.png)
Gazeta Si – Në vitin 1990, Zvonimir Boban nuk kishte mbushur ende 22 vjeç. Ai nuk e kishte takuar ende Berluskonin apo atë ekip të Milanit që fitoi gjithçka.
Kishte këpucë të dëmtuara dhe këmbë të shkëlqyera. Një djalë me një talent të pashtershëm i cili, më 13 maj, e gjeti veten duke goditur shqelma kundër shkopinjve të gomës. Gjak dhe lot në një ndeshje futbolli që më vonë u ndërpre dhe u bë një manifest i shpërbërjes politike.
Në fushën e stadiumit “Maksimir”, në sfidën e Dinamos së Zagrebit kundër Crvena Zvezdës (Yllit të Kuq të Beogradit), 60 persona u plagosën dhe trampolina për luftën ballkanike u ndërtua. Ka ditë si kjo kur sporti sfidon politikën. Ai lartëson të drejtat ose përfundon i përkulur nga erërat e luftës.
Historia jeton në kartolina të pashlyeshme të udhëkryqeve epokale. Aq shumë, sa ndeshja Danimarkë-SHBA do të luhet të shtunën, më 14 shkurt, në “Arena Santa Giulia” në Milano, nuk mund të mos i mbajë në akull muaj e muaj kërcënimesh amerikane në lidhje me Groenlandën, e cila ka valëvitur flamurin danez që nga viti 1953 dhe ka pasur autonomi të brendshme që nga viti 1979.
“Nëna” e të gjitha ndeshjeve politike, megjithatë, ka një datë (22 qershor 1986), një vendndodhje legjendare (stadiumi “Azteca” në Mexico City) dhe mbi të gjitha, një imazh: atë të Diego Armando Maradonës (së pari) duke fluturuar dhe duke çuar topin në rrjetë (pastaj), me skuadrën angleze të gjunjëzuar.
Atë ditë bënte një vapë përvëluese në stadium. Argjentinasit janë të dëshpëruar, sepse fanella e dytë e kombëtares ishte shumë e trashë për të luajtur në ato temperatura.
Ata gjejnë bluza jo zyrtare përreth, me jakë V dhe një stemë të paplotë. Por Maradona, “dora e tij e Zotit” dhe këmba e tij magjike ishin të mjaftueshme për të mposhtur anglezët pas Luftës së Ishujve Falkland që kishte filluar 4 vjet më parë.
Një tjetër raund, një tjetër histori. Irani dhe Shtetet e Bashkuara përballen në Kupën e Botës 1998 në Lion, Francë ’98.
Tensionet janë shtuar që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979. Duket sikur ishte dje. Maradona nuk është në fushë, por priten dy ekipe me helmeta. Policia është në gatishmëri të lartë, rreziku i sulmeve është i madh.
Khamenei e merr me qetësi, duke u kërkuar lojtarëve të tij të mos u afrohen amerikanëve para ndeshjes. Por iranianët shfaqen në fushë me një buqetë me trëndafila të bardhë. Irani fiton në fushë 2-1.
Por rezultati më i habitshëm janë pikërisht ato 90 minuta plus koha e shtuar e paqes, përqafimet në tribuna, selfie-t në grup në fushë.
“Ne arritëm më shumë në 90 minuta, sesa bënë politikanët në 20 vjet”, komentoi një mbrojtës i krahut amerikan.
Futbolli ka parë faqe dhune dhe tensioni të pashlyeshëm. I vetmi derbi gjerman që ka hyrë në histori është i paharrueshëm.
Ishte Kupa e Botës 1974. Më 22 qershor, në “Volksparkstadion” në Hamburg, nuk kishte 22 lojtarë në fushë, por STAS-i (shërbimi i fshehtë gjerman), socializmi dhe demokracia, komunizmi dhe kapitalizmi.
Të dy ekipet ishin kualifikuar tashmë në grup: kushte ideale për t’u përqendruar vetëm në sfond. Pastaj erdhi i panjohuri Jürgen Sparwasser, i veshur me fanellën e tij blu të zbukuruar me drapërin dhe çekiçin, duke shënuar fitoren 1-0 që e bëri RDGJ-në të tallte pjesën tjetër të botës.
Sparwasser, i lindur nga hiçi, i lirë vetëm kur goditi një top pa pretendime dhe e zbuloi veten si një ikonë të socializmit global me Gjermaninë Lindore.
Viti 1974, sigurisht, ishte një udhëkryq i bukur në histori. Një tjetër ndeshje ikonike u zhvillua në kualifikuese. Më 21 nëntor 1973, Kili u kualifikua për Kupën e Botës në Gjermani me një fitore kundër askujt.
Dy muaj më parë, diktatori Pinochet kishte marrë pushtetin. Presidenti sovjetik, Brezhnjev i ndërpreu lidhjet me Kilin fashist.
Tribunat dhe dhomat e zhveshjes së stadiumit “Nacional” në Santiago, i cili priti ndeshjen, u shndërruan në burgje për kundërshtarët.
Tortura, rrahje: FIFA shqyrtoi kushtet që ndeshja të luhej. Për ndeshjen fantazmë, kishte madje 12,000 kukulla në tribuna.
Kili doli në fushë me formacionin e tij standard. Askush nuk mbërriti nga Moska. Kili më pas u eliminua në raundin e parë në Kupën e Botës në Gjermani.
Rasti më i famshëm që përfshin Kilin e Pinochetit, megjithatë, del nga bari i një fushe futbolli dhe bie në baltën e kuqe të nxehtë të një fushe tenisi.
Protagonistët janë Nicola Pietrangeli (kapiten, jo lojtar), Adriano Panatta, Paolo Bertolucci, Corrado Barazzutti dhe Antonio Zugarelli.
Kupa Davis e vitit 1976. Është Italia e viteve të plumbave, e armëve në rrugë, e 12 milionë votave për Enrico Berlinguer.
Pas katër muajsh debatesh televizive dhe në gazeta, nëse do të marrë pjesë apo jo në atë finale, më 17 dhjetor Italia vesh bluzat e saj të kuqe dhe merr në shtëpi trofeun.
Ndër faqet ikonike të historisë olimpike, është masakra e përgjakshme në Melbourne, e rrëfyer edhe nga Quentin Tarantino në filmin “Friedom’s Fury”.
Ishte viti olimpik 1956: Hungaria dhe BRSS u takuan në pishinë më 6 dhjetor, vetëm disa javë pas kryengritjes hungareze të shtypur përgjakshëm.
Hungarezët ishin më të mirët në botë në vaterpol. Nis ndeshja dhe kapiteni Gyarmati goditi një kundërshtar. Pishina u shndërrua në një ring dhe 500 tifozë hungarezë e përfunduan këtë sukses në tribuna.
Lufta e Ftohtë u zbatua në sport edhe në një tabelë shahu. Kupa e Botës 1972, gjak në sy midis Robert Fisher dhe Boris Spassky. Ndeshja më e shikuar e shahut e të gjitha kohërave. Kishte më shumë sesa thjesht korba dhe peshkopë.
Shtëpia e Bardhë dhe Henry Kissinger u ngjitën mbi supet e Fisher për të festuar grushtin e shtetit të shekullit kundër sovjetikëve, të cilët kishin mbajtur fronin e pasluftës.
Një përleshje brutale, edhe pse në këtë rast është pjesë e lojës, në ditën e “Mrekullisë mbi Akull”. Ishte viti 1980, Lufta e Ftohtë ishte në kulmin e saj dhe BRSS sapo kishte hyrë në Afganistan.
Ishte 22 shkurt, në Lake Placid, kur SHBA-të fituan medaljen e artë olimpike të hokejit mbi akull kundër gjigantëve sovjetikë. Në fushë, SHBA-të nuk ishin ende sistemi yjor i NHL-së, por një grup lojtarësh të talentuar kolegji.
Goli që e bëri rezultatin 4-3 kundër Bashkimit Sovjetik u shënua nga një djalë i quajtur Mike Eruzione, kunati i Giorgione Chinaglia.
Ishte medalja më e papritur e artë, e cila më vonë u bë tabu. Mbreti Michael Jordan tha se “për të fituar, së pari duhet të humbasësh”.
Epo, ekipi i SHBA-ve e ka bërë pikërisht këtë për 46 vjet që nga ajo ditë. Në Milano, është një takim me historinë. Me gjithë respektin e duhur për danezët, Groenlandën dhe atë president shumë jo-olimpik.
Burimi: “Corriere della Sera”; Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
