.png)
Gazeta Si – Pezullimi i luftës në Lindjen e Mesme, me armëpushimin dyjavor të rënë dakord nga Irani dhe Shtetet e Bashkuara, nuk do të thotë që kriza energjetike do të mbarojë menjëherë.
Në rastin më të mirë, do të duhen shumë muaj për t’u rikthyer në një situatë të krahasueshme me situatën e paraluftës, në rastin më të keq, edhe më gjatë.
Shumë nga pasojat për çmimin e naftës dhe gazit natyror ose karburantit të avionëve, për shembull, do të ndihen për një kohë të gjatë.
Kjo varet kryesisht nga dëmtimi i infrastrukturës energjetike të vendeve të Gjirit Persik, të cilët janë ndër prodhuesit më të mëdhenj të naftës dhe gazit natyror në botë dhe sa kohë do të duhet për t’i riparuar ato pas pesë javësh sulmesh të pandërprera iraniane.
Varet gjithashtu nga pasiguria mbi të ardhmen e Ngushticës së Hormuzit, të cilën Irani e bllokoi në fillim të luftës, duke shkaktuar krizën energjetike, por që ende nuk është rihapur: shumë pak anije kanë tentuar ta kalojnë atë që kur u shpall armëpushimi.
Së fundmi, nuk është e sigurt që dy javë luftime do të jenë të mjaftueshme për të arritur një marrëveshje midis Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, duke pasur parasysh distancën midis pozicioneve të dy vendeve, dhe në atë pikë lufta mund të rifillojë.
Struktura e ardhshme e ngushticës nuk është sqaruar, as nëse Irani, i cili para armëpushimit po diskutonte një mënyrë për ta menaxhuar atë me Omanin, i cili kontrollon anën tjetër, do të vazhdojë të mbledhë taksën që më parë u kishte vendosur anijeve për të kaluar nëpër të: indikacionet fillestare duket se ky do të jetë rasti.
Megjithatë, rihapja aktuale e ngushticës do të ishte vetëm hapi i parë drejt përfundimit të krizës, jo zgjidhja e saj.
Gjatë luftës, Irani goditi objektet e prodhimit të naftës dhe gazit natyror, infrastrukturën e transportit dhe objektet e magazinimit në një duzinë shtetesh të Gjirit.
Këto vende pezulluan plotësisht ose pjesërisht prodhimin: sipas vlerësimeve, lufta ndërpreu rrjedhën e naftës ekuivalente me të paktën një të dhjetën e prodhimit global.
Sa më gjatë të qëndrojnë fabrikat pa punë, aq më shumë kohë do të duhet për t’i rinisur ato. Kjo varet nga arsye teknike që lidhen me presionin në fusha, akumulimin e ujit dhe erozionin e makinerive.
Përveç kësaj, depot, të cilat janë ngopur për shkak të bllokadës së eksportit të shkaktuar nga lufta, duhet të zbrazen gjithashtu.
CEO i kompanisë shtetërore të energjisë së Kuvajtit, Sheikh Nawaf Al Sabah, shpjegoi se prodhimi i naftës mund të rifillojë menjëherë, por do të duhen ende “tre ose katër muaj” para se të kthehet në kapacitet të plotë.
Për gazin natyror të lëngshëm, afati kohor do të jetë i ngjashëm. Kjo vlen për fabrikat e paprekura; për ato të prekura, padyshim që do të jetë më i gjatë.
Një nga sulmet me pasojat më afatgjata ishte ai në uzinën gjigante të gazit natyror Ras Laffan në Katar, i cili u godit nga Irani.
Rreth 20 përqind e furnizimeve botërore të LNG-së u prodhuan atje. “QatarEenergy”, kompania shtetërore, tha se sulmi shkatërroi dy nga 14 njësitë, duke kompromentuar rreth 17 përqind të kapacitetit total të prodhimit, dhe se riparimet do të zgjasin me vite.
Karburanti për avionë do të kërkojë gjithashtu kohë. Çmimi i tij pothuajse është dyfishuar dhe është bërë më i vështirë për t’u siguruar, duke bërë që linjat ajrore të planifikojnë të ulin fluturimet dhe disa aeroporte ta racionojnë atë.
Willie Walsh, drejtor i përgjithshëm i Shoqatës Ndërkombëtare të Transportit Ajror (organizata më e madhe globale e linjave ajrore), tha se edhe me rihapjen e përkohshme të Hormuzit, do të duhen ende muaj për të rikthyer furnizimet me karburant për avionë.
Së fundmi, çmimet e naftës dhe gazit ranë me shpejtësi pas shpalljes së armëpushimit, por ende nuk janë kthyer në nivelet e para luftës, kur, për shembull, çmimi i naftës luhatej rreth 70 dollarë për fuçi. Aktualisht, çmimet e dy naftës kryesore bruto, “Brent” dhe “WTI”, po i afrohen 100 dollarëve për fuçi.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje