diamond vlerëson se barnat GLP-1 u japin grave beqare një rritje prej 29 pikësh përqindjeje në mundësinë për të krijuar një lidhje në çift. Mesatarisht, partnerët e rinj kanë të ardhura më të larta se ato, gjë që rrit të ardhurat e familjes. Kjo mund të shpjegojë edhe pse disa prej grave që humbin peshë zgjedhin më pas të largohen nga puna.
Këto janë efekte jashtëzakonisht të mëdha, ndaj duhet bërë kujdes në interpretimin e tyre, pasi është e vështirë të provohet plotësisht lidhja shkak-pasojë. Gratë që përdorin barna GLP-1 mund të ndryshojnë nga ato që nuk i përdorin edhe për arsye të tjera, si për shembull dëshira më e madhe për të ndryshuar stilin e jetës. Megjithatë, Diamond thekson se para fillimit të trajtimit të dy grupet janë shumë të ngjashme dhe se efektet shfaqen gradualisht, në përputhje me ritmin e humbjes së peshës dhe jo si rezultat i një shpërthimi të menjëhershëm motivimi.
Lajmi i mirë nga studimi është se barnat GLP-1 duket se po ndihmojnë një pjesë të grave. Lajmi i keq është se sa e rëndë është barra që mbipesha përfaqëson në radhë të parë. (Si një vëzhgim anësor, Diamond gjeti edhe prova që sugjerojnë se, ndërsa gratë që përdorin barna GLP-1 mbeten po aq besnike ndaj partnerëve sa ato që nuk i përdorin, burrat që marrin këto barna për humbje peshe duket se nuk janë aq besnikë. Ah, çfarë zhgënjimi.)
Gratë duket se e kanë kuptuar këtë realitet. Në SHBA, një sondazh tregoi se 15% e grave përdorin barna GLP-1, krahasuar me 9% të burrave. Një tjetër studim zbuloi se kompania britanike private Voy, e specializuar në barna për humbje peshe, lëshon pothuajse tetë nga dhjetë recetat e saj për gra.
Çfarë pritet të ndodhë më tej? Ndërsa gjithnjë e më shumë gra përdorin barna GLP-1, edhe ndikimi negativ ekonomik i obezitetit mund të ndryshojë. Gjatë viteve 1980 dhe 1990, kur normat e obezitetit u rritën, u rrit edhe “premiumi” që shoqëronte dobësinë, e cila po bëhej gjithnjë e më e rrallë. Nëse barnat GLP-1 bëjnë që trupi i dobët të bëhet diçka e zakonshme, atëherë ky avantazh historik mund të zbehet.
Do të isha më optimiste po të mos ekzistonte një tjetër pabarazi në revolucionin e humbjes së peshës: të paktën deri tani, barnat GLP-1 përdoren në mënyrë disproporcionale nga njerëzit më të pasur. Në studimin e Diamond, dy të pestat e grave i paguanin vetë barnat, me një kosto mesatare prej 275 dollarësh në muaj. Një tjetër studim, i bazuar në recetat e kompanisë Voy, tregon se, edhe pasi merren parasysh normat e obezitetit, përdorimi i këtyre barnave është shumë më i përhapur në zonat më të pasura. Nëse obeziteti shndërrohet edhe më shumë në një tregues të disavantazhit ekonomik, atëherë stigma që e shoqëron mund të bëhet edhe më e fortë.
Shkruar nga Soumaya Keynes, kolumniste e Financial Times, The Economist
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje