.png)
Sportistja Simone Biles hoqi dorë nga gara e Lojërave Olimpike “për të mbrojtur shëndetin mendor”. Ajo me të vërtetë hoqi dorë nga gara por fitoi shumë, pa qenë nevoja të fluturonte dhe të tregonte aftësitë e saj në gjimnastikë.
Ajo theu një tabu në Tokio kur i tha botës se shëndeti i saj mendor dhe mirëqenia e saj ishin më të rëndësishme sesa fitimi i një medalje të artë për një vend dhe publik që dëshiron të gëzojë lavdinë e saj, pa marrë pjesë në sakrificat që ajo ka pasur për të bërë. Aftësitë që duhen për të qenë sportiste fjalë për fjalë janë sfiduese të vdekjes. Përpjekja për t’i kryer ato kur nuk jeni të përgatitur mendërisht mund të jetë fatale. Kur ajo kishte probleme me kërcim gjatë finales së ekipit të gjimnastikës së vajzave, ajo nuk pretendoi të kishte një problem në kavilje që trajnerët e saj ta justifikonin. Në vend të kësaj, ajo tha: “Terapia ka ndihmuar shumë si dhe ilaçet. E gjitha ka shkuar me të vërtetë mirë. Sa herë që futeni në situata që krijojnë stres, nuk e dini se si ti trajtoni të gjitha emocionet, sidomos në Lojërat Olimpike”.
Kështu që, ajo u tërhoq nga gara për t’i dhënë përparësi shëndetit të saj mendor dhe më pas u kthye në stadium për të mbështetur shokët dhe shoqet e skuadrës.
Fatkeqësisht, shumë njerëz thanë se vetë-ndërgjegjësimi dhe guximi i saj në një farë mënyre pasqyrojnë mungesën e qëndrueshmërisë mendore dhe se e vetmja arsye e vlefshme për të humbur një ngjarje sportive është një “dëmtim fizik”.
Kjo, pavarësisht nga fakti që psikologët e kanë ditur për dekada që arbitrarisht të flasësh për sëmundje fizike ose “të vërtetë” dhe psikologjike ose “sëmundje mendore” është e vështirë. E vërteta është se truri i njeriut është organi më kompleks fiziologjik në planet dhe gjithçka që na ndodh në fund të fundit ndodh “në kokat tona” pasi truri është arbitri i gjithçkaje që bëjmë. Pa një tru funksional nuk mund të kemi kuptimin e asaj që shohim ose dëgjojmë, nuk mund të koordinojmë lëvizjet tona, të mbajmë ekuilibrin tonë, të përjetojmë emocione, të komunikojmë me njëri-tjetrin ose të mendojmë në terma abstraktë.
Kur përjetojmë një dëmtim në kokë ose sëmundje, ose privojmë trurin tonë nga ushqimi, uji ose gjumi, mund ta shohim veten duke luftuar me kujtesën, vëmendjen, marrjen e vendimeve dhe komunikimin. Kur kemi dhimbje, ajo ndikon në mendimet dhe emocionet tona dhe kur jemi të mërzitur, ndikon në mënyrën se si e perceptojmë dhimbjen. Prandaj, të veprosh sikur një mosfunksionim në periferinë e trupit është disi më i vlefshëm sesa shqetësimi mendor është jo logjik dhe i dëmshëm për të gjithë ne. E megjithatë, ne e bëjmë këtë gjatë gjithë kohës. Kur na dhemb kyçin e këmbës, ne shkojmë te mjek për të zbuluar se çfarë nuk shkon dhe çfarë mund të bëjmë në lidhje me të. Por kur ndihemi të trishtuar, të shqetësuar ose të zemëruar, shpesh luhatemi midis reagimit të tepërt dhe përpjekjes për të injoruar këto përvoja negative. Kur kërkojmë ndihmë për shqetësimet e shëndetit mendor, shumë prej nesh kërkojnë falje për shqetësimin tonë. A mund ta imagjinoni të hapni një bisedë me mjekun tuaj duke thënë se e dini që këmba juaj nuk duhet të të dhembë? Megjithatë, klientët vijnë rregullisht në terapi duke thënë “Unë e di që nuk duhet të ndihem kështu por …” Sigurisht, jo të gjitha ndjenjat janë të vërteta ose të sakta, dhe jo të gjitha dhimbjet tregojnë për një problem serioz. Por asnjëri nuk mund të zgjidhet nëse nuk i kushtojmë vëmendje asaj që ata po na thonë.
Kur Simone Biles vendosi të nderonte sinjalet fizike dhe emocionale që po merrte në lidhje me aftësinë e saj për të funksionuar në mënyrë të sigurt gjatë konkursit, ajo bëri një deklaratë për botën. Duke u bashkuar me radhët e të tjerëve, përfshirë Michael Phelps dhe Naomi Osaka, ajo e bëri të qartë se shëndeti i saj është më shumë sesa një numër i caktuar i medaljeve. Kjo mori guxim të jashtëzakonshëm në një botë gjithnjë e më komplekse, teknologjike në të cilën figurat publike po vëzhgohen, analizohen dhe kritikohen më shumë se në çdo kohë në histori. Dhe ndërsa luftimet e saj po ndodhin në një skenë mbarëbotërore, ajo vështirë se është e vetmja që lufton me problemet psikologjike. Ne shpesh dëgjojmë për njerëz që vrasin veten dhe pandemia ka ndikuar gjithashtu në shëndetin mendor të njerëzve.
Kur u kërkoj studentëve të eksplorojnë historinë e familjeve të tyre duke biseduar me të afërmit e tyre më të vjetër të gjallë, ata në mënyrë të pashmangshme dëgjojnë histori të martesave të palumtura, anëtarëve të familjes të larguar, zemrave të thyera, abuzimeve dhe problemeve të tilla. E njëjta gjë ndodh kudo.
Ndoshta duhet ta shohim deklaratën e sportistes si një fitore që kaq shumë të rinj janë të gatshëm të thyejnë heshtjen duke folur për luftën e tyre dhe rëndësinë e përparësisë së shëndetit mendor. Sipas mendimit tim, Simone Biles është jo vetëm gjimnastja më e mirë femër ndonjëherë, por edhe një grua e re trime, e kujdesshme, e cila ka marrë përsipër të vërë në rrezik figurën e saj dhe të mbrojë ndryshimet që do të përfitojmë të gjithë ne. Kjo është fitorja e vërtetë e medaljes së artë.
*Nga Mary McNaughton-Cassill, psikologe Klinike.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
