.png)
Aktori anglez, Hugh Bonneville, u befasua si kushdo tjetër këtë javë kur mësoi për shtrirjen e talenteve të presidentit ukrainas, Volodymyr Zelenskiy. “Deri sot, – shkroi ai në Twitter, – unë nuk e kisha idenë i kujt ishte zëri i Paddington Bear (personazh imagjinar në letërsinë për fëmijë) në Ukrainë”. Por ka shumëçka për karrierën si artist të Zelenskiy që është nënvlerësuar. Kur Zelenskiy u zgjodh në prill 2019, në moshën 41-vjeçare, komentatori rus Sergey Parkhomenko tha: “Ai është i dobët, nuk ka fe, nuk ka kombësi”. Ishte menduar si kritikë, edhe pse të gjitha këto arsye ishin pikërisht pse njerëzit kishin votuar për Zelenskiy. Ai nuk është frikësues. Ai nuk vjen nga një sfond politik. Ai është një folës rusisht nga qendra e vendit. Por, mbi të gjitha, për ukrainasit, ai ishte i njohur, pasi ishte aktor. Ai ishte djaloshi i mirë në filmin “Shërbëtori i Popullit”, ai i cili nga mësues historie u bë president brenda natës dhe djaloshi i zërit të Paddington.
Jashtë botës rusishtfolëse, nuk do të kishit ditur asgjë nga këto. Ju ndoshta nuk do të kishit dëgjuar as për shfaqjen televizive, edhe pse përfundimisht doli edhe në Netflix. Përtej Ukrainës, deri javën e kaluar, ai quhej thjesht si “një komedian që u bë president”. Fitorja e tij dërrmuese – në të cilën ai fitoi 73.2% të votave – ishte përqeshur. Çfarë po mendonin ukrainasit? Kush ishte ky djalë gjithsesi? Ai vështirë se është Ronald Reagan. Çfarë loje!
Por, fjala “komedian” është mashtruese. Kjo fjalë sugjeron dikë që është a) joserioz dhe b) një interpretues solo. Zelenskiy nuk është asnjëra nga këto gjëra. Ai kurrë nuk ka bërë një monolog. Tradita e (zhanrit stand-up) është mjaft e re në vendet post-sovjetike. (Ndoshta i vetmi standup post-sovjetik i njohur jashtë Rusisë ose Ukrainës është Igor Meerson me bazë në Shën Petersburg, i cili performon në rusisht dhe anglisht dhe ka mbështetur Eddie Izzard në turne).
Gjithashtu, siç është tashmë e qartë nga videot virale të jetës parapresidenciale të Zelenskiyt, karriera e tij mund të ketë qenë në rrafshin artistik, por ai e mori atë jashtëzakonisht seriozisht. Ai ishte një djalë punëtor dhe ishte lojtar ekipi. Këto janë cilësitë – të farkëtuara në furrën me tema të jetës së showbizit post-sovjetik – që i japin atij avantazhin.
Është aspekti i “lojtarit të ekipit” ai që është vërtet interesant – dhe ndoshta i vështirë për t’u kuptuar menjëherë nga një perspektivë perëndimore. Nëse mendoni për modelin amerikan ose europian të suksesit të showbiz-it – dhe veçanërisht në komedi – interpretuesit shpesh fillojnë në kolektivë, por ata rrallë qëndrojnë së bashku. Në vend të kësaj, ata zakonisht përdorin kolektivin si një trampolinë për një karrierë si interpretues solo. Zelenskiy, megjithatë, ka qenë gjithmonë pjesë e diçkaje më të madhe se ai.
Filloi në vitin 1995, si adoleshent, si improvizues në garat e KVN në zonën e tij. KVN (Klub Vesyolykh i Nakhodchivykh, ose Klubi i Qesharakëve dhe Shpikësve) është një institucion i dashur i njohur në të gjithë ish-Bashkimin Sovjetik, i cili u bë një nga emisionet më të gjata në televizionin rus. Ai u rrit nga emisioni televiziv i viteve ’60 Vecher Vesleykh Voprosov (Një mbrëmje me pyetje qesharake), në të cilin interpretuesit do të konkurronin për të gjetur përgjigjet më qesharake. I hequr nga transmetimi në fillim të viteve ‘70, pasi ra në kundërshtim me censurën, ai u ringjall në vitin 1986 gjatë epokës së glasnostit dhe perestrojkës.
Zelenskiy ishte një improvizues i mprehtë konkurrues dhe u bë pjesë e ekipit të Ukrainës ‘Kvartal 95’ prej rreth 10 lojtarësh, duke bërë turne në BRSS të shpërbërë së fundmi, duke fituar garat e KVN dhe duke përmirësuar skicat e tyre në gjuhën ruse. Vetëm shumë më vonë ata filluan të bënin më shumë skica në gjuhën ukrainase: historia e Zelenskiy përfaqëson rrjedhshmërinë dhe ndarjet midis audiencës kulturore ruse dhe ukrainase. Ai është dhe nuk është “një nga tanët”.
Në vitin 2003, ‘Kvartal 95’ u krijua si një kompani e pavarur produksioni, duke bërë shfaqje televizive dhe filma për audiencën ukrainase dhe rusisht-folëse. Projekti mori një nxitje kur Zelenskiy fitoi “Dancing With the Stars” në Ukrainë në 2006, duke performuar me partneren e tij profesionale, Alena Shoptenko. Ajo është ende një nga 196 personat që ai ndjek në Instagram. (Ai ka 13.4 milionë ndjekës.) Shfaqjet e tij ishin energjike dhe gjithëpërfshirëse – dhe ai ishte super i aftë. Kjo ishte – dhe është – qartësisht e rëndësishme për të: derisa u bë president, ai postonte rregullisht video në rrjetet sociale nga palestra, noti ose vrapimi në Nju Jork.
Puna e tij në ekran u rrit. Në vitin 2008, ai luajti Igor, një dentist rus që jetonte në Nju Jork, në “Love in the Big City”. Igori është një nga tre miqtë e pafuqishëm, të cilët më pas duhet të gjejnë rrugën drejt dashurisë së vërtetë në mënyrë që të rifitojnë burrërinë e tyre.
Pasuan dy vazhdime. Në Office Romance: Our Time (2011), ai luajti Anatoli, një analist financiar me një shefe të vështirë. Në përpjekje për t’u promovuar, ai përfundon duke rënë në dashuri me të, pas shumë shakash që përfshinin një teleferik, një motoçikletë dhe automjete të tjera për komedi fizike. Rzhevsky kundrejt Napoleonit (2012), një lloj “Carry On Napoleon” me Jean-Claude Van Damme ishte një nga daljet më pak të suksesshme të Zelenskiy.
Zelenskiy luan një Napoleon triumfues në momentin që ai ka kapur Moskën dhe po marshon në Shën Petersburg. (Putini nuk njihet si një fans i madh i kinemasë, por duhet të pyesni veten nëse ai e ka parë këtë film).
Stili i tij i komedisë është në sferën e Steve Martin ose, po, Steve Carell: personazhe të larta, të rënduar në vija me grushte dhe lojë fjalësh. Vetë filmat janë komedi klasike post-sovjetike; ata ndoshta do të lexoheshin si naivë, të modës së vjetër ose të paktën paksa politikisht jokorrekte për audiencën perëndimore.
Skicat e tij me ‘Kvartal 95’ janë të ngjashme me “Saturday Night Live”: skeçe të goditura dhe të humbura që përshkruajnë ribërje të skenave të Shekspirit. Disa nga gjërat më të mira të tyre janë vizuale.
Por udhëtimi nga komedia e shthurur te presidenti nuk do të kishte ndodhur pa një sukses televiziv: “Shërbëtori i Popullit”. Ekipi “Kvartal 95” zotëron këtë shfaqje, e cila u zhvillua për tri sezone midis 2015 dhe 2019, me Zelenskiy si krijues, producent dhe aktor.
E fundit nga 51 episodet e transmetuara më 28 mars 2019; Zelenskiy fitoi zgjedhjet më 21 prill 2019. Një vit më parë, ‘Kvartal 95’ kishte regjistruar “Shërbëtorin e Popullit” si emrin e një partie të re politike.
Në serial, Zelenskiy luan Vasyl Petrovych Holoborodko, një mësues historie fatkeq, i cili aksidentalisht dërgohet në presidencë kur një video e tij duke qortuar qeverinë bëhet virale. Shqetësimi që e çoi Holoborodkon drejt fitores është bërë një pjesë e komedisë në gjuhën ruse. Shfaqja është në rusisht dhe Holoborodko është një ukrainas që flet rusisht. Por disa personazhe flasin ukrainisht.
Miliona e kanë parë këtë klip që nga viti 2015 dhe e lidhin Zelenskiy me të në njëfarë mënyre. Ekziston një paralele ironike me videot virale të jetës reale që dalin nga Ukraina në këtë moment, të cilat janë të mbushura me të njëjtat fjalë.
Megjithatë, tanimë statusi i Zelenskiy është sërish një lojtar ekipi. Në fjalimin e tij para popullit rus javën e kaluar, ai u kërkoi atyre të vënë në dyshim propagandën zyrtare. Pse do të mbështeste një luftë që synon qytetet që ai njeh dhe i do? “Për të qëlluar kë? Për të bombarduar çfarë? … Shtëpinë e nënës së shokut tim më të mirë? Vendi ku është varrosur babai i tij?”
Shoku më i mirë për të cilin po flet është Yevgeni Koshevoy, familja e të cilit është me të vërtetë nga Lugansk. Dyshja kanë punuar së bashku për 18 vjet dhe ndanë skenën në pranverën e vitit 2014, kur trupa “Kvartal 95” performoi para ushtarëve në vijën e frontit kur filloi lufta në Donbas. Koshevoy një herë tha për këtë kohë: “Njerëzit na thanë se po buzëqeshnin me shakatë tona – duke buzëqeshur për herë të parë pas javësh – atë natë”. Ai ka dëshmuar gjithashtu për etikën e punës së Zelenskiy: “Një herë ai u sëmur tmerrësisht me salmonelë, por prapë doli në skenë për të dhënë një koncert – ne e çuam atë në skenë”. David Baddiel shkroi në Tëitter këtë javë: “Një gjë për Volodymyr – Unë nuk mendoj se ai do të shikojë prapa në kohën e tij (që shpresoj të vazhdojë për shumë vite akoma) dhe duke menduar se nuk ka pirë plotësisht nga kupa e jetës”. Shfaqja duhet të vazhdojë.
Marrë nga The Guardian, përshtati në shqip Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
