.png)
Ndoshta nuk e dini por brenda zorrëve tona është një ekosistem i vogël i populluar nga miliarda mikroorganizma. Këto mikrobe ndikojnë në tretjen, sistemin imunitar dhe madje edhe funksionimin e trurit. Shkencëtarët gjithashtu kanë filluar të hetojnë rolin e mundshëm të baktereve të zorrëve në çrregullimet psikiatrike dhe neurologjike, duke përfshirë sëmundjet si Alzheimer dhe Parkinson. Nëse mikrobet e zorrëve zbulohen se kanë ndikim, kjo mund të zbulojë se si shkaktohen këto sëmundje, duke çuar në zbulimin e hershëm dhe forma të reja trajtimi.
Sëmundjet e sistemit nervor dëmtojnë dhe vrasin në mënyrë progresive qelizat nervore, duke shkaktuar probleme me funksionin mendor ose të lëvizjes, dhe nganjëherë të dyja. Gjatë 30 viteve të fundit, këto sëmundje janë bërë më të zakonshme me popullsinë e moshuar, por deri më tani nuk kemi trajtime efektive. Sëmundjet e Alzheimerit dhe Parkinsonit janë ndër më të zakonshmet, duke prekur miliona njerëz në të gjithë botën.
Këto sëmundje lindin nga kombinimet e faktorëve gjenetikë, mjedisorë, të kombinuara po ashtu me moshën dhe stilin e jetës, por në shumicën e rasteve, mjekët nuk mund të përcaktojnë një shkak. Duke pasur parasysh që truri lidhet me zorrën, shkencëtarët po shikojnë gjithnjë e më shumë rolin e mundshëm të mikrobeve të zorrëve.
Pjesa më e madhe e këtij hulumtimi është përqendruar në Parkinson, e cila lidhet me problemet gastrointestinale. Por tani janë zbuluar edhe lidhje midis ekosistemit së zorrëve dhe sëmundjeve të tjera neurologjike, si Alzheimeri dhe sklerozës.
Bakteret përbëjnë shumicën e mikroorganizmave në zorrët tona, dhe ato janë në komunikim të drejtpërdrejtë dhe të tërthortë me sistemin nervor, i cili kontrollon funksionet mendore, lëvizjen, perceptimin dhe proceset automatike si frymëmarrja.
Si pasojë e kësaj lidhjeje të dyanshme, mikrobet tona të zorrëve mund të kenë lidhje me trurin nëpërmjet nervave.
Kur absorbohen nga muret e zorrëve dhe në qarkullimin e gjakut, një sërë molekulash mund të udhëtojnë në tru. Bakteret gjithashtu ndër veprojnë me qelizat imune. Kjo mund të ndikojë indirekt në tru përmes rrugëve të sinjalizimit të qelizave imune, ose, në fazat e vonshme të sëmundjeve nervore të ndikojë drejtpërdrejt në tru. Gjatë fazave të vonshme të sëmundjes, është e mundur që qelizat imune të depërtojnë në tru nga qarkullimi i gjakut.
“Kjo na çon në pyetjen e madhe. A e shkaktoi sëmundja ndryshimin e ekosistemit të zorrëve, apo ndryshimi i ekosistemit ndikoi në sëmundje? “
Roli i baktereve të zorrëve në sëmundjet e sistemit nervor është ende një fushë e re kërkimi”, tha Timothy Sampson, asistent profesor i fiziologjisë në Universitetin Emory.
“Është ende një fushë relativisht e re, kështu që ka shumë të panjohura,” thotë po ashtu Jan Pieter-Konsman, një neurolog në Universitetin e Bordos. Deri kohët e fundit, studimet e ekosistemit të zorrëve dhe sëmundjeve nervore ishin të kufizuara. Shumica e studimeve nuk shikuan më thellë lidhet brenda atyre ekosistemeve.
Por në pesë vitet e fundit, ekspertët janë duke studiuar se cilat mikrobe dhe molekula specifike mund të ndikojnë në sëmundjet nervore.
Sëmundja e Parkinsonit, në veçanti, ka tërhequr vëmendjen e studiuesve të interesuar në lidhjet mes zorrëve dhe trurit. Problemet gastrointestinale, si kapsllëku, shpesh ndodhin tek njerëzit vite para se të shfaqin simptoma të lidhura me simptomat karakteristike të sëmundjes.
“Një nga karakteristikat kryesore të Parkinsonit, dridhja, shoqërohej gjithnjë më kapsllëk të papërballueshëm tek pacientët,” tha Lynne Barker, profesoreshë e neuroshkencës.
Fakti që zorrët përfshihen në sëmundjen e Parkinsonit nuk ka qenë sekret. Shkencëtarët shikojnë gjenet bakteriale në mostrat e jashtëqitjes për të përafruar përbërjen bakteriale të zorrëve. Këto studime kanë treguar se sistemet e zorrëve të njerëzve me Parkinson ndryshojnë nga ato pa Parkinson.
Studimet në minjtë dhe minjtë kanë treguar se bakteret e zorrëve Escherichia coli tek pacientët me Parkinson janë të ngjashme me proteinat alfa-sinukleinë që formohen në tru në sëmundjen e Parkinsonit.
Barker paralajmëroi se edhe pse këto eksperimente me kafshë shkojnë më thellë se studimet e mëparshme, ato duhet të interpretohen me kujdes, pasi studimet e kafshëve shpesh nuk arrijnë të përsëriten tek njerëzit.
Kohët e fundit, disa grupe kërkimore kanë filluar të gjejnë lidhje edhe mes zorrëve dhe sëmundje të tjera të sistemit nervor, si Alzheimeri. Proteinat e quajtur beta-amiloide prishin funksionet e qelizave të trurit tek njerëzit me Alzheimer dhe disa eksperimente me minjë kanë treguar se kjo proteine ka gjithashtu një rol për mikrobet e zorrëve.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje