.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Partneriteti Rusi–Kinë “nuk ka kufij” nëse u beson liderëve të dy vendeve. Realiteti, megjithatë, nuk është aq idilik.
Një martesë e pakëndshme interesi, marrëdhënia e tyre kufizohet nga objektiva të kundërta: Rusia e presidentit Vladimir Putin synon të shembë atë që ka mbetur nga rendi ndërkombëtar pas Luftës së Ftohtë dhe ta rindërtojë sipas vizionit të Kremlin-it.
Ndërsa qasja graduale e Kinës për krijimin e një sistemi global sino-centrik kërkon ruajtjen e stabilitetit, parashikueshmërisë dhe pamjes së një rendi të bazuar në rregulla.
Putini është me nxitim, sepse ka një dritare të kufizuar mundësie për të shfrytëzuar pikat e tij të forta duke thelluar përçarjet brenda asaj që ai e quan “Perëndimi Kolektiv”. Por dobësitë e tij janë të dukshme: ndërhyrja e SHBA-së në Venezuelë, hezitimi i Kremlinit për të mbrojtur Iranin dhe rënia e regjimit të Assadit në Siri në fund të vitit 2024 janë pjesë e të njëjtit model — një Rusi e tejzgjatur, e dobësuar, gjithnjë e më pak e besueshme për aleatët e saj në jugun global.
Dhe ndonëse presidenti amerikan Donald Trump herë pas here i paraqet Rusinë dhe Kinën si një kërcënim të përbashkët për SHBA-në, për shembull, në argumentimin e politikës së tij për Groenlandën, Uashingtoni është në fakt shumë më i interesuar të formësojë dinamikat globale me Pekinin sesa me Moskën.
Takimi i vitit 2025 mes Trumpit dhe presidentit kinez Xi Jinping në Seoul e bëri të qartë se administrata Trump tani sheh vlerë në ndarjen e “çështjes ruse” nga “çështja kineze” dhe në ndërtimin e një marrëdhënieje pragmatike bashkëpunimi ekonomik me Pekinin.
Edhe pse shumë ekspertë e hedhin poshtë këtë mundësi, Kremlini është i shqetësuar prej saj me të drejtë.
Për Rusinë, pasojat e një afrimi SHBA–Kinë edhe nëse i bazuar më shumë te leverdia sesa te bindja janë të thella.
Një kthesë e tillë do ta delegonte Rusinë e Putinit në rolin e një aktori dytësor në skenën ndërkombëtare dhe do t’ia dobësonte ndjeshëm ndikimin — sidomos në Ukrainë.
Varësia e liderit rus nga furnizimet kineze me makineri, pajisje dhe tranzit mallrash thelbësore për mbajtjen gjallë të luftës ka arritur nivele të paprecedenta.
Pa Kinën, makina e luftës së Putinit me gjasë do të ishte ndalur brenda 12 muajsh ose edhe më shpejt.
Pikërisht për këtë arsye reagimi i Moskës ndaj takimit Trump–Xi ishte parashikueshëm agresiv: kanalet televizive pranë Kremlinit trumpetuan se raketat e reja ruse me kapacitet bërthamor mund ta zhysnin botën në një katastrofë ekologjike ose të fshinin miliona njerëz brenda një çasti — një shenjë e sigurt se Putini ishte tronditur.
Është e vërtetë se marrëdhënia Kinë–Rusi është forcuar ndjeshëm që nga viti 2022 dhe se Kina ka bërë pak për të frenuar agresionin e Putinit deri tani. Ministri i Jashtëm kinez Wang Yi ka thënë, sipas raportimeve, përfaqësueses së lartë të BE-së Kaja Kallas se vendi i tij nuk dëshiron ta shohë Rusinë të mundur në Ukrainë, sepse më pas SHBA-ja do ta përqendronte vëmendjen te Pekini.
Por ruajtja e partneritetit Moskë–Pekin mbështetet në supozimin se të dy vendet kanë më shumë për të fituar duke sfiduar dhe kundërshtuar SHBA-në së bashku. Dhe ky supozim tani është vënë në pikëpyetje.
Gabimi fillestar i Uashingtonit ishte besimi se mund ta shkëpuste Moskën nga Pekini përmes koncesioneve dhe të angazhonte Kinën nga një pozicion force. Por kjo strategji ka ndryshuar: Trump e përshkroi takimin e tij më të fundit me Xi-n si “12 nga 10” dhe e pranoi me entuziazëm ftesën për të vizituar Kinën në prill.
Qasja pragmatike e liderit amerikan është më afër stilit të Xi-t, gjë që i hap rrugë Pekinit të arrijë objektivat e tij për tregtinë dhe hegjemoninë në fqinjësinë e afërt. Për më tepër, asnjëri nuk ka prirje të provokojë konflikt ushtarak me tjetrin.
Trump ka premtuar të frenojë “luftërat e pafundme” të Amerikës — edhe pse bombardoi Iranin dhe kërcënoi disa vende fqinje. Ndërsa Xi, ndonëse ka sytë nga Tajvani, ka çdo arsye të shmangë luftën me SHBA-në për shkak të rreziqeve për ekonominë kineze.
Kjo bie në kontrast të fortë me Putinin, i cili është i bllokuar në logjikën e luftës për të ruajtur pushtetin.
Qasja e tij absolutiste ndaj diplomacisë është krejt ndryshe nga ajo e Trumpit. Sa herë që SHBA-ja shtyu për armëpushim në Ukrainë për të hapur negociata, Kremlini përsëriti objektivat e tij maksimaliste dhe i intensifikoi sulmet ajrore. Trump duket se e ka kuptuar se Putinin nuk mund ta detyrojë në tryezën e bisedimeve me sanksionet ekzistuese apo presion të kufizuar ushtarak. Sado “konstruktive” të jenë telefonatat, nuk ka marrëveshje për t’u arritur.
Ndërkohë, bisedat për një tërheqje të Trumpit nga Ukraina janë zbehur kryesisht në Uashington. Presidenti amerikan mbetet i angazhuar për arritjen e një marrëveshjeje paqeje dhe duket se e kupton që ndikimi i Beijing-ut mbi Moskën tani ofron perspektivën më të mirë për ta realizuar këtë.
Pyetja është nëse partneriteti “pa kufij” me Putinin ende i sjell më shumë përfitime Pekinit, apo nëse interesat aktuale të Kinës qëndrojnë te një detantë pragmatike me SHBA-në dhe Europën.
Me Europën-n që e sheh administratën amerikane me kujdes, Kina tani ka një mundësi për të konsoliduar një akomodim afatgjatë me kontinentin e vjetër.
Kjo i jep Europës njëfarë ndikimi për ta bindur Kinën të distancohet nga një “aleat” i paparashikueshëm dhe të frenojë agresionin neo-imperial të Kremlinit.
Në fund të fundit, Pekini nuk ka asnjë interes në destabilizimin e vazhdueshëm të Europës nga Putini.
//Politico
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
