Mali i borxhit miliarda dollarësh përbën një tjetër kërcënim të padukshëm për linjat ajrore

Linjat ajrore po përpiqen të kthehen në qiell pas dy viteve të kufizimeve të udhëtimit, duke i lënë pasagjerët të përballen me një breshëri frustruese vonesash dhe anulimesh.

Por kur ndërprerja të zhduket, ndikimi i padukshëm i pandemisë do të varet mbi industrinë për vitet në vijim, pasi transportuesit më të mëdhenj në botë punojnë për të ulur bilancet e tyre nga miliarda dollarë borxhe të akumuluara gjatë krizës.

Dhjetë nga linjat ajrore kryesore në SHBA dhe Europë kanë krijuar 193 miliardë dollarë borxh bruto mes tyre gjatë dy viteve, nga 109 miliardë dollarë në 2019.

“Ky akumulim i borxhit është i madh. Nuk ka zgjidhje të shpejtë për këtë problem të veçantë,” tha Izabela Listowska, një analiste krediti në S&P Global Ratings.

Disa linja ajrore me bilanc më të dobët tashmë janë penguar. Në fillim të këtij muaji, linja ajrore skandinave SAS paraqiti kërkesë për mbrojtje nga falimentimi në SHBA për ta lejuar atë të ristrukturojë financat e saj, pas rivalit Norvegjez, i cili kaloi përmes falimentimit dhe ristrukturimit të borxhit në 2020 dhe 2021.

Për momentin, linjat e mëdha ajrore janë në një pozicion shumë më të fortë.

Transportuesit kryesorë në SHBA dhe Europë janë të izoluar nga një mur parash i ndërtuar nga një kombinim i aksionerëve, tregjeve të borxhit dhe në shumë raste qeverive kombëtare.

Në SHBA, disa kanë vendosur programet e tyre të fluturimeve të shpeshta si kolateral për të mbledhur para, ndërsa në Europë Lufthansa mori një ndihmë prej 9 miliardë eurosh nga qeveria gjermane, të cilën tashmë e ka paguar.

“Shumë nga paratë që u mblodhën përmes borxhit janë në bilanc,” tha Jonathan Root, një nënkryetar i lartë në agjencinë e vlerësimit Moody’s.

Industria gjithashtu ka kaluar nga mbledhja e parave për mbijetesë në shqetësimin se si të marrë avionë të mjaftueshëm në ajër për të përmbushur kërkesën, që do të thotë se paratë po kthehen. Disa linja ajrore, veçanërisht kompanitë me kosto të ulët Spirit, Ryanair dhe Wizz Air, do të fluturojnë më shumë pasagjerë këtë verë sesa në të njëjtën periudhë të vitit 2019.

Kjo do të thotë se humbjet në të gjithë industrinë parashikohen të bien në rreth 10 miliardë dollarë këtë vit, me përfitim të mundshëm në vitin 2023, tha Marie Owens Thomsen, kryeekonomiste në Shoqatën Ndërkombëtare të Transportit Ajror, Iata. Kjo përfaqëson një “pikë kthese ku ne kalojmë në rregullimin e bilanceve”, tha ajo.

Por ashtu si një krizë duket pothuajse e përfunduar me heqjen e shumicës së kufizimeve të udhëtimit, perspektiva për industrinë është errësuar përsëri.

Aksionet në linjat ajrore kryesore kanë rënë këtë vit: Indeksi i Bloomberg World Airlines është ulur 25 për qind që nga shkurti.

Si dhe kostoja e ndërprerjes së udhëtimit, duke përfshirë pagesat e kompensimit, linjat ajrore janë të ekspozuara ndaj përkeqësimit të perspektivës ekonomike dhe shqetësimeve për inflacionin që mund të frenojë shpenzimet e konsumatorit, megjithëse drejtuesit thonë se nuk ka shenja se kërkesa për fluturime ka filluar të dobësohet ende.

Potencialisht edhe më shqetësuese është rritja e çmimit të naftës, e cila mund të përbëjë sa një e treta e kostove të linjave ajrore.

Deri më tani, linjat ajrore kanë qenë në gjendje t’i kalojnë këto te klientët përmes çmimeve më të larta të biletave, tha Listowska e S&P, por linjat ajrore europiane që mbrojnë kërkesat e tyre të ardhshme për karburant ndoshta do të përballen me kosto më të larta kur këto të mbarojnë në 2023.

Shumë do të varet nga fakti nëse kërkesa e fortë për udhëtime këtë verë është thjesht lirimi i kërkesës dyvjeçare të ndrydhur, siç beson aeroporti Heathrow, ose fillimi i një rikuperimi të gjerë në udhëtime, duke përfshirë klasën e biznesit.

Të paktën një pikë e ndritshme nga inflacioni është fakti se ai do të gërryejë borxhin e përgjithshëm që varet mbi industrinë dhe do ta bëjë koston e shërbimit të tij më të përballueshme.

“Unë mendoj se nivelet e borxhit nuk janë domosdoshmërisht të qëndrueshme, por në rrethanat aktuale ato ndoshta mund të konsiderohen të përballueshme. Dhe ky është një hir kursimtar për industrinë tonë,” tha Owens Thomsen nga Iata./ Financial Times

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.