.png)
Thatësira rrit përqendrimin e mikroorganizmave rezistentë ndaj antibiotikëve në tokë, gjë që mund të ndikojë ndjeshëm në shëndetin publik, sipas një studimi të ri.
Studiuesit në Institutin e Teknologjisë të Kalifornisë (Caltech) në Shtetet e Bashkuara donin t’i përgjigjen një pyetjeje: a mund të nxisin ndryshimet në mjediset natyrore ku burojnë antibiotikët rezistencën?
Përgjigja e tyre: thatësira rajonale është e lidhur fort me prevalencën e rezistencës ndaj antibiotikëve në mjediset klinike në më shumë se 100 vende.
Rezistenca antimikrobike (AMR) është një kërcënim në rritje përgjegjës për më shumë se 35,000 vdekje çdo vit vetëm në Bashkimin Europian.
Ndodh kur bakteret, viruset dhe parazitët nuk i përgjigjen më ilaçeve antimikrobike. Ndërsa është një proces natyror që ndodh me kalimin e kohës përmes ndryshimeve gjenetike në patogjenë, ai po përshpejtohet me shpejtësi për shkak të aktivitetit njerëzor, kryesisht keqpërdorimit dhe përdorimit të tepërt të antimikrobikëve.
“Thatësirat po krijojnë të njëjtat efekte si përdorimi i tepërt i antibiotikëve në klinikë, të dyja nxisin përzgjedhjen për rezistencë ndaj antibiotikëve”, thotë Dianne Neëman, profesoreshë e biologjisë dhe gjeobiologjisë në Caltech.
Ajo shtoi se “korrelacioni i habitshëm” i zbuluar në hulumtim motivon zhvillimin e diagnostikimit më të mirë dhe më të shpejtë në mjediset klinike, si dhe zhvillimin e qasjeve të reja terapeutike.
Antibiotikët u zbuluan për herë të parë në eksperimente që përfshinin mikroorganizma të tokës që në vitet 1940, ku produktet natyrore të prodhuara nga një organizëm i tokës u zbulua se pengonin rritjen e një tjetri, vunë në dukje autorët.
Ndërsa shumë nga këto produkte natyrore që atëherë janë modifikuar dhe zhvilluar në ilaçet që përshkruhen sot, toka mbetet një nga burimet më të mëdha të prodhuesve të rinj të antibiotikëve- një mjedis aq i pasur mikrobikisht saqë rreth 99 për qind e banorëve të tij mikrobikë nuk mund të kultivohen ende në një mjedis laboratorik.
Sipas studiuesve, megjithëse shumë antibiotikë burojnë nga mikroorganizmat e tokës, mënyra se si ndryshimet mjedisore në ekosistemet e tokës mund të nxisin rezistencën është pak e kuptuar.
Xiaoyu Shan, studiuese në Caltech dhe udhëheqëse e studimit, ndërtoi një program kompjuterik për të shqyrtuar të dhënat publike të sekuencave mikrobike në mostrat e tokës, duke kërkuar gjenet që mundësojnë prodhimin e antibiotikëve të ndryshëm.
Duke përdorur të dhëna të mbikëqyrjes klinike nga 116 vende dhe grupe të dhënash për tokën që përfshijnë SHBA-në, Kinën dhe Europën, dhe që përfshijnë lloje të ndryshme të përdorimit të tokës- duke përfshirë tokën bujqësore, kullotat, pyjet dhe ligatinat- studiuesit zbuluan se frekuenca mesatare e rezistencës ndaj antibiotikëve në spitale është e lidhur fort me indeksin e thatësirës lokale.
Si e shkakton thatësira rezistencën ndaj antibiotikëve?
Studimi zbuloi se një mekanizëm kryesor nxitës për rezistencën nën thatësirë është efekti përqendrues: ndërsa toka thahet, antibiotikët natyrorë të pranishëm në të bëhen më të fuqishëm në lagështinë e mbetur.
Por thatësira ndikon gjithashtu në antibiotikë në mënyra më delikate. Hulumtimet kanë treguar se stresi fizik i ushtruar mbi bakteret nga kushtet e thata mund të ndryshojë se sa mirë funksionojnë antibiotikët kundër tyre.
Periudhat e zgjatura të thatësirës mund të ndryshojnë gjithashtu shkallët e degradimit të disa antibiotikëve në tokë, varësisht nga antibiotiku specifik; nivelet më të ulëta të lagështisë mund ta ngadalësojnë ose ta përshpejtojnë këtë proces.
“Ne bashkëveprojmë me tokën gjatë gjithë kohës, qoftë për qëllime rekreative apo thjesht duke thithur pluhur,” tha Shan.
“Është e rëndësishme të theksohet se bakteret janë në gjendje të transferojnë gjenet te njëra-tjetra, dhe gjenet e rezistencës ndaj antibiotikëve dihet se kanë një shkallë të lartë transferimi. Me triliona baktere në mjedis, kjo është një dukuri e konsiderueshme.”
Pse janë shqetësuese këto gjetje?
Vlerësimet nuk janë optimiste në lidhje me rezistencën antimikrobike dhe thatësirën në mbarë botën.
“Korrelacioni i fortë midis thatësirës dhe rezistencës klinike ndaj antibiotikëve është shqetësues, duke pasur parasysh ndryshimet e pritura klimatike”, shkruan autorët.
Midis viteve 2025 dhe 2050, 39 milionë vdekje parashikohet të jenë të atribuueshme drejtpërdrejt ndaj AMR-së, sipas një studimi të vitit 2024 të botuar në The Lancet.
Në të njëjtën kohë, parashikimet e thatësirës sugjerojnë se deri në 5 miliardë njerëz mund të banojnë në toka të thata deri në fund të shekullit.
Sipas studiuesve, gjetjet që lidhin thatësirën dhe AMR-në nënvizojnë rëndësinë e qasjes One Health- parimi që udhëzon veprimet shëndetësore bazuar në ndërlidhjen e shëndetit të njerëzve, kafshëve, bimëve dhe mjedisit.
“Ndërsa paqëndrueshmëria klimatike intensifikohet, qasje të tilla integruese do të jenë kritike për parashikimin dhe zbutjen e trajektores globale të rezistencës ndaj antibiotikëve”, vunë në dukje studiuesit.
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje