Para vitit 1948, publiku i një edicioni të Olimpiadës dëshmoi një spektakël në disa mënyra jo aq të ndryshme nga ai i një Olimpiada moderne. Në ato vite, përveç garave të zakonshme sportive, ishte edhe një seksion që nuk kishte asnjë lidhje me sportin, dhe i cili sot tingëllon çuditshëm për t’u imagjinuar: ai kushtuar pikturës, skulpturës, muzikës, letërsisë dhe garave të arkitekturës.
Ishte themeluesi i Komitetit Olimpik Ndërkombëtar (IOC) Pierre de Coubertin që dëshironte këtë anë të Olimpiadës që njihet pak sot dhe që ishte pjesë e edicioneve të organizuara midis viteve 1912 dhe 1948. Siç shkroi revista Atlantic në 2012, De Coubertin ai donte të ndërthurte estetikën me atletikën, sipas traditës së Olimpiadës antike greke. Prandaj ai prezantoi këto kategori dhe disa kritere të cilave pjesëmarrësit duhet t’u përmbaheshin: punimet e tyre duhej të kishin një marrëdhënie të qartë me “konceptin olimpik” ose në përgjithësi me sportistët ose ngjarjet sportive. Veprat letrare duhej të kishin një kufi prej 20,000 fjalësh dhe nga ana tjetër ishin të ndara në tre nën-kategori, përkatësisht dramë, poezi lirike ose epike.
Pak njerëz e dinë këtë pjesë të historisë olimpike sepse nuk ka lënë shumë gjurmë. Në gara, siç ishte rasti në sport, vetëm artistë amatorë mund të merrnin pjesë, dhe kjo pengonte hyrjen tek profesionistët më të famshëm dhe të talentuar. Veprat e prodhuara, pra, u harruan shpejt dhe sot është e vështirë të gjesh prova të tyre, sepse sektori artistik i Olimpiadës mori shumë pak vëmendje nga qarqet kulturore të kohës. Ndër të tjera, historiani Bernhard Kramer ka provuar disa kërkime në këtë drejtim, duke arritur në përfundimin se shumica e veprave të prodhuara nga artistët fitues të disa medaljeve kanë humbur.
Ndër botimet me veprat e artit më të kujtuara është ai i vitit 1936 në Berlin, i cili ishte i veçantë për shumë arsye përfshirë avantazhin që gëzonin artistët gjermanë, për shkak të çekuilibrit të madh që kishte juria ndërkombëtare: 29 persona në juri nga Gjermania dhe 12 nga vendet e tjera europiane. Pesë nga nëntë medaljet e arta në fushën artistike u shkuan pjesëmarrësve gjermanë, ndërsa në dy edicionet e mëparshme Gjermania kishte arritur të fitonte vetëm një medalje të artë.
Olimpiada e Berlinit, megjithatë, kishte disa probleme organizative, pasi në shumë vende kishte qëllimin për t’i bojkotuar ato, për t’i dhënë një sinjal Gjermanisë Naziste dhe diktatorit Adolf Hitler. Sidoqoftë, bojkoti dështoi pasi Shtetet e Bashkuara vendosën të marrin pjesë në vitin 1935 dhe për të përfshirë sa më shumë vende të jetë e mundur Gjermania vendosi të zgjasë periudhën e regjistrimit. Probleme të mëtejshme lindën për organizimin e konkurseve artistike, të cilat nuk zgjuan interesim të madh tek publiku gjerman. U vendos që të zgjidhej ky problem duke shtyrë pak mbi rëndësinë kulturore të atyre konkurseve, përmes propagandës dhe shpërndarjes së një posteri reklamues të dedikuar.
Përfundimisht, pas vitit 1948, konkurset artistike u braktisën kryesisht për shkak të problemeve që lidheshin me çështjen e amatorizmit. Ndërsa ana sportive ishte gjithashtu e hapur për atletë profesionistë, duke rritur konkurrencën e tyre, ana artistike mbeti pas. Për më tepër, temat për të cilat ishin të lidhur artistët nuk linin shumë hapësirë për krijimtari. Juritë e edicioneve të fundit dhanë gjithnjë e më shumë medalje – ekzistonte edhe kjo mundësi, atëherë – në protestë kundër vendimit për përjashtimin e profesionistëve.
Në fund, pas Lojërave Olimpike të Londrës 1948, u vendos që të mbaheshin shfaqjet artistike, por në një ngjarje tjetër, paralele me Lojërat Olimpike dhe jo konkurruese. 151 medaljet e dhëna deri në atë moment u anuluan nga numërimi i vendeve individuale.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
.png)



