.png)
Një luftë fjalësh dhe numrash ka nisur midis dy lojtarëve kryesore të industrisë së energjisë në botë, OPEC dhe Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, IEA, mbi të ardhmen e prodhimit të naftës.
‘Pika kulmore e kërkesës’ është pika kur bota arrin kulmin e kërkesës për naftë, që pritet më pas të ndiqet nga një rënie e shpejtë. Teorikisht kjo do të ulte nevojën për investime në projektet e naftës dhe do t’i bënte ato më pak ekonomike.
Për kompanitë dhe shtetet qe varen nga nafta, kjo është jetësore.
Kreu i IEA, që bën avokatin e shteteve konsumatorë të naftës tha se kjo pikë do të arrihet ne 2030-n. OPEC, që bën avokatin e shteteve prodhuese të naftës po bëhet nervoz.
“Një narrativë e tillë bën që i gjithë sistemi global i energjisë të dështojë”, tha sekretari i përgjithshëm i OPEC, Haitham al-Ghais. “Do të nxiste një kaos në shkallë të paprecedenta me pasoja gjigande për ekonomike dhe miliarda njerëz”. Ai e akuzoi Agjencinë për përhapje të frikës dhe destabilizim.
Debati zgjerohet dhe tek përplasjet e vazhdueshme për shqetësimet klimatike dhe nevojën e sigurisë energjetike. Ky ballafaqim u shfaq plotësisht në ADIPEC – takimi vjetor, emri i të cilit qëndronte për Konferencën Ndërkombëtare të Ekspozitës së Naftës në Abu Dhabi.
Drejtorët ekzekutivë të kompanive kryesore të naftës dhe prodhuesve shtetërorë të naftës theksuan nevojën për një qasje të dyfishtë, duke këmbëngulur se kompanitë e tyre ishin pjesë e zgjidhjes, jo e problemit dhe se një tranzicion energjetik nuk është i mundur pa sigurinë dhe mbështetjen ekonomike të sektorit të hidrokarbureve.
“Nuk e di nëse do të kemi kulmin e naftës në vitin 2030. Por është shumë e rrezikshme të thuhet se duhet të reduktojmë investimet sepse kjo është kundër tranzicionit,” tha Claudio Descalzi, CEO i kompanisë italiane të energjisë shumëkombëshe Eni. Të hënën gjatë një paneli të organizuar nga Steve Sedgwick i CNBC.
Ai paralajmëroi se nëse investimet në naftë – dhe rrjedhimisht oferta – bien dhe nuk arrijnë të plotësojnë kërkesën, çmimet do të rriten, duke dëmtuar ekonominë.
Descalzi pranoi se djegia e lëndëve djegëse fosile “po prodhon shumë CO2”, por shtoi “ne nuk mund të mbyllim gjithçka dhe të mbështetemi vetëm në burimet e rinovueshme dhe kjo është e ardhmja, jo. Nuk është ashtu. Ne kemi infrastrukturë, kemi investime që duhet të rikuperojmë dhe kemi kërkesë që është ende atje.”
IEA shkroi në raportin e saj të gushtit 2023 se “kërkesa botërore për naftë po shkon në nivele rekord” dhe do të zgjerohet këtë vit, por shtoi se adoptimi më i shpejtë i automjeteve elektrike dhe energjisë së rinovueshme, si dhe shkëputja e Perëndimit nga gazi rus, do të të përshpejtojë kërkesën maksimale përpara vitit 2030.
“Bazuar në politikat aktuale të qeverive dhe tendencat e tregut, kërkesa globale për naftë do të rritet me 6% midis 2022 dhe 2028 për të arritur në 105.7 milionë fuçi në ditë. Pavarësisht nga kjo rritje, rritja vjetore e kërkesës pritet të zvogëlohet nga 2.4 këtë vit në vetëm 0.4 mln fuçi në ditë, në 2028, duke vënë në horizont një kulm të kërkesës,” shkroi agjencia në një raport të qershorit 2023.
IEA gjithashtu përshkroi udhërrëfyesin e saj për ‘Neto Zero’ deri në vitin 2050, duke llogaritur se kërkesa në mbarë botën për naftë do të duhet të bjerë në 77 milionë fuçi në ditë deri në vitin 2030 dhe 24 milionë fuçi në ditë deri në vitin 2050.
Por këto shifra janë befasuese kur përballen në terma të botës reale: gjatë periudhës më intensive globale të bllokimit të pandemisë Covid-19, në mars dhe prill 2020, kërkesa ditore në mbarë botën për naftë u ul me 20% – diçka e mundur vetëm sepse ekonomia erdhi në një ndalesë pothuajse të plotë. Udhërrëfyesi i IEA-s kërkon që kërkesa ditore për naftë të ulet me 25% brenda shtatë viteve.
“Të gjithë përpiqemi për të njëjtën gjë”
Drejtuesit e OPEC-ut, ndërkohë, theksojnë vazhdimin e rritjes vjetore të kërkesës për naftë, veçanërisht nga tregjet e mëdha në zhvillim si Kina dhe India.
Por një sfidë e tillë nuk duhet të shkëpusë vëmendjen nga dëmet e mëdha që do të vijnë nëse nuk ndërmerren masa, paralajmërojnë shkencëtarët e klimës. Paneli Ndërqeveritar i OKB-së për Ndryshimet Klimatike arrin në përfundimin se emetimet e karburanteve fosile duhet të përgjysmohen brenda dekadës së ardhshme nëse ngrohja globale do të frenohet në 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale. Dhe sipas panelit, afërsisht 90% e emetimeve globale të CO2 vijnë nga karburantet fosile dhe industria e rëndë.
Kështu vazhdon tërheqja e luftës midis avokatëve të veprimit klimatik dhe industrisë së hidrokarbureve, pavarësisht disa thirrjeve të kësaj të fundit se ata duhet të punojnë së bashku. Kompanitë e naftës janë akuzuar gjithashtu për tërheqjen e premtimeve të tyre për klimën në muajt e fundit pas fitimeve vjetore rekord.
Duke folur me Dan Murphy të CNBC në ADIPEC, al-Ghais i OPEC-ut dukej se e zbuti përgjigjen e tij ndaj shifrave të fundit të parashikimit të IEA.
“Ne e respektojmë plotësisht IEA-n, sigurisht,” tha ai të hënën. “Ajo në të cilën ne besojmë është se ne nuk mund të zëvendësojmë sistemin energjetik që ka ekzistuar për kaq shumë vite, mbi një dekadë apo edhe dy. Dhe kjo është arsyeja pse ne vazhdojmë të theksojmë rëndësinë e investimit në naftë, si dhe investimin në energjinë e rinovueshme, hidrogjenin.”
“Dhe gjëja e rëndësishme janë teknologjitë,” shtoi al-Ghais, “sepse në fund të fundit, ne të gjithë përpiqemi për të njëjtën gjë, që është përmbushja e objektivave të Marrëveshjes së Parisit” për të kufizuar rritjen e temperaturës së Tokës në 1.5 gradë Celsius.
Kjo dëshirë ka të ngjarë të testohet në COP28 kur liderët botërorë mblidhen në Emiratet e Bashkuara Arabe në nëntor për të publikuar një komunikatë të përbashkët mbi veprimin e klimës./CNBC
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
