.png)
Mpiksjet e pazakonta të gjakut në tru janë zbuluar në disa njerëz pasi iu është injektuar vaksina Oxford-AstraZeneca.
Këto “tromboza të sinusit venoz cerebrale” ose CVST kanë bërë që disa vende – përfshirë Gjermaninë, Francën dhe Kanadanë të kufizojnë personat që marrin vaksinën.
Organizata Botërore e Shëndetësisë dhe Agjencia Evropiane e Barnave thonë se përfitimet e vaksinës tejkalojnë çdo rrezik.
Shkencëtarët dhe rregullatorët e sigurisë së ilaçeve në të gjithë botën po përpiqen të kuptojnë nëse vaksina po shkakton vërtet këto goditje, sa i madh mund të jetë çdo rrezik dhe çfarë mund të thotë kjo për programet e vaksinimit.
A shkakton vaksina mpiksje?
Për momentin, ne nuk e dimë të saktë. Agjencia Evropiane e Barnave (EMA), e cila ka rishikuar të dhënat e sigurisë, thotë se ato “nuk janë provuar, por janë të mundshme”.
Organizata duhet të kuptojë nëse mpiksjet e raportuara janë një efekt anësor ose një rastësi që do të kishte ndodhur natyrshëm.
Kjo është tepër e vështirë kur merreni me ngjarje të rralla. Nëse, nga ana tjetër, një në çdo 10,000 njerëz do të kishte mpiksje serioze gjaku, përgjigja do të ishte e qartë.
Disa shkencëtarë tregojnë për natyrën jashtëzakonisht të pazakontë të mpiksjeve si një shenjë që diçka mund të ndodhë. Ato shpesh shfaqen në të njëjtën kohë me nivelet e ulëta të trombociteve të gjakut, të cilat janë një nga përbërësit kryesorë të një mpiksje, dhe antitrupat e lidhur me çrregullime të tjera të mpiksjes që shfaqen në gjak.
Të tjerët thonë se nuk ka prova të mjaftueshme dhe rastet e raportuara mund të jenë me siguri deri te Covid, i cili vetë lidhet me mpiksjen jonormale.
Sa i madh mund të jetë rreziku?
Mbetet plotësisht e mundur që rreziku të jetë zero pasi vaksinat nuk janë provuar të shkaktojnë mpiksjen e trurit.
Instituti gjerman Paul Ehrlich ka raportuar 31 tromboza të sinusit venoz cerebral dhe nëntë vdekje nga 2.7 milion njerëz të vaksinuar atje.
Sidoqoftë, të dhënat më të fundit në Mbretërinë e Bashkuar raportuan shumë më pak mpiksje, vetëm pesë, pavarësisht vaksinimit të më shumë se 11 milion njerëzve.
Agjencia Evropiane e Barnave, e cila ka vlerësuar të dhëna nga e gjithë bota, vlerëson se ekziston një rrezik tek CVST për njerëzit nën moshën 60 vjeç të cilëve u është bërë vaksina AstraZeneca.
Kreu i organizatës i monitorimit të sigurisë, Peter Arlett, tha se kjo ishte “më shumë nga sa prisnim të shihnim”.
Sidoqoftë, është e pasigurt se cili është niveli i rrezikut të këtyre mpiksjeve të gjakut në tru. Vlerësimet ndryshojnë nga rreth dy raste për milion njerëz çdo vit në gati 16, në çdo milion në kohë normale dhe vetë koronavirusi mund t’i shkaktojë edhe ata.
Pse ka një ndryshim midis shteteve?
Ju mund të prisni të shihni të njëjtin numër të CVST-ve në vende të ndryshme nëse ato janë shkaktuar vërtet nga vaksina. Megjithatë, Britania e Madhe dhe Gjermania kanë shifra masivisht të ndryshme.
Një argument është se lloji i njerëzve që vaksinohen është i ndryshëm.
Mbretëria e Bashkuar ka punuar, kryesisht, nga grupmoshat më të vjetra, ndërsa Gjermania ishte një nga vendet që fillimisht refuzoi të përdorë vaksinën në moshat mbi 65 për shkak të mungesës së të dhënave të provave. Në vend të kësaj, gati 90% e gjermanëve që morën AstraZeneca mendohet të jenë nën 60 vjeç.
Efektet anësore në përgjithësi kanë tendencë të jenë më të rënda tek të rinjtë pasi ato kanë një përgjigje më të fortë imune, e cila ka qenë një arsye e spekuluar pse Mbretëria e Bashkuat ka pasur më pak raste.
Sidoqoftë, CVST janë natyrshëm më të zakonshme tek gratë më të reja dhe marrja e vaksinës rrit rrezikun. Pra, nivelet e rrezikut natyror nëse njerëzit vaksinohen apo jo mund të kenë një rol gjithashtu.
Të ngacmosh të gjitha këto veç e veç është sfiduese, por EMA tha se nuk kishte gjetur faktorë specifik rreziku siç janë mosha, gjinia ose historia mjekësore.
A është e sigurt vaksina AstraZeneca?
Asgjë në mjekësi nuk është krejtësisht e sigurt. Barnat e kimioterapisë kanë efekte anësore brutale, por janë jashtëzakonisht të vlefshme dhe madje edhe qetësuesit pa recetë si paracetamoli dhe ibuprofeni kanë efekte anësore të rënda, ato janë thjesht tepër të rralla.
Çfarë duhet të dini për sigurinë e vaksinave
Vendimi i vërtetë është gjithmonë nëse përfitimet i tejkalojnë rreziqet. Kjo është veçanërisht sfiduese në një pandemi. Normalisht që ekpsertët do të mbështeteshin te “parimi paraprak” për të provuar sigurinë e duhur përpara se t’i jepnin një ilaç të ri një numri të madh të njerëzve. Por në një pandemi, çdo vonesë në vaksinimin e njerëzve do të kushtojë gjithashtu jetë.
Vetëm bazuar në të dhënat e Gjermanisë, nëse vaksinoni një milion njerëz, atëherë do të prisnit që 12 të kishin mpiksje gjaku dhe katër prej tyre të vdisnin.
Por nëse një milion 60-vjeçarë preken nga koronavirus, atëherë rreth 20,000 do të vdisnin nga Covid-19. Nëse një milion 40-vjeçarë preken koronavirus, atëherë rreth 1.000 vdesin.
Përfitimet e vaksinimit rriten qartë me moshën dhe vende si Gjermania dhe Kanada kanë lejuar që vaksina AstraZeneca të përdoret në grupmoshat më të vjetra. Këto vendime do të nxiten gjithashtu nga vaksinat alternative që kanë vendet në dispozicion dhe kush duhet të imunizohet. Bota po kontrollon të dhënat intensivisht, por qartësia do të kërkojë kohë.
Marrë nga BBC, shkruar nga reporteri i shëndetit James Gallagher.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje