.png)
Gazeta Si – Të 32 vendet anëtare të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), kanë miratuar unanimisht një plan për të vendosur në përdorim një pjesë të rezervave të tyre të naftës në rast emergjence.
Qëllimi është të zgjidhen, ose të paktën të zbuten, problemet e shkaktuara nga lufta në Lindjen e Mesme: bllokada e trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit nga Irani ka ndërprerë eksportet e naftës nga vendet e Gjirit Persik, të cilat janë ndër prodhuesit më të mëdhenj në botë.
Plani është më i madhi ndonjëherë: ai parashikon përdorimin e 400 milionë fuçive naftë, një pjesë e vogël por ende e rëndësishme e 1.2 miliardë fuçive të rezervave të naftës në dispozicion (plus 600 milionë fuçi të tjera të mbajtura nga sektori privat).
Plani u njoftua të mërkurën në mëngjes, por ende nuk dihet se kur do të përdoren rezervat, as sa do të duhet të kontribuojë secili vend.
Pavarësisht se ky është një angazhim i paprecedentë, 400 milionë fuçi janë ekuivalente me kërkesën globale prej tre deri në katër ditësh, ose sasinë e naftës që kaloi nëpër Hormuz në dy javë para se të fillonte lufta.
Përdorimi i një të tretës së rezervave, si në këtë rast, nuk është një veprim që IEA mund ta përsërisë shumë shpesh.
Rezervat nuk janë në një vend, por përkundrazi, të ruajtura në të gjitha vendet anëtare të organizatës.
Konkretisht, lirimi i tyre do të thotë që prodhuesit gradualisht do të vënë në dispozicion më shumë naftë për rafineritë që të porosisin.
IEA është një organizatë ndërqeveritare. Anëtarët e saj përfshijnë 32 shtete, kryesisht perëndimore dhe të pasura, përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe 20 vende të Bashkimit Evropian.
Ajo u themelua në vitin 1974 dhe deri më tani ka përdorur rezervat e saj të emergjencës pesë herë.
Herën e fundit ishte në fillim të pushtimit të Ukrainës në vitin 2022: në atë kohë, vendet anëtare kishin përdorur 182 milionë fuçi.
Në ditët e fundit, çmimet e naftës ishin rikthyer në nivelet e tyre më të larta që nga fillimi i vitit 2022, duke arritur në 100 dollarë për fuçi.
Më pas ato refuzuan pas propozimit të Donald Trump – i cili deri më tani ka mbetur i papropozuar – që Marina Amerikane të shoqërojë cisternat e naftës që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit.
Trump dhe anëtarë të tjerë të administratës së tij po përpiqen t’i sigurojnë kompanitë se ngushtica është e sigurt.
Megjithatë, kjo narrativë hidhet poshtë nga mundësia që Irani të vendosë mina detare dhe nga zhvillimet në luftë, e cila po zhvendoset në det.
Ndërkohë, vendet e Gjirit po kërkojnë alternativa tokësore për të eksportuar naftë dhe gaz natyror, por ato që janë në dispozicion nuk kanë të njëjtin kapacitet si anijet.
Të martën, tregjet iu përgjigjën në mënyrë të paqartë njoftimit të IEA-s dhe thirrjeve të mëtejshme të Trump për të rifilluar trafikun detar në ngushticë.
Çmimet kryesore të naftës – WTI, pika referuese për tregun amerikan, dhe Brent evropian – janë ende në rritje, por duhet thënë se, pa iniciativën e IEA-s, çmimet ka të ngjarë të ishin rritur edhe më tej.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje