.png)
Prodhuesit e formulave për foshnje Nestlé, Danone dhe Lactalis po përballen me reagime të forta pasi një përbërës i përdorur gjerësisht, vaj ARA, i furnizuar nga një laborator në Wuhan të Kinës, u kontaminua me toksinën cereulide. Ky përbërës u shtua në qindra produkte formule për foshnje, të shpërndara në më shumë se 65 vende në pesë kontinente, duke krijuar rrezik global për shëndetin e foshnjave.
Organizatat e konsumatorëve dhe shëndetit publik akuzojnë kompanitë se kanë vënë fitimin mbi sigurinë. “Formula komerciale për foshnje prodhohet përmes një zinxhiri furnizimi të drejtuar nga fitimi dhe kompanitë janë nën presion për të siguruar përbërës me kosto të ulët,” tha Rachel Childs nga First Steps Nutrition Trust, duke paralajmëruar se kontaminimi i një përbërësi nga një burim i vetëm mund të përhapet në shkallë globale.
Në janar, tre kompanitë u detyruan të tërheqin produkte që mund të ishin të kontaminuara me cereulide, e cila shkakton të vjella dhe diarre. Në Francë është hapur një hetim për vdekjen e dy foshnjave që konsumuan qumështin e kontaminuar, edhe pse ende nuk është provuar një lidhje shkakësore. Ndërkohë, Autoriteti Europian për Sigurinë Ushqimore po përditëson udhëzimet shkencore, pasi aktualisht nuk ekziston një nivel i përcaktuar i sigurt për këtë toksinë.
Skandali ka ndikuar edhe në tregjet financiare: aksionet e Cabio Biotech, kompania që prodhon vajin ARA, kanë rënë rreth 19% në një muaj, ndërsa Nestlé ka humbur afro 4% dhe Danone mbi 13% të vlerës së aksioneve që nga fillimi i vitit. Analistët paralajmërojnë se humbja e besimit të prindërve mund të zgjasë më shumë se vetë tërheqja e produkteve. “Humbja e besimit mund të çojë në humbje strukturore të tregut dhe dëmtim afatgjatë të markës,” tha analisti i Barclays, Warren Ackerman.
Analisti i Barclays, Warren Ackerman, tha se industria e formulave për foshnje është formësuar nga një seri krizash kontaminimi, që nga skandali i melaminës në Kinë në vitin 2008, deri te shpërthimi i Cronobacter në SHBA në vitin 2022.
“Prindërit priren të ndërrojnë markën fillimisht dhe të bëjnë pyetje më pas,” tha ai. “Humbja e besimit mund të zgjasë më shumë se vetë tërheqja e produktit, duke çuar në humbje strukturore të pjesës së tregut, dëmtim të markës dhe dalje strategjike.”
Franca ka hapur një hetim për vdekjen e dy foshnjave që konsumuan qumështin e kontaminuar, megjithëse ende nuk është vendosur një lidhje shkakësore.
Autoriteti Europian për Sigurinë Ushqimore (EFSA) njoftoi se po përditëson këshillën e tij shkencore mbi cereulide, e cila do të përcaktojë një prag të sigurt të toksinës, mbi të cilin duhet të nisë një tërheqje nga tregu. Aktualisht, nuk ekziston një nivel i përcaktuar i sigurisë.
Grupi europian për mbrojtjen e konsumatorëve Foodwatch ka depozituar ankesa ligjore në Francë kundër Nestlé dhe kompanive të tjera të përfshira, si dhe kundër autoriteteve europiane, për mosinformimin në kohë të konsumatorëve.
“Prodhuesit e formulave për foshnje janë ligjërisht të detyruar të garantojnë sigurinë e produkteve që hedhin në treg,” tha Ingrid Kragl, drejtoreshë e informacionit publik në Foodwatch. “Kompanitë që ne po targetojmë kanë treguar neglizhencë të papranueshme.”
Nestlé njoftoi autoritetet holandeze më 10 dhjetor se kishte zbuluar kontaminimin gjatë testimeve të brendshme në një nga fabrikat e saj në Holandë. Pas disa javësh testimesh, kompania identifikoi vajin ARA si burimin e ndotjes dhe më 5 janar nisi tërheqjen e produkteve.
Kompanitë zakonisht kryejnë vetë testimet e cilësisë dhe mikrobiologjike, por analistët dhe OJQ-të argumentojnë se kompleksiteti i përbërësve dhe zinxhirëve të furnizimit i bën këto protokolle të pamjaftueshme.
“Duke pasur parasysh nivelin e rrezikut dhe vëzhgimin rregullator, besoj fort se prodhuesit duhet dhe praktikisht janë të detyruar të delegojnë një pjesë të kontrollit të cilësisë dhe testimeve jashtë kompanisë, veçanërisht për përbërës dhe produkte shumë të ndjeshme,” tha analisti i Vontobel, Jean-Philippe Bertschy.
Një zëdhënës i Nestlé tha se kompania ishte e para që zbuloi problemin dhe se kishte “vepruar me shpejtësi për të njoftuar autoritetet, për të paralajmëruar industrinë dhe për të informuar klientët, partnerët dhe, mbi të gjitha, konsumatorët”.
Një zëdhënës i Lactalis deklaroi se kompania zbaton protokolle të rrepta të cilësisë dhe sigurisë ushqimore, por se toksina cereulide nuk përfshihet në listën e kontrolleve rregullatore të detyrueshme, çka shpjegon pse nuk u identifikua gjatë analizave.
Danone nuk pranoi të komentojë./FT
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
