Gazeta Si – Kur themi Gjiri Persik, mendja të shkon menjëhetë te nafta. Lidhja midis vendit dhe lëndës kryesore të parë të nxjerrë dhe përpunuar, në fakt është e natyrshme dhe e menjëhershme, për dekada burimi ekonomik mbi të cilin vendet që kufizohen me këtë shtrirje deti, kanë ndërtuar pasurinë e tyre.
Por ndërsa lufta midis Iranit, Izraelit dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, hyn në javën e tretë, një burim tjetër, më diskret dhe më pak i spikatur në tregje, po dëshmohet të jetë dobësia e vërtetë e rajonit: uji i pijshëm.
Vendet e Gjirit nuk konsumojnë ujëra nëntokësore, nuk marrin nga lumenjtë ose nuk mbledhin reshje, por kryesisht pinë ujë deti të pastruar dhe të përpunuar në mënyrë adekuate.
Sipas të dhënave nga Qendra e Kërkimit të Gjirit të cituara nga “Avvenire”, Bahreini varet nga shkripëzimi për 95% të nevojave të tij për ujë, Kuvajti për 90% dhe Arabia Saudite për 79%.
I gjithë rajoni prodhon afërsisht 40% të ujit të shkripëzuar në botë, përmes mbi 400 impianteve që ofrojnë 100 milionë metra kub çdo ditë.
Ky nuk është një luks infrastrukturor, por minimumi i domosdoshëm i jetës moderne në këto vende. Tetë shtetet e Gjirit kanë një popullsi të kombinuar prej mbi 200 milionë banorësh.
Në vitin 2023, ato prodhuan 7.2 miliardë metra kub ujë të ëmbël përmes shkripëzimit, ekuivalente me afërsisht 334 litra për person në ditë.
Arabia Saudite është padyshim prodhuesi më i madh: me 37 milionë banorë, prodhoi 3 miliardë metra kub, e ndjekur nga Emiratet me 1.9 miliardë, Kuvajti me 0.8 miliardë dhe Katari me 0.7 miliardë.
Fabrika më e madhe në botë është “Ras Al-Khair”, në pronësi të Korporatës së Konvertimit të Ujit të Arabisë Saudite, me një kapacitet prej mbi një milion metrash kub në ditë, të mjaftueshëm për të përmbushur nevojat e afërsisht 3.5 milionë njerëzve.
Në Emirate, qendra referuese është Fujairah, një central hibrid që i shërben Abu Dhabit me mbi një milion metra kub në ditë.
Pastaj ekziston një dobësi brenda këtij problemi: vetëm Arabia Saudite konsumon rreth 300,000 fuçi naftë në ditë për të furnizuar me energji impiantet e saj të shkripëzimit dhe shumë prej tyre janë impiante bashkëgjenerimi (që prodhojnë si ujë, ashtu edhe energji elektrike), që do të thotë se një sulm ndaj rrjetit elektrik, automatikisht ndërpret edhe prodhimin e ujit.
Precedentë historikë – Është pikërisht kjo brishtësi që i bën këto objekte objektiva të ndjeshëm. Një javë më parë, autoritetet e Bahreinit konfirmuan se një dron iranian goditi një impiant shkripëzimi.
Irani, nga ana tjetër, akuzoi Shtetet e Bashkuara për dëmtimin e një objekti të ngjashëm në ishullin Qeshm, duke prekur tridhjetë fshatra. Ministri i Jashtëm Iranian, Abbas Aragchi e quajti veprimin “të rrezikshëm”.
Siç kujton edhe “Avvenire”, në vitin 1991, Iraku qëllimisht hodhi naftë në Gjirin Persik, duke kontaminuar burimet e impianteve të shkripëzimit dhe duke e detyruar Kuvajtin të importojë cisterna uji nga gjysma e botës.
Në vitet e fundit, Rusia ka goditur mbi njëqind objekte uji në Ukrainë dhe Izraeli ka shkatërruar sistemet e ujit në Gaza. Norma ndërkombëtare që mbron infrastrukturën civile është zbehur gradualisht.
Koha – Ajo që e dallon një krizë uji nga çdo emergjencë tjetër, është shpejtësia. Siç theksohet në analizën e “Asia Times”, të raportuar nga “Avvenire”, një ndërprerje në furnizim do të ndihej brenda disa orësh: spitalet, sistemet e kanalizimeve, industria ushqimore dhe shkollat janë infrastruktura më e ekspozuar ndaj një kolapsi të menjëhershëm dhe politikisht të paqëndrueshëm.
Nader Habibi, një ekonomist i Lindjes së Mesme në Universitetin Brandeis, e përmblodhi atë drejtpërdrejt: mbijetesa afatshkurtër e popullatave të Gjirit varet nga siguria fizike e këtyre objekteve.
Monarkitë arabe në aleancë me Shtetet e Bashkuara, tashmë të përfshira në një konflikt në zgjerim, tani e gjejnë veten të detyruar të rimendojnë sigurinë e tyre kombëtare në një front krejtësisht të papritur. Nafta mund të racionohet dhe importohet. Uji, në fakt, jo.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
.png)




Lini një Përgjigje