Janet Yellen: Mbështetja financiare për Ukrainën po dështon

Partnerët e Ukrainës duhet urgjentisht të avancojnë fonde të reja për të mbushur boshllëkun financiar të vendit pasi angazhimet ekzistuese dështuan në atë që nevojitet, kanë paralajmëruar dy politikëbërës të lartë.

Janet Yellen, sekretarja e Thesarit të SHBA-së, tha se angazhimet nga vendet dhe huadhënësit shumëpalësh të shpallur deri më sot ishin të pamjaftueshme, pasi ajo u kërkoi qeverive të rrisin ndihmën e tyre. “Nevojat e menjëhershme të financimit të Ukrainës janë të rëndësishme”, tha ajo sot(17 maj) në një konferencë në Bruksel.

Më vete, Gita Gopinath, zëvendësdrejtoresha e parë menaxhuese e FMN-së, i tha Financial Times se disbursimet deri më tani kishin qenë relativisht të vogla dhe se financimi i ri ishte urgjentisht i nevojshëm për të mbajtur ekonominë në këmbë dhe për të parandaluar “destabilizimin serioz makro”.

“Pika e rëndësishme është që të merren paratë shpejt në Ukrainë dhe sa më shumë të jetë e mundur në formën e financimit të granteve,” tha Gopinath.

Ministri i Financave i Ukrainës në prill bëri thirrje për mbështetje të menjëhershme financiare prej dhjetëra miliarda dollarë për të mbyllur deficitin fiskal të Kievit, duke vlerësuar se shpenzimet e qeverisë do të tejkalojnë të ardhurat nga 5 miliardë deri në 7 miliardë dollarë në muaj. Kristalina Georgieva, drejtoresha menaxhuese e FMN-së, vlerësoi më pas se Ukrainës do t’i duheshin 15 miliardë dollarë gjatë tre muajve për të mbështetur financat e saj.

Presidenti i SHBA Joe Biden në prill i kërkoi Kongresit të sigurojë ndihmë ekonomike prej 8.5 miliardë dollarësh për të ndihmuar Ukrainën, si pjesë e një kërkese më të gjerë financimi për Kongresin prej 33 miliardë dollarësh. BE-ja po kërkon të avancojë ndihmën e një shkalle të ngjashme me ndihmën ekonomike të SHBA-së për Ukrainën, me Brukselin duke u përgatitur për një njoftim në ditët në vijim.

Duke folur në Forumin Ekonomik të Brukselit të martën(17 maj), Yellen tha se ndërsa qeveria ukrainase po vazhdonte të funksiononte, ajo kërkonte fonde buxhetore për të paguar ushtarët, punonjësit dhe pensionistët dhe për të përmbushur nevojat themelore të qytetarëve të saj. “Ajo që është e qartë është se mbështetja dypalëshe dhe shumëpalëshe e shpallur deri më tani nuk do të jetë e mjaftueshme për të adresuar nevojat e Ukrainës, edhe në afat të shkurtër”, tha ajo.

Gopinath tha se disbursimet aktuale për Ukrainën arritën në vetëm 3.3 miliardë dollarë në mars dhe 1.6 miliardë dollarë në prill. Pati një shtytje të madhe mbi temën gjatë takimeve pranverore të FMN-së dhe Bankës Botërore në Uashington muajin e kaluar, tha ajo, dhe “ka më shumë që po ndodh në ditët e ardhshme”.

Gopinath shtoi: “Komuniteti global është jashtëzakonisht i angazhuar për të parë se si ta vërë këtë financim të disponueshëm. Por për sa i përket disbursimeve aktuale, për momentin shifrat janë të vogla.”

Zyrtarët e BE-së janë mbyllur këtë javë në bisedime që synojnë finalizimin e një pakete të re të madhe ndihme për Ukrainën. Valdis Dombrovskis, nënkryetar ekzekutiv i Komisionit Evropian, i tha FT-së në fillim të këtij muaji se BE-ja do të sillte një raund të ri të të ashtuquajturës ndihmë makrofinanciare, përveç një kredie urgjente prej 1.2 miliardë euro që ajo kishte miratuar tashmë.

BE-ja po kërkon të angazhojë një shumë të ngjashme me 8.5 miliardë dollarët e SHBA-së, sipas njerëzve të njohur me diskutimet, por shifra përfundimtare ende nuk është vendosur. Zyrtarët thonë se komisioni po kërkon të mbledhë paratë me ndihmën e garancive të shteteve anëtare. Por procesi i arritjes së marrëveshjes dhe shtytja e huadhënies mund të zgjasë shumë javë, që do të thotë se ka gjasa të ketë vonesa të mëtejshme përpara se ndonjë para të arrijë në Ukrainë.

Krahas planeve të saj për mbështetje afatshkurtër për Ukrainën, BE po punon gjithashtu për opsionet për rindërtimin e vendit pasi të përfundojë lufta, të cilat gjithashtu mund të zbulohen brenda kësaj jave.

Ursula von der Leyen, presidentja e komisionit, ka paralajmëruar se projekti mund të kushtojë disa qindra miliardë euro dhe ajo ka mbrojtur një paketë rimëkëmbjeje që do të sillte “investime masive” si dhe reforma të nevojshme. Komisioneri i Buxhetit Johannes Hahn ka folur për nevojën e një plani të ri Marshall për Ukrainën.

Komisioni ka të ngjarë të ngrejë idenë e huamarrjes shtesë të përbashkët të mbështetur nga shtetet anëtare si një nga mënyrat për të mbledhur paratë e nevojshme. Metoda të tjera përfshijnë mbështetjen nga huadhënësit shumëpalësh të zhvillimit dhe shtetet anëtare të BE-së, si dhe buxhetin e vetë BE-së, megjithëse kjo tashmë është subjekt i kërkesave të mëdha.

Rindërtimi ukrainas do të kërkojë përfundimisht “mbështetje masive dhe investime private për rindërtim dhe rimëkëmbje, të ngjashme me detyrën e rindërtimit në Evropë pas vitit 1945”, tha Yellen në fjalimin e saj. “Ukraina do të duhet ta bëjë këtë hap pas hapi, por ne mund të ndihmojmë sot dhe të pranojmë dhe të përgatitemi për atë që po vjen.”

Josep Borrell, kryediplomati i BE-së, këtë muaj bëri thirrje që asetet e shtetit rus të synohen drejtpërdrejt për të financuar rindërtimin e Ukrainës.

Gopinath i tha FT se ishte shumë herët për të shprehur ndonjë opinion mbi idenë e konfiskimit të rezervave valutore të bankës qendrore ruse, por se kjo ishte diçka që FMN-ja do ta diskutonte brenda. “Ne diskutojmë çdo politikë që mund të ketë pasoja për sistemin monetar ndërkombëtar,” tha ajo. “Ne do ta studiojmë atë me kujdes.”

Burimi: Financial Times/Përshtati Gazeta Si

Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.