.png)
Nga Gazeta ‘Si’- Ndjenja e ankthit është diçka që shumë prej nesh e njohin mirë.
Në fakt, sipas National Institute of Mental Health, më shumë se 30% e të rriturve në SHBA do të përjetojnë ankth në një moment të jetës së tyre.
Qoftë ankth i përgjithshëm, ankth social apo çrregullime paniku, shumica janë të familjarizuar me këshillat e zakonshme: terapi, medikamente dhe kujdes për veten. Por çfarë nëse ekziston edhe një element tjetër, më pak i njohur, që mund të ndikojë?
Në këtë pikë hyn kolina, një lëndë ushqyese që po tërheq gjithnjë e më shumë vëmendje për lidhjen e mundshme me shëndetin mendor.
Si dietologe e licencuar, jam gjithmonë në kërkim të mënyrave se si ushqimi i bazuar në prova shkencore mund të mbështesë shëndetin e përgjithshëm, përfshirë mirëqenien mendore.
Së fundmi, një studim i madh ka gjetur një lidhje mes niveleve të kolinës në tru dhe çrregullimeve të ankthit. Por çfarë do të thotë kjo në praktikë?
Ja çfarë dimë deri tani, si mund të ndikojë kjo lëndë ushqyese në shëndetin mendor dhe cilat janë mënyrat e thjeshta për të rritur marrjen e saj përmes ushqimit.
Para se të hyjmë te studimi, është e rëndësishme të kuptojmë çfarë është kolina. Ajo është një lëndë ushqyese thelbësore për strukturën e qelizave, prodhimin e ADN-së dhe funksionimin e nervave. Kolina është gjithashtu baza për prodhimin e acetilkolinës, një neurotransmetues që ndihmon në rregullimin e humorit, kujtesës dhe kontrollit të muskujve. Edhe pse mëlçia prodhon një sasi të vogël koline, pjesa më e madhe duhet të merret përmes ushqimit.
Përparimet e fundit në imazherinë e trurit u kanë dhënë shkencëtarëve mjete të reja për të studiuar çrregullimet e ankthit. Duke përdorur një teknikë të quajtur spektroskopi magnetike me rezonancë protonike, studiuesit mund të matin në kohë reale përbërjet kimike të trurit. Një meta-analizë e detajuar e më shumë se 20 studimeve, e publikuar në revistën Molecular Psychiatry, zbuloi një fakt interesant: njerëzit me çrregullime ankthi kishin vazhdimisht nivele më të ulëta të përbërjeve që përmbajnë kolinë në disa zona kyçe të trurit, përfshirë korteksin paraballor.
Kjo zonë e trurit funksionon si një lloj qendre komande. Ajo ndihmon në marrjen e vendimeve dhe në rregullimin e reagimeve ndaj frikës dhe stresit. Kur nivelet e kolinës janë më të ulëta në këtë zonë, mund të bëhet më e vështirë që pjesa “racionale” e trurit të qetësojë sinjalet e pjesës që lidhet me ankthin.
Studiuesit vunë re gjithashtu se kjo ulje e kolinës shfaqej në lloje të ndryshme të çrregullimeve të ankthit, gjë që sugjeron se mund të jetë një faktor i përbashkët dhe jo i lidhur vetëm me një diagnozë të veçantë.
Por pse nivelet e kolinës mund të jenë më të ulëta tek personat me ankth? Një teori e studiuesve është se truri në një gjendje ankthi kronik përdor më shpejt rezervat e kolinës, duke e shfrytëzuar atë për të riparuar qelizat dhe për të mbështetur funksionin nervor.
Meqë kolina duhet të rimbushet përmes ushqimit, mungesa e saj mund të kontribuojë në çekuilibra të vazhdueshëm në tru.
Megjithatë, është e rëndësishme që këto rezultate të interpretohen me kujdes. Studimet tregojnë një lidhje mes niveleve të ulëta të kolinës dhe ankthit, por jo një marrëdhënie të drejtpërdrejtë shkak-pasojë.
Me fjalë të tjera, nuk mund të thuhet me siguri nëse mungesa e kolinës shkakton ankth apo nëse ankthi çon në uljen e saj në tru.
Megjithatë, shumë njerëz nuk arrijnë as nivelin e rekomanduar të kolinës në dietë, dhe kjo lëndë ushqyese ka një rol të rëndësishëm jo vetëm për trurin, por edhe për strukturën e qelizave dhe funksionin e mëlçisë. Për këtë arsye, përfshirja e saj në dietë është e rëndësishme pavarësisht lidhjes së mundshme me ankthin.
Është po aq e rëndësishme të theksohet se kolina nuk mund të zëvendësojë terapinë psikologjike, medikamentet apo kujdesin profesional për shëndetin mendor. Askush nuk duhet të ndërpresë trajtimet e përshkruara nga mjeku vetëm për shkak të lajmeve të reja rreth ushqimit.
Sa i përket mënyrave për të rritur marrjen e kolinës, shumë ushqime të zakonshme janë burime të mira të saj.
Vezët janë ndër burimet më të pasura, pasi një vezë e madhe përmban rreth 147 mg kolinë, kryesisht në të verdhën e saj. Mishrat pa shumë yndyrë si pula, gjeli i detit dhe viçi ofrojnë gjithashtu kolinë, ndërsa mëlçia e viçit përmban sasi edhe më të larta.
Peshq si salmoni, merluci dhe tilapia janë një tjetër burim i mirë, duke ofruar njëkohësisht edhe acide yndyrore omega-3 që mbështesin shëndetin e trurit.
Edhe qumështi përmban kolinë, përveç lëndëve të tjera ushqyese të rëndësishme për shëndetin e kockave.
Edhe pse shumë burime të kolinës janë produkte shtazore, ekzistojnë edhe alternativa me bazë bimore, megjithëse në sasi më të vogla. Soja dhe produktet e saj si tofu apo edamame, si dhe perimet si brokoli, lulelakra, lakrat e Brukselit, patatet, fasulet e kuqe dhe quinoa mund të kontribuojnë në rritjen e marrjes së kësaj lënde ushqyese.
Për fat të mirë, shumë nga këto ushqime janë të lehta për t’u përfshirë në dietën e përditshme. Një vezë në mëngjes, ose salmon në vend të proteinës së zakonshme për darkë janë mënyra të thjeshta për të rritur marrjen e kolinës.
Ekzistojnë edhe suplemente me kolinë, por përpara përdorimit të tyre është gjithmonë e këshillueshme të konsultoheni me një profesionist shëndetësor.
Burimi: Self.com/Përshtati Gazeta Si
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje