.png)
Nga Thomas Germain- Për vite me radhë na është thënë se ekranet po na prishin gjumin. Por e vërteta mund të jetë më komplekse dhe problemi më i madh sesa thjesht drita blu e telefonit.
Për ta kuptuar këtë, vendosa të bëj një eksperiment ekstrem: për disa javë, mbaja syze të posaçme portokalli tre orë para gjumit, mbuloja dritaret me perde errësuese dhe fikja çdo burim drite në shtëpi, duke përdorur vetëm qirinj. Qëllimi ishte i qartë: të shihja çfarë ndodh kur eliminon sa më shumë dritën blu.
Gjatë dekadës së fundit, drita blu është kthyer në një “armik publik”. Telefonat, televizorët, kompjuterët dhe llambat LED akuzohen se çrregullojnë ritmet tona biologjike dhe na pengojnë të flemë. Ka disa prova shkencore për këtë, por studimet më të fundit tregojnë se situata nuk është aq e thjeshtë. Sipas ekspertëve, drita nga ekranet ka shumë më pak ndikim nga sa mendohej.
Një pjesë e shqetësimit filloi pas një studimi në vitin 2014, ku njerëzit që përdornin iPad para gjumit flinin më keq dhe prodhonin më pak melatoninë. Por, siç shpjegon profesori i Stanfordit, Jamie Zeitzer, ky studim u interpretua gabim. Kushtet laboratorike nuk përputhen me jetën reale.
Është e vërtetë që ekranet prodhojnë më shumë dritë blu, dhe kjo ndikon në një proteinë në sy të quajtur melanopsinë, e cila ndihmon në rregullimin e gjumit. Por sasia e dritës që marrim nga pajisjet tona është shumë e vogël. Në fakt, 24 orë përdorim i pajisjeve dixhitale jep më pak dritë blu sesa vetëm një minutë në diell.
Studimet tregojnë se përdorimi i ekranit para gjumit mund ta vonojë gjumin vetëm me disa minuta- jo aq sa të jetë vendimtare. Pra, nëse ndiheni të lodhur, problemi ndoshta nuk është telefoni.
Ekspertët theksojnë se ajo që ka më shumë rëndësi është ekspozimi total ndaj dritës gjatë ditës. Trupi ynë ka nevojë për shumë dritë në mëngjes dhe më pak në mbrëmje për të funksionuar si duhet. Nëse kaloni gjithë ditën brenda, në ndriçim të dobët, trupi juaj nuk arrin të dallojë qartë ditën nga nata.
Zgjidhja është më e thjeshtë sesa duket: dilni jashtë. Edhe një shëtitje 30-minutëshe në mëngjes mund të bëjë diferencë të madhe. Drita natyrale është shumë më e fortë se çdo ekran apo llambë.
Një tjetër element i rëndësishëm është kontrasti: shumë dritë gjatë ditës dhe errësirë në mbrëmje. Kjo ndihmon orën biologjike të trupit të funksionojë siç duhet.
Ndërkohë, problemi me telefonat mund të jetë më shumë psikologjik sesa fizik. Nuk është vetëm drita që na mban zgjuar, por ajo që bëjmë në ekran- rrjetet sociale, videot apo puna.
Eksperimenti im nuk ndryshoi në mënyrë dramatike cilësinë e gjumit, por vura re se fillova të bija më lehtë në gjumë dhe të kisha një rutinë më të qëndrueshme. Më shumë se gjithçka, rituali i mbrëmjes- si ndriçimi me qirinj- u bë një sinjal për trupin se ishte koha për të fjetur.
Në fund, ndoshta nuk kemi nevojë për masa ekstreme si syzet bllokuese të dritës blu. Por një gjë është e qartë: për një gjumë më të mirë, duhet të ndryshojmë më shumë stilin e jetesës sesa cilësimet e ekranit.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje