Njerez

“Disa ditë janë më të vështira se të tjerat”! Të jetosh me aftësi të kufizuara në një botë të ndërtuar vetëm për “normalen”

Rebeka udhëton 2.5 kilometra midis shtëpisë së saj dhe shtëpisë së kujdesit ku ajo shkon çdo ditë, por ecja nuk është një opsion.

Në fakt, shëtitja e shkurtër nga Aurora Disability Services në qendrën e autobusëve Glenorchy në periferitë veriore të Hobart, Indiana është mjaft sfidë për Rebekën, e cila përdor një karrocë.

“Dritat e semaforit ndryshojnë pak më shpejt. Mezi kemi kohë për të ecur tre ose katër hapa para se të ndryshojnë”, tha babai i Rebekës, Edward Butler.

Edward vuan nga problemet e tij të lëvizshmërisë. Si ai ashtu edhe Rebeka thonë se kanë pasur shumë rrëzime rrugës për në shtëpi.

“Disa ditë janë më të vështira se të tjerat, por ne thjesht arrijmë ta përballojmë”, tha Edward.

Në të gjithë Australinë, një në gjashtë persona janë me aftësi të kufizuara, sipas Institutit Australian të Shëndetit dhe Mirëqenies.

Në komunën Glenorchy, ku jetojnë Rebeka me babain e saj, kjo shifër është një në katër.

Edward Butler dhe vajza e tij Rebeka përballen me një botë që nuk është ndërtuar për ta, çdo gropë apo plasaritje në trotuar është një pengesë dhe çdo kalim këmbësorësh është një garë.

“Është pak më e vështirë për të dhe barra bie më shumë mbi të. E di që nuk është e lehtë,” tha Edward.

Kur u pyet nëse këto sfida e lënë atë të ndihet e përjashtuar, Rebeka konfirmon me një “po” dhe Edward thjesht hesht.

“Unë nuk jam shumë keq, e përballoj këtë. Kam mësuar se si të sillem me të”, thotë Edward.

Përfshirja dhe qasja kanë të bëjnë më shumë sesa të kalosh fizikisht nga një rrugë në tjetrën.

Në fakt, Lisa Stafford, një akademike që hulumton komunitetet përfshirëse, beson se ato janë thelbësore për ndjenjën e përkatësisë së njerëzve.

“Shoqëria bazohet në këtë ide normale, ne e quajmë normative, kjo ide mitike e një lloji të caktuar trupi, si lëviz, si mendon, madhësia dhe forma e tij dhe mjedisi ynë është krijuar për të. Por kjo është jo përfaqësues i popullsisë sonë”, tha Stafford.

Ajo tha se gjëra të tilla si mungesa e një shtegu, një hapësire, apo edhe një devijimi, janë shenja që për këto njerëz do të thonë “ju nuk jeni menduar në projektimin dhe planifikimin e këtyre mjediseve. Këto janë mesazhe simbolike të cilave ju nuk i përkisni.”

Një raport i publikuar nga Instituti Australian i Shëndetit dhe Mirëqenies vitin e kaluar zbuloi se një e treta e njerëzve me aftësi të kufizuara kanë shmangur situatat për shkak të paaftësisë së tyre.

Kjo përfshin shkuarjen në dyqane dhe banka, përdorimin e transportit publik apo edhe vizitën e familjes dhe miqve.

“Ne kemi shumë çështje të pazgjidhura për këtë komunitet”, tha avokatja e komunitetit të personave me aftësi të kufizuar Angelique Payne.

“Është shumë e vështirë për këto njerëz të dalin nga shtëpia dhe të fillojnë ditën. Ndonjëherë e kanë më të lehtë të qëndrojnë në shtëpi, gjë që sjell probleme të tjera të izolimit”.

Periferitë veriore të Hobart kanë një nga nivelet më të larta të disavantazheve socio-ekonomike në shtet.

Nivelet e ulëta të arsimimit, mbështetja në mirëqenien dhe mungesa e aksesit dixhital mund ta bëjnë jetën të vështirë. Regjistrimi i vitit 2016 zbuloi se pothuajse një e katërta e shtëpive në komunën Glenorchy nuk kishin qasje në internet.

Shtoni një paaftësi dhe jeta bëhet edhe më e vështirë.

“Shumë prej nesh e marrin për të mirëqenë se kemi internet, telefona celularë, iPad. Shumë njerëz nuk i kanë këto gjëra kështu që nuk kanë asnjë komunikim me komunitetin përveç asaj që është në të vërtetë në televizion,” tha Payne.

Joy nuk kishte asnjë shërbim për të ndihmuar fëmijët e saj, kështu që ajo filloi një të tillë.

Joy Cairns OAM

Joy Cairns OAM është nëna e dy të rriturve me aftësi të kufizuara. Ajo krijoi të njëjtin shërbim që Rebeka Butler merr pjesë, Aurora Disability Services, më shumë se 30 vjet më parë për të kapërcyer hendekun në shërbime.

“Nuk kishte absolutisht asgjë. Shumë pak në dispozicion të tyre dhe prindërit priren të pranojnë se kjo ishte mënyra e jetës që ata do të bënin,” tha Cairns.

“Unë mund të shihja potencial tek fëmijët e mi dhe e dija se me mbështetjen që ai potencial mund të shfrytëzohej dhe me kalimin e kohës ata do të bëheshin njerëz më funksionalë dhe do të bëheshin një investim për vendin tonë.”

Aurora mëson shkrim e këndim, numërim dhe ‘jetë të pavarur’.

Ajo gjithashtu synon të ndihmojë njerëzit me aftësi të kufizuara të zhvillojnë aftësi për të fituar punësim.

“Shpesh potenciali i tyre është i parealizuar, është i pashfrytëzuar,” tha Cairns.

“Ata kanë ambicie që janë në themel, por ata thjesht nuk e kanë atë mundësi që kanë të tjerët në komunitet.”

Natasha Lovett ka shkuar në Aurora për gati 20 vjet tani. Ajo tha se shërbimi i ndryshoi jetën.

“Jeta ime ishte shumë e vështirë të rritesha si fëmijë,” tha ajo.

“Unë u diagnostikova si skizofrene kur isha 16 vjeç dhe në atë kohë rrija vetëm shtrirë në shtrat. Unë isha gjithmonë duke fjetur gjatë gjithë kohës, nuk kisha jetë në thelb”.

Ajo tha se Aurora i dha asaj “një arsye për të jetuar”.

“Unë ngrihem në mëngjes, kam një arsye për t’u ngritur,” tha ajo.

“Të kesh diçka për të bërë, me të vërtetë më ndihmoi, më shpëtoi.”

Ajo ka kaluar nga një jetë e izoluar, në një grua të rrethuar nga miqtë.

“Të gjithë i njohin të gjithë, ne festojmë ditëlindjet dhe kemi tortë. Është njësoj si të rritesh me një familje,” tha ajo.

Por ndërsa Aurora ka ndihmuar mijëra familje gjatë viteve, Cairns thotë se kjo është një opsion, jo një zgjidhje.

“Aurora po e mbush boshllëkun duke u ofruar atyre mundësi që nuk po ofrohen, por komuniteti është ai që duhet të fillojë të bëjë ndryshimin. Ne duhet të shohim vende si Aurora, duke u zhdukur dhe zëvendësuar me të gjitha mundësitë që ti dhe unë i marrim si të mirëqena”.

Stafford tha se ndërsa gjithmonë do të ketë një vend për shërbimet e aftësisë së kufizuar, shoqëria duhet të strukturohet për të përfshirë të gjithë dhe kjo është shumë larg.

Ajo thotë se është një rrugë e gjatë për të bërë para se njerëzit me aftësi të kufizuar të jenë, ndjehen të mirëpritur në këtë botë.

Përshtati në shqip: Gazeta “Si”


Copyright © Gazeta “Si”


Më Shumë