.png)
Nga Gazeta ‘Si’– Rritja e çmimeve të naftës dhe rritja që pasoi në kostot e karburantit e ka zënë në një situatë të vështirë Presidentin e SHBA-së Donald Trump.
Çmimet e benzinës janë rritur me 17% javën e fundit dhe nafta me 22%, duke arritur nivele të papara që nga viti 2014, në rreth 3.50 dollarë për galon. Trazirat në tregjet e energjisë kërcënojnë t’i japin një tjetër goditje të rëndësishme politikës së tij ekonomike, pas pengesës së Gjykatës së Lartë ndaj tarifave : Trump e kishte bërë luftimin e inflacionit dhe uljen e çmimeve të karburantit një nga prioritetet e tij kryesore.
Presidenti po përdor armën e tij më të fuqishme: retorikën e tij. Gjatë një interviste në CBS, ai pohoi se lufta me Iranin praktikisht ka mbaruar, fjalë që duket se kanë funksionuar si një hajmali, sepse tregjet reaguan menjëherë me eufori. Tregu i aksioneve, i cili kishte qenë duke u tregtuar në të kuqe, është rikthyer në territor pozitiv.
Nafta bruto West Texas Intermediate (WTI), e cila arriti gati 120 dollarë për fuçi në orët e para të mëngjesit, ra nën 90 dollarë.
Fjalët e presidentit amerikan vijnë pavarësisht deklaratës së tij vetëm tre ditë më parë se nuk do të ketë marrëveshje pa “dorëzimin pa kushte” të regjimit të Teheranit, diçka që nuk duket e lehtë për t’u arritur. Pra, efekti i magjisë së Trump mund të jetë i përkohshëm nëse nuk mbështetet nga veprime. Luhatshmëria e frikshme në tregun e energjisë vetëm sa konfirmon histerinë e investitorëve.
Vetëm 15 ditë më parë, Trump u angazhua në një ushtrim tipik vetëpromovues gjatë fjalimit të tij për Gjendjen e Kombit. Në Kongres, para disa qindra senatorëve dhe përfaqësuesve, ai theksoi se në 12 muaj administrata e tij e kishte ulur inflacionin në nivelin më të ulët në më shumë se pesë vjet.
Gjatë fushatës që e riktheu në Shtëpinë e Bardhë pak më shumë se një vit më parë, ai theksoi vazhdimisht se sa e shtrenjtë ishte benzina nën administratën e Joe Biden. Ai premtoi se kur të kthehej në Zyrën Ovale do të ulte çmimet e karburantit dhe shpiku sloganin “Shponi, shponi, shponi” si një metaforë për politikën e tij energjetike, e cila do të ulte çmimet duke rritur prodhimin e naftës bruto.
Një analist nënvizon se në Shtetet e Bashkuara, çmimi i inflacionit dhe perceptimi i humbjes së fuqisë blerëse janë të lidhura fort me çmimin e benzinës.
Vetëm dy javë pas fjalimit drejtuar Unionit dhe pas bombardimit të Teheranit, situata nuk është aq rozë sa e paraqiti Trump. Të hënën, çmimet e naftës arritën në 120 dollarë për fuçi, pothuajse dyfishi i asaj që ishin një muaj më parë, megjithëse më vonë u moderuan mes thashethemeve se G7 po shqyrtonte lirimin e një vëllimi të paparë të rezervave emergjente dhe se Shtetet e Bashkuara mund të ndërhynin në treg.
Shtëpia e Bardhë është e shqetësuar për çmimet e larta të benzinës. Shefja e stafit të Trump, Susie Ëiles, ka paralajmëruar në takime të brendshme për efektin “katastrofik” që rritja e çmimeve të karburantit do të ketë në zgjedhjet e mesit të mandatit në nëntor. Këto zgjedhje shihen si vendimtare në përcaktimin e së ardhmes së Trump, duke pasur parasysh rezultatet e tij të pafavorshme në sondazhe.
Ëiles i ka kërkuar Sekretarit të Energjisë Chris Wright të takohet me drejtues nga kompanitë amerikane të naftës për të diskutuar mundësitë në rast të një krize të re energjetike.
Rritja e çmimeve të benzinës dhe naftës po ndodh pavarësisht faktit se Shtetet e Bashkuara janë prodhuesi më i madh i naftës në botë. Ato prodhojnë 13.6 milionë fuçi në ditë, gati 20% të totalit global. Por nafta bruto tregtohet në tregjet globale dhe çmimi i saj përcaktohet nga oferta dhe kërkesa globale.
Vendet e Gjirit Persik kanë ulur prodhimin e tyre sepse objektet e tyre të magazinimit janë plot dhe nuk mund ta shesin naftën e tyre për shkak të problemeve në Ngushticën e Hormuzit. Kina ka ngrirë eksportet dhe ekonomitë e tjera të mëdha po përjetojnë mungesa të furnizimit, gjë që po rrit çmimet.
Prandaj, masat unilaterale të Uashingtonit kanë pak ndikim në tregun vendas. Trump ishte i bindur se lufta do të ishte e shpejtë dhe do të kishte efekt minimal në tregun e energjisë, por analistët mbeten të pabindur.
Rritja e çmimeve të benzinës po nxit inflacionin dhe po paraqet një rrezik në rritje për krizën e përballueshmërisë, një nga sfidat më të mëdha me të cilat përballen republikanët në zgjedhjet e ardhshme.
“Faktori më i dukshëm që po e çon inflacionin lart në shkurt do të jenë çmimet e benzinës. Në janar, ato arritën një pikë të ulët të paparë që nga rimëkëmbja nga pandemia dhe më pas filluan të rriten. Rritja u përshpejtua ndërsa shqetësimet u rritën në lidhje me luftën dhe fillimin e saj në fund të muajit”, thotë Dean Baker, një analist në Qendrën për Kërkime Ekonomike dhe Politike (CEPR).
I gjithë transporti do të preket, dhe fermerët dhe blegtorët në Midwest, një bllok i madh votuesish republikanë, do të vuajnë pasojat në mes të sezonit të korrjes pas përfundimit të dimrit. Ushqimet dhe shumë produkte të tjera do të bëhen më të shtrenjta nëse situata vazhdon.
Reagimi i Shtëpisë së Bardhë pasqyron shqetësimet në lidhje me paqëndrueshmërinë e tregut të energjisë. Edhe pse ai ngurroi javën e kaluar të publikonte rezervat strategjike të Shteteve të Bashkuara, siç bëri paraardhësi i tij Joe Biden katër vjet më parë gjatë krizës energjitike pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia, presidenti po shqyrton mundësitë për të zbutur ndikimin e rritjes së çmimeve të karburantit në buxhetet familjare dhe financat e bizneseve.
“Shtetet e Bashkuara janë një prodhues neto i energjisë, por rritja e çmimeve të naftës, gazit dhe energjisë elektrike mund të amplifikojë efektet e tarifave tregtare, duke rezultuar në uljen e fuqisë blerëse të familjeve dhe fitime më të ulëta të korporatave”, thotë James Knightley, kryeekonomist në ING Research.
Analistët vlerësojnë se për çdo 10 dollarë që rritet çmimi i naftës, dy të dhjetat zbriten nga rritja ekonomike dhe inflacioni rritet me 0.2%.
Zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë kanë propozuar një sërë opsionesh në përpjekje për të lehtësuar presionin mbi çmimet e naftës, duke përfshirë kufizimin e eksporteve amerikane, ndërhyrjen në tregjet e ardhshme të naftës së papërpunuar, përjashtimin nga disa taksa federale dhe heqjen e kërkesave që karburanti vendas të transportohet vetëm në anije me flamur amerikan, raportoi Reuters.
Burimi: El Pais/ Përshtati Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje