Art dhe Kulture

Karavaxho, i “çmenduri” që ndryshoi pikturën

“Stili piktorik është në të njëjtën kohë metafora e jetës së tij: një piktor i madh dhe një dhunues i madh. Dhuna në vetvete nuk shteron një tablo psikiatrike, nëse jo, ajo shfaqet si një simptomë”. Kështu shkruan Vittorio Andreoli në hapjen e vëllimit kushtuar Karavaxho-s.

Pas vëllimit të parë, kushtuar Vincent Van Gogh, tani është radha e të madhit Karavaxho, artistit që midis shekujve XVI dhe XVII ndryshoi historinë e pikturës, duke qenë më revolucionar dhe duke sjellë realizimin e jetës së njerëzve.

Një vëllim, ky për Karavaxho, i cili, siç parashikohet, krahason një analizë të kuadrit psikologjik të piktorit dhe rrugën e tij artistike shoqëruar me riprodhime të shkëlqyera me ngjyra të veprave të tij që gjatë shekujve janë shpërndarë nëpër botë.

Rishikimi i historisë së Karavaxho-s që në fillimet e tij, fazat e karrierës së tij, por edhe për aq sa është e mundur, historia e tij psikike, na ndihmon të kuptojmë më mirë kryeveprat e mëdha që ai na la. Siç shkruan sërish Andreoli, duke theksuar menjëherë veçorinë e saj: “Me veprat e tij Karavaxho befason, pasi vë në skenë personazhe të marra nga një botë popullore dhe e margjinalizuar: për të pikturuar fytyrën e Madonës ose të fëmijës Jezus, ai frymëzohet për gratë e botës, lagjet e varfra romake, tek fëmijët e rrugës. Një veçori tjetër që vihet re menjëherë është dramaticiteti i veprave. Janë skena në të cilat paraqitet mizoria dhe gjaku: Prerja e kokës së Shën Gjon Pagëzorit, Davidit me kokën e Goliathit, Salomé me kokën e Pagëzorit”.

Pas prezantimit të Andreolit ​​dhe rikthimit të shëmbëlltyrës së tij artistike që i është besuar Antonio Rocca-s, gjejmë profilin psikologjik të Marco Garzonio, që fillon me një shënim personal: kujtimin e vizitës si fëmijë, në Milanin e varfër, por plot energji të periudhës së parë të pasluftës, një kryeqytet ekspozitë për pasurinë kritike të piktorit: atë të konceptuar nga historiani i madh i artit Roberto Longhi në 1951 në Palazzo Reale.

Në një shënim tregohet se si t’i qasemi psikikës së një poeti, që është realiteti i shpirtit, jo komponent nozografik; është të kuptojë proceset emocionale dhe njohëse që ngjall artisti tek ata që bien në kontakt me veprën e tij; është të bësh një tablo të mendueshme për atë që shkakton në histori, pra kur ndodh ngjarja e jashtëzakonshme e takimit-dialogut mes shikuesit dhe atyre që kanë përjetësuar kuadrin e historisë që donin të tregonin”.

Nga ky shënim nis analiza e tij për psikikën e Karavaxho-s: një udhëtim në dhjetë etapa, i cili, me një sy gjithmonë të kthyer nga personazhet dhe telajot e piktorit, përfundon duke ndriçuar vërtet veprën e tij me një dritë të re, duke na bërë ta ndiejmë, nëse është e mundur, edhe më bashkëkohore dhe aktuale.


Copyright © Gazeta “Si”


Më Shumë