.png)
Gazeta Si – Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelenski, ka njoftuar se Ukraina do të hapë dhjetë “qendra të reja eksporti” në disa vende europiane për të prodhuar dhe shitur armë, veçanërisht dronë.
Megjithatë, këto qendra të reja eksporti do të jenë në fakt fabrika armësh ukrainase në tokën europiane, të cilat ka të ngjarë të operohen në partneritet me kompanitë lokale.
Armët ukrainase të prodhuara në Europë mund të kontribuojnë në përpjekjet luftarake të Ukrainës kundër Rusisë, por kryesisht do t’u shiten vetë vendeve europiane.
Fabrikat e armëve ukrainase janë tashmë të hapura në Mbretërinë e Bashkuar, Danimarkë dhe Gjermani. Zelenski tha se fabrika gjermane do të prodhojë dronin e saj të parë luftarak deri në mesin e shkurtit. Të tjera do të hapen në vendet baltike.
Ngritja e këtyre qendrave është pjesë e një programi për “eksporte të kontrolluara” të armëve ukrainase që ka qenë në proces që nga mesi i vitit të kaluar.
Deri në tetorin e kaluar, për shkak të luftës, kompanitë ukrainase të armëve ishin të ndaluara të eksportonin, pasi të gjitha armët e disponueshme ishin të nevojshme për përpjekjet e luftës ndaj Rusisë.
Gjatë këtyre viteve të luftës, falë veprimeve urgjente dhe investimeve të konsiderueshme, kompanitë ukrainase të armëve janë rritur jashtëzakonisht shumë dhe kanë përmirësuar cilësinë e produkteve të tyre deri në atë pikë sa janë bërë tërheqëse për tregun europian.
Mbi të gjitha, ato kanë zgjeruar kapacitetin e tyre të prodhimit deri në atë pikë sa kanë gjeneruar një tepricë.
Kjo do të thotë që kompanitë ukrainase kanë kapacitetin për të prodhuar shumë më tepër armë sesa prodhojnë aktualisht, por nuk mund të vijojnë ta bëjnë këtë, sepse u mungojnë investime të mjaftueshme, punëtorë ose ambiente të përshtatshme prodhimi.
Një shembull i mirë janë dronët: Ukraina aktualisht prodhon rreth katër milionë prej tyre në vit, por vlerësohet se kompanitë e saj kanë kapacitetin për të prodhuar tetë milionë. (Shënim: Kjo nuk do të thotë që Ukraina nuk ka më nevojë për armë perëndimore. Vendi ka zhvilluar ekspertizë në prodhimin e disa armëve, por ende varet nga furnizuesit e huaj për shumë sisteme komplekse dhe thelbësore armësh, siç janë sistemet e mbrojtjes ajrore).
Duke pasur parasysh këtë kapacitet të tepërt prodhimi, zgjerimi i konsiderueshëm i kompanive ukrainase të armëve brenda vendit është i ndërlikuar.
Nga njëra anë, ka mungesë investimesh: Investitorët privatë perëndimorë ngurrojnë të investojnë në Ukrainë për shkak të luftës dhe paqëndrueshmërisë politike.
Nga ana tjetër, krijimi i objekteve tepër të mëdha të prodhimit mund t’i bëjë ato një objektiv për bombardimet ruse.
Për më tepër, Ukraina ka mungesë punëtorësh të kualifikuar, shumë prej të cilëve kanë përfunduar duke luftuar në vijën e parë.
Për këtë arsye, në tetor, qeveria e Zelenskit, pranoi të heqë ndalimin e eksportit të armëve, por në një mënyrë “të kontrolluar”, përmes marrëveshjeve me vendet europiane dhe hapjes së qendrave të eksportit.
Kjo do t’u lejojë kompanive ukrainase të zhvillojnë plotësisht kapacitetin e tyre të prodhimit, duke përfituar nga kërkesa e fortë për armë në tregun europian.
Të gjitha të ardhurat nga eksporti do të ridrejtohen më pas në blerjen e armëve të tjera të nevojshme për të zhvilluar luftën kundër Rusisë.
Përshtati: Gazeta “Si”
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
