.png)
Vera 2021 ka sjellë shumë surpriza të pakëndshme për ekonominë botërore. SHBA-ja, Europa dhe Kina po rimëkëmben më ngadalë nga se ishte parashikuar. Çmimet e konsumit po rriten në mënyrë të pakëndshme në SHBA. Në Europë, gjatë gushtit çmimet u rritën me 3% nga një vit më parë, më të lartat për një dekadë. Ekonomitë vijojnë të shqetësohen për mungesën e forcës punëtore , lëndës së parë, problemet në transport dhe kufizimet.
Faji i mbetet variantit Delta, por mënyra se si pandemia po prek ekonominë po ndryshon. Bota është mësuar me rritjen e virusit, pasi valët e infeksionit shkaktojnë një ndalesë të papritur të aktivitetit ekonomik dhe çmimet zbuten ose bien. Varianti Delta, në të kundërt, duket si një forcë stagflacioniste që e ul rritjen më pak në mënyrë dramatike, por e çon inflacionin lart.
Delta po i rëndon më shumë shpenzimet e konsumatorëve në botën e pasur, në vend që t’i ulë ato. Sektori i shërbimeve në Europë është rihapur në mes të valës së Delta-s. Konsumatorët kanë më pak frikë nga sëmundja edhe nëse ka mjaft njerëz të pavaksinuar për të mbushur spitalet.
Një vit më parë numri i restoranteve në SHBA ishte gati gjysma e nivelit në vitin 2019. Tani shërbimi është rreth 10% më i ulët edhe pse spitalet janë tre herë më të mbushura. Në Japoni, gjendja e jashtëzakonshme në Tokio nuk duket se po i mban konsumatorët larg dyqaneve. Vetëm në vendet me politika drakoniane që synojnë eliminimin e virusit njerëzit janë të ngujuar në shtëpi. Australia dhe Zelanda e Re përballen me recesione të reja si rezultat i bllokimeve të tyre dhe sektori i shërbimeve të Kinës duket se po tkurret.
Ndërkohë, përhapja e Delta vazhdon të ndërhyjë në furnizimin global të mallrave dhe konsumatorët, veçanërisht amerikanët, kanë ndërmend të blejnë më shumë makina, pajisje dhe pajisje sportive se kurrë. Përhapjet në vendet e Azisë Juglindore me përqindje të ulëta të vaksinimit po bëjnë që impiantet prodhuese dhe rrjetet logjistike të mbyllen përkohësisht, duke zgjatur ndërprerjen në zinxhirët e furnizimit. Në Amerikë shitësit me pakicë, përfshirë GAP dhe Nike, kanë lobuar në Shtëpinë e Bardhë për të dhuruar më shumë vaksina në Vietnam, sepse atje kanë fabrikat prodhuese. Mungesat po rrisin çmimet.
Marrëdhënia në ndryshim midis virusit dhe ekonomisë ka vështirësi për politikëbërësit. Ata nuk do të jenë në gjendje të përsërisin mashtrimin që ata përdorën më herët në kufizimin e lëvizjes për të frenuar përhapjen e virusit, ndërkohë që nxitën stimuj për të krijuar një bum kompensues të kërkesës për mallra.
Ringjallja e sektorit të shërbimeve tani është e vetmja rrugë drejt rritjes së shpejtë sepse aty është problemi. Në tremujorin e dytë të vitit shpenzimet për shërbimet nga familjet amerikane ishin rreth 3% nën nivelin e tij në 2019 në terma realë. Nëse përhapja e Delta ndërhyn në industritë e shërbimeve të tilla si koha e lirë dhe mikpritja, më shumë stimulim do të krijojë vetëm më shumë inflacion.
Është gjithashtu më e vështirë të argumentohet se frika nga virusi i frikëson konsumatorët nga shpenzimet dhe se kufizimet e qeverisë për të ngadalësuar përhapjen e sëmundjes prandaj kanë pak kosto shtesë ekonomike. Nëse presioni mbi spitalet bën që edhe vendet shumë të vaksinuara si Britania të kufizojnë shërbimet gjatë dimrit, dëmi ekonomik do të jetë i madh dhe përfitimet më të vogla. Vala Delta mund të ulet së shpejti, duke lehtësuar presionin mbi ekonominë botërore. Nëse jo ose një variant tjetër zë vendin e tij ose kompromiset e përfshira në luftimin e virusit do të bëhen më të vështira për t’u justifikuar.
Burimi: The Economist/ Përshtati: Gazeta “SI”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje