.png)
Sa e efektshme nga pikëpamja shkencore, është masa e ndalimit të orës policore për të përmbajtur kurbën e infeksioneve të Covid 19?
Mbylljet gjatë natës shërbejnë për të zvogëluar lëvizjen sociale dhe për pasojë përhapjen e virusit, por masa e vetme nuk duket se funksionon.
Është një kufizim që është përdorur në luftë, në fatkeqësi natyrore, për të shuar trazirat, por nuk është aplikuar kurrë në një epidemi.
Sidoqoftë, shumë qeveri kanë vendosur bllokime gjatë natës, pjesërisht nga intuita e bazuar në teorinë, se mbajtja e njerëzve në shtëpi pas një ore të caktuar duke i parandaluar ata nga takimi, do të ngadalësonte transmetimin viral.
Sidoqoftë, shumë ekspertë kanë rënë dakord, nuk është e lehtë të kuptohet se sa efektiv është vetëm ora policore, pasi masat e tjera për të përmbajtur infeksionin, miratohen në të njëjtën kohë: maska, larje duarsh, distancim social.
“Nëse ne shohim përfitime pas një muaji, a do të jetë kjo për shkak të shtetrrethimit ose të gjitha këtyre masave së bashku?” thotë Helen Boucher, një specialiste e sëmundjeve infektive në gazetën “New York Times”.
Profesori Ira Longini, një ekspert në biostatistikën dhe epidemiologjinë e sëmundjeve infektive në Institutin e Patogjenëve në Emergjencë të Universitetit të Floridas, SHBA, argumenton se provat mbi efektivitetin e shtetrrethimit, janë gjithçka, përveç se të qarta.
Maria Polyakova, një ekonomiste në Universitetin e Stanfordit, e pyetur gjithashtu nga “New York Times”, kërkon dallimin: nëse ambientet janë të mbyllura, një familje nuk mund të pengohet të bëjë një shëtitje.
Por duhet pasur parasysh, që virusi lulëzon në ambiente të mbyllura dhe shumica e infeksioneve ndodhin brenda shtëpisë.
Efekt paradoksal
Nëse në fillim të pandemisë dihej pak për dobinë e shtetrrethimit, gjatë muajve janë kryer disa studime në përpjekje për të dhënë një përgjigje. Kërkimi i publikuar” në “Science” në janar, analizoi të dhënat nga provinca e Wuhanit në fillim të epidemisë.
Studiuesit arritën në përfundimin se ora e ndalimit dhe bllokimi, kishin një efekt paradoksal: kufizimet ulën transmetimin brenda komunitetit, por rritën rrezikun e infeksioneve në familje.
Kohët e fundit, një studim i kryer në Francë (një vend që miratoi një nga orët më të vështira të ndalimit në botë) dhe botuar në revistën “Eurosurveillance”, tregoi se shtetrrethimi, së bashku me kufizime të tjera, ka ulur shkallën e riprodhimit të historike Sars-CoV- 2 poshtë (duke stabilizuar kështu shtrimet në spital), por nuk ishte i mjaftueshëm për të ndaluar qarkullimin e variantit “anglez”, i cili u përhap në mënyrë të gjerë.
Sipas analizës, pra, shtetrrethimi në të vërtetë mund të zvogëlojë numrin e rasteve dhe shtrimeve në spital, por vetëm nuk mjafton për të shmangur një valë të re.
Shtetrethim si maska
Uebfaqja “You Trend” Lorenzo Ruffino, ofron një seri studimesh që sugjerojnë se si shtetrrethimi ndihmon për të përmbajtur epideminë edhe nëse, siç është përmendur tashmë, nuk ka një përgjigje të qartë.
Një hulumtim britanik, ende në fazën e parë që analizoi të dhënat nga zona të ndryshme të shtatë vendeve evropiane, arriti në përfundimin se shtetrrethimi në rrugë, ka një efekt “të moderuar, por statistikisht të rëndësishëm”, sepse çon në një ulje të indeksit të riprodhimit Rt prej 13%, me një efekt shumë të ngjashëm me përdorimin e maskave në vendet publike.
Rasti anormal i Tuluzës
Një tjetër hulumtim francez, hetoi atë që ndodhi në Tuluzë, midis 1 dhe 15 janarit, me një shtetrrethim nga ora 20 dhe midis 20 dhe 24 janar me një shtetrrethim të hershëm në orën 18:00.
Sipas studiuesve, shtetrrethimi i orës në 8 pasdite, kishte efekt të zvogëlimit të qarkullimit të virusit me 38%, ndërsa mbyllja e hershme, do të kishte përshpejtuar qarkullimin e virusit.
Sipas studiuesve, parashikimi i ndalimit të orarit mund të shkaktojë turma në supermarkete: njerëzit nxitojnë të gjithë së bashku për të bërë pazar para fillimit të kufizimeve, duke shkaktuar efektin e kundërt me atë të dëshiruar. Përsëri në Francë, një hulumtim ende jo i rishikuar nga kolegët, tregoi se ora e ndalimit në vjeshtë ndihmoi në ngadalësimin e epidemisë, veçanërisht në mesin e 60-vjeçarëve. Në popullatën midis 0-19 vjeç, shtetrrethimi, nuk kishte efekt (përkundrazi funksionoi bllokimi).
Efektiviteti i shtetrrethimit është më i ngadaltë
Studiuesit nga Universiteti i Deft në Holandë, zhvilluan një seri simulimesh për të kuptuar ndikimin e kufizimeve të ndryshme. Një nga studiuesit, Amineh Ghorbani, shpjegoi se “shtetrrethimi i natës ndihmon në parandalimin e rritjes së numrit të infeksioneve dhe mund të ndihmojë në kufizimin e mbingarkesës në spital, por ndryshe nga një bllokim i plotë, i duhet një periudhë më e gjatë për të qenë efektive dhe e vetëm nuk mjafton, por duhet mbështetur së bashku me masa të tjera kufizuese. Pas tre javësh, për shembull, bllokada mund të lehtësohet, por shtetrrethimi duhet të mbetet në fuqi në mënyrë që të ruhet efekti pozitiv i kufizimeve të ashpra për më gjatë”.
Çfarë ndodhi në Kanada
Avantazhi i shtetrrethimit, është studiuar gjithashtu edhe në Kanada: kufizime gjatë natës janë vendosur në Quebec, por jo në Ontario, dy rajone fqinje.
Në Quebec, ulja e lëvizshmërisë ra me 31% krahasuar me Ontario (në Montreal me 39%).
Jay Kaufman, një epidemiolog në Universitetin McGill në Montreal i tha DW: “Për koronavirusin, Quebec-u ka pasur një ngarkesë pune të qëndrueshme ose në rënie për shumicën e muajve të fundit, ndërsa provincat e tjera kanadeze janë rritur”.
A ka të bëjë me shtetrrethimin? E vështirë. Shumë faktorë vijnë në lojë, si kontrolli i pandemisë përmes testeve të rregullta, niveli i vaksinimit, pavarësisht nëse shkollat janë apo jo të hapura.
Sidoqoftë, kur ora e ndalimit në mes të marsit u shty për në 21.30 në vend të orës 8, numri i rasteve u rrit përsëri. Vija e hollë midis kostove dhe përfitimeve duhet të llogaritet.
Përshtati në shqip: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje