Ekonomi

Për herë të parë, SHBA ‘po flirton’ me rënien e popullsisë

Nga Gazeta ‘Si’- Nëse ka pasur një avantazh të qëndrueshëm që Shtetet e Bashkuara kanë pasur që nga themelimi i tyre, ai ka qenë aftësia për të tërhequr talente dhe për të rritur popullsinë.

Tani, ndërsa vendi përgatitet të festojë 250-vjetorin e themelimit dhe shqyrton politikat e Presidentit Donald Trump për kufizimin e imigracionit, SHBA po rrezikon të shënojë një moment historik dhe ekonomik më herët se sa pritej: sipas të paktën një vlerësimi të respektuar, viti 2026 mund të shënojë rënien e parë reale të popullsisë në historinë amerikane.

Edhe nëse kjo nuk ndodh këtë vit, ekspertët nga të dyja palët e debatit për imigracionin bien dakord se mandati i dytë i Trump po përshpejton një pikë kritike, momentin kur migracioni neto në SHBA nuk do të kompensojë më rënien e lindjeve dhe rritjen e vdekshmërisë që vjen me plakjen e popullsisë së lindur në vend.

Sa më shumë që Trump të forcojë kontrollin mbi imigracionin, aq më shpejt popullsia e SHBA-së mund të arrijë një stabilitet ose madje të bjerë.

Popullsia e një vendi është element thelbësor i fuqisë së tij ekonomike. Popullsia në rënie e Kinës, e cila në 2025 regjistroi nivelin më të ulët të lindjeve që nga fillimi i sundimit komunist në 1949, është një nga arsyet pse ky vend mund të mos e kalojë kurrë SHBA-në si ekonomia më e madhe në botë.

Popullsia e Japonisë kulmoi në 128 milionë në 2010, dhe rënia e saj ka ngadalësuar rritjen për vite me radhë. Demografia në Evropë ka ushqyer prej kohësh narrativën e dobësisë ekonomike.

SHBA-ja deri tani ka qëndruar relativisht e veçuar nga ky diskutim. Në 2023, kur Census-i amerikan publikoi parashikime afatgjata për popullsinë, parashikimi kryesor ishte që popullsia do të binte për herë të parë në 2081. Por me ritmin aktual, ky vit mund të shënojë një rritje më të ulët të popullsisë sesa Gjermania, ku popullsia e plakur ka kontribuar në reputacionin e saj si “burri i sëmurë i Evropës”.

Për të qartësuar, kjo nuk është domosdoshmërisht problem për Trump. Administrata e tij fokusohet në përmbushjen e premtimit për të reduktuar popullsinë e imigrantëve dhe argumenton, përkundër kundërshtimeve të ekonomistëve, se kjo do të sillte më shumë mundësi dhe paga për punonjësit vendas dhe do të ulte kostot, nga strehimi te shërbimet shëndetësore, duke ulur kërkesën.

“Amerika nuk ka mungesë mendjesh dhe duarsh për të rritur fuqinë punëtore, dhe programi i Presidentit Trump për krijimin e vendeve të punës për punonjësit amerikanë përfaqëson angazhimin e Administratës për të shfrytëzuar këtë potencial të papërdorur, ndërkohë që zbatojmë ligjet tona të imigracionit,” thotë Abigail Jackson, zëdhënëse e Shtëpisë së Bardhë.

Administrata, e cila ka nisur një fushatë të madhe deportimesh dhe po kufizon ardhjet ligjore dhe të paligjshme, e konsideron këtë fund të një epoke migracioni masiv që sipas saj ka kontribuar në përkeqësimin e civilizimit perëndimor.

“Wow, ishte e mrekullueshme,” tha Trump pas fjalimit të tij në Davos më 21 janar, duke pohuar se SHBA kishte parë “migracion të kundërt” në 2025 për herë të parë në të paktën 50 vjet.

Rënia e popullsisë amerikane

Matematika e popullsisë është e thjeshtë: merr lindjet, zbrit vdekjet, llogarit të ardhurit dhe largimet dhe ke rritjen e popullsisë.

Në vitin përpara 1 korrikut 2025, Census-i amerikan zbuloi se popullsia u rrit vetëm 0.5%, ose 1.8 milionë njerëz, niveli më i ulët që nga pandemia. Shkaku kryesor ishte rënia e migracionit neto në 1.3 milionë nga kulmi prej 2.7 milionë në vitin përpara korrikut 2024.

Në këtë periudhë, kishte 519.000 lindje më shumë se vdekjet. Kjo tepricë po zvogëlohet, dhe deri në 2030 mund të zhduket plotësisht, duke e bërë SHBA-në të varur krejtësisht nga imigracioni për rritjen e popullsisë, sipas Kongresit amerikan (CBO).

Nëse migracioni neto (ardhjet minus largimet) është negativ dhe mjaft i madh për të anuluar këtë diferencë lindje-vdekje, atëherë popullsia e SHBA-së bie.

Nuk ka shumë dyshim se migracioni neto po zvogëlohet për shkak të politikave të Trump. Ekspertët e Census-it parashikojnë se ai do të bjerë në vetëm 316.000 në vitin përpara korrikut 2026, me SHBA-në “në rrugë drejt migracionit neto negativ.”

Sipas studimeve të fundit, SHBA po përjeton tashmë migracion neto negativ.

Analiza e tyre tregon se në 2025 popullsia e imigrantëve ka pësuar një rënie neto prej 10.000 deri 295.000 njerëz. Për 2026, ata parashikojnë migracion neto midis një fitimi prej 185.000 dhe një rënie prej 925.000 njerëz, para se SHBA të vendoste kufizime të reja për migracionin ligjor.

Nëse skenari më pesimist realizohet dhe lindjet nuk rriten papritur, SHBA mund të ketë një rënie mbi 400.000 në popullsinë totale.

“Në 2026 mund të jemi rreth zero ose negativ për popullsinë,” thotë Tara Watson, autore e studimit.

Një rënie e tillë nuk ka ndodhur që nga viti 1790, sipas demografëve, përveç një rasti të mundshëm në 1918 për shkak të gripit spanjoll dhe 2 milionë ushtarëve të shpërngulur jashtë vendit.

Ndërsa efektet afatgjata ekonomike të rënies së popullsisë varen nga fakti nëse kjo është një fenomen i përkohshëm apo një normalitet i ri, ekspertët bien dakord se politikat e imigracionit të administratës Trump po përshpejtojnë një ndryshim që dikur mendohej të ndodhte dekada më vonë.

“Është diçka që nuk e prisja,” thotë Jeffrey Passel, demograf i Pew Research Center. “Edhe gjatë pandemisë, kur vdiqën mbi një milion njerëz nga COVID-19, popullsia amerikane u rrit pak. Nuk kemi parë kurrë diçka të ngjashme.”

Ndërkohë që diskutimet për imigracionin dhe politika e administratës Trump vazhdojnë, realiteti është i qartë: popullsia e SHBA-së po tregon efektet e kufizimeve të reja.// Bloomberg


Copyright © Gazeta “Si”


Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Më Shumë