.png)
Astronauti francez Thomas Pesquet kaloi gjashtë muaj në Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës vitin e kaluar dhe pamja e tij ndaj Tokës ishte sa alarmante aq edhe befasuese.
Periudhat e gjata me këmbët jashtë tokës i dhanë atij një perspektivë unike dhe të privilegjuar në planetin tonë.
Llogaria e tij në Instagram po shpërthen me imazhe të bukura të “topit blu që ne e quajmë shtëpi”. Por bukuria është njollosur.
Pesquet thotë se edhe nga hapësira efektet e ndryshimeve klimatike janë të dukshme.
Ai thotë se që nga vizita e tij e mëparshme në hapësirë, në vitin 2016, pasojat e aktivitetit njerëzor janë bërë edhe më të dukshme, me tërheqjen e dukshme të akullnajave dhe një rritje të ngjarjeve ekstreme të motit.
Shqetësimi mjedisor e motivoi atë të bëhej ambasador i vullnetit të mirë të Organizatës së OKB-së për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO). Si astronaut në bordin e ISS, (Stacioni Ndwrkombwtar i Hapwsirws) ai mbështeti kërkimet e FAO-s mbi inovacionet bujqësore dhe metodat e prodhimit të ushqimit.
Burimet e kufizuara në hapësirë ofrojnë një mundësi për të modeluar sjelljen njerëzore në një planet me burime në pakësim, dhe Pesquet dëshiron të nxjerrë në pah paralelet midis jetës në një anije kozmike dhe jetës në Tokë.
CNN: Si duket Toka nga “atje jashtë?”
Pesquet: Kur shikoni Tokën nga stacioni hapësinor, shihni diçka absolutisht magjike. Ju nuk jeni aq larg, kështu që keni ende një pamje relativisht të afërt. Por ju mund të shihni atmosferën. Ajo shkëlqen në blu.
Është absolutisht befasuese hera e parë që e shihni. Është peizazhi më i bukur që mund të imagjinoni.
Kur je në Tokë, ndjen se gjithçka është kaq e madhe, gjithçka është e pafundme.
E keni të vështirë të kuptoni se sa të kufizuar jemi. Pastaj, kur ju bëni një hap prapa dhe shihni Tokën në tërësinë e saj, ju befas kuptoni se ne jetojmë në një oaz në kozmos.
Rreth nesh nuk ka asgjë, nuk ka jetë, errësirë, zbrazëti, absolutisht asgjë – përveç këtij topi blu me gjithçka që na nevojitet për të mbajtur jetën njerëzore dhe jetën në përgjithësi, e cila është absolutisht e brishtë.
Kjo gjw ju bën të dëshironi ta vlerësoni Tokën dhe ta mbroni atë, sa më shumë ta shihni atë nga hapësira.
CNN: Cilat janë efektet reale të ndryshimeve klimatike që janë të dukshme nga hapësira?
Pesquet: Ju mund të shihni shumë nga pasojat e aktiviteteve njerëzore nga hapësira. Disa prej tyre janë nga ndryshimet klimatike, dhe disa prej tyre janë thjesht ndotje e vjetër, p.sh. ndotja e lumenjve, ndotja e ajrit.
Efekti më vizual i dukshëm janë akullnajat që tërhiqen vit pas viti dhe mision pas misioni.
Ajo që mund të vwreni gjithashtu janë fenomenet ekstreme të motit.
Ato po bëhen gjithnjë e më të fortë vit pas viti. Misioni im i parë ishte 2016-2017 dhe misioni im i dytë ishte pesë vjet më vonë në 2021. Mund të shihja një rritje neto të shpeshtësisë dhe fuqisë së fenomeneve ekstreme të motit si uraganet, zjarret.
CNN: Çfarë kontributi mund të japë një astronaut?
Pesquet: Ka shumë gjëra që mund të bëni nga hapësira për të ndihmuar në planet. Para së gjithash, si agjenci hapësinore, ne kemi satelitë që mund të vëzhgojnë Tokën dhe të matin variabla të tilla si lartësitë e valëve, temperatura e detit, akujt në kapakët polare që tërhiqen.
Por mund të shkojmë edhe pak më thellë.
Ne kemi eksperimente që synojnë mbrojtjen e planetit – për shembull, eksperimente në lëngje. Lëngjet në orbitë sillen ndryshe, kështu që kërkimi ynë po përpiqet të kuptojë lëvizjen e magmës dhe llavës brenda planetit dhe lëvizjen e valëve në oqean.
Kjo mund të na ndihmojë të parashikojmë disa nga ngjarjet ekstreme të motit që ndikojnë në mjedisin tonë.
Më e rëndësishmja, ne duhet të menaxhojmë burimet tona të kufizuara në bordin e stacionit hapësinor.
Ne kemi atmosferë të kufizuar, ujë të kufizuar, ushqim të kufizuar. Dhe kështu mënyra se si ne trajtojmë gjithçka në bordin e stacionit hapësinor na jep teknika që mund t’i zbatojmë në Tokë sepse situata është paralele.
Unë mendoj se njerëzit në Tokë mund të mësojnë shumë për mënyrën se si teknologjia hapësinore merret me ujin, si ne riciklojmë ujin, si e riciklojmë oksigjenin e ajrit.
NN: A ndikon në jetën tuaj familjare kur jeni larg në hapësirë për disa muaj?
Pesquet: Nuk është e lehtë për ne që jemi atje lart dhe nuk është e lehtë për njerëzit që lëmë pas. Gjëja më e vështirë është të privoheni nga të dashurit tuaj, dhe gjithashtu të jeni vazhdimisht i shqetësuar se nëse atyre u ndodh diçka, nuk mund t’i ndihmoni.
Unë mendoj se është makthi i të gjithë astronautëve, që diçka u ndodh familjeve të tyre në Tokë ndërsa ata janë larg.
Besoj se ka një element egoizmi tek unë që shkoj në hapësirë, sepse është një përvojë magjike fantastike.
Por unë gjithashtu besoj fuqishëm se ka një ndikim jashtëzakonisht pozitiv në shoqëri në përgjithësi për shkak të asaj që ne bëjmë; për shkak të hulumtimit, për shkak të bashkëpunimit ndërkombëtar.
Kështu që unë mendoj se ne duhet ta bëjmë atë edhe nëse ka kjo qw bwjmw e ka një çmim për të paguar. Nuk është e lehtë, por mendoj se është një gjë e mirë.
CNN: Si avokat i klimës, a mendoni për koston mjedisore të udhëtimit në hapësirë?
Pesquet: Si një astronaut, jam dëshmitar i brishtësisë së planetit Tokë, ndërsa njëkohësisht mendoj, “prit një minutë, cili është ndikimi im në gjithë këtë? Unë do të shkoj në hapësirë me një raketë, si ndikon kjo në mjedis?”
Po, udhëtimi në hapësirë prodhon pak CO2 dhe nuk është plotësisht miqësor me mjedisin.
Por unë mendoj se duhet të krahasojmë pozitivet me ato negative. Ka kaq pak lëshime raketash, sa që në krahasim me aviacionin, makinat apo industritë e tjera, ndikimi ynë është i papërfillshëm.
Ne kemi nevojë për aktivitet në hapësirë për të kryer kërkime satelitore. Kjo i sjell shumë dobi planetit.
Pra, udhëtimi në hapësirë është një e keqe e domosdoshme.
CNN: Meqenëse jeni kthyer nga ISS, cilat janë shpresat tuaja për mbrojtjen e ardhshme të planetit tonë?
Pesquet: Nëse e vendosim veten në rrugën e duhur, nuk ka asgjë që nuk mund të bëjmë.
Ne ndërtuam këtë objekt të pabesueshëm në hapësirë për arsye të mira. Ne po e përdorim atë çdo ditë, në bashkëpunim paqësor mes vendeve që nuk kanë qenë gjithmonë miq.
Pra, nëse mund ta transferojmë atë model në mënyrën se si trajtojmë mjedisin në Tokë, mendoj se do të arrijmë atje.
Ne jemi mjaft kreativë, kemi teknologjinë dhe kemi vullnetin. Kështu që unë jam optimist për të ardhmen. Nëse mund të bëjmë një stacion hapësinor të fluturojë, atëherë mund ta shpëtojmë planetin.
Marre nga cnn.com / Pershtati ne shqip Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
