.png)
Gazi natyror europian u rrit ndjeshëm pasi përplasjet në Lindjen e Mesme shtuan frikën për një ndërprerje të madhe të furnizimeve globale me energji, ndërsa tregtarët po vëzhgojnë se sa gjatë do të mbetet i pezulluar trafiku detar përmes Ngushticës së Hormuzit.
Kontratat u rritën deri në 28% rritja më e madhe që nga gushti 2023, pasi cisternat nuk po kalojnë më në këtë rrugë. Ngushtica është një korridor kyç për energjinë, duke transportuar rreth një të pestën e eksporteve botërore të gazit natyror të lëngshëm (LNG). Edhe nafta u rrit ndjeshëm.
Situata rrezikon goditjen më serioze për tregjet e gazit që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia katër vite më parë, i cili përmbysi tregtinë globale të energjisë. Megjithëse vendet aziatike blejnë pjesën më të madhe të LNG-së nga Lindja e Mesme, çdo ndërprerje do të rrisë konkurrencën për furnizime alternative, duke shtyrë çmimet lart në mbarë botën, përfshirë Europën.
Europa është veçanërisht e ekspozuar. Ndërsa kontinenti po i afrohet fundit të dimrit dhe konsumi i gazit po bie, rezervat e karburantit janë jashtëzakonisht të ulëta. Rajoni duhet të importojë vëllime të mëdha LNG këtë verë për t’i rimbushur para sezonit të ardhshëm të ngrohjes, dhe “pyetja kyçe për tregtarët është sa gjatë do të mbetet e mbyllur ngushtica”, tha Tom Marzec-Manser, drejtor për gazin dhe LNG-në në Europë në Wood Mackenzie.
“Sa më shumë të zgjasë rihapja, aq më shumë do të rritet çmimi”, tha ai. Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi në një intervistë për New York Times se synon që bombardimet ndaj Iranit të vazhdojnë për katër deri në pesë javë.
Ndërkohë, më shumë se gjysma e klubeve më të mëdha botërore të sigurimit detar do të ndalojnë mbulimin e rreziqeve të luftës për anijet që hyjnë në Gjirin Persik duke filluar nga e enjtja. Heqja e sigurimit pritet të ulë gatishmërinë për të ngarkuar kargo nga rajoni.
Një ndalim njëmujor i transportit përmes Hormuzit mund të bëjë që çmimet europiane të gazit të më shumë se dyfishohen, sipas Goldman Sachs. Kjo do të ishte një goditje e madhe për tregun pasi kontratat ranë 19% muajin e kaluar falë motit relativisht të butë dhe furnizimit të bollshëm.
“Kjo situatë mund të komplikojë rimbushjen e depozitave në muajt në vijim dhe të rrisë sërish presionin mbi kostot industriale të energjisë”, tha Simone Tagliapietra nga instituti Bruegel në Bruksel.
Konflikti u përshkallëzua gjatë fundjavës pasi SHBA dhe Izraeli sulmuan Iranin. Teherani u kundërpërgjigj me goditje ndaj disa vendeve. Cisternat LNG që ishin planifikuar të ngarkonin në Katar dhe Emiratet e Bashkuara Arabe po vonojnë ose po devijojnë planet, ndërsa Katari ka ulur përkohësisht numrin e stafit në terminalin më të madh të eksportit të LNG-së në botë.
Gjithashtu, Izraeli urdhëroi mbylljen e përkohshme të disa kapaciteteve të prodhimit të gazit si masë sigurie, duke shtyrë importuesin e madh Egjipt të kërkojë më shumë kargo LNG. Izraeli ka tre projekte, përfshirë fushën e madhe të gazit Leviathan, e cila u mbyll gjithashtu si masë paraprake gjatë përplasjes Izrael-Iran në qershor.
Ndërprerjet e tregtisë së gazit në Lindjen e Mesme mund të rrisin gjithashtu kërkesën për LNG nga Turqia, pasi ajo importon gaz me tubacion nga Irani.
Irani deklaroi se nuk synon të mbyllë Ngushticën e Hormuzit, megjithatë anijet filluan ta shmangin pothuajse menjëherë pas nisjes së konfliktit të shtunën. Katari ka shpallur pezullimin e përkohshëm të të gjithë lundrimit detar.
“Tregu europian i gazit është në fakt më i ndjeshëm ndaj mbylljes de facto të Ngushticës së Hormuzit sesa tregu i naftës”, tha Arne Lohmann Rasmussen nga Global Risk Management. “Kjo ndërprerje do të ndihet shumë shpejt në tregun fizik.”
Kontratat mujore holandeze, europian i gazit, tregtoheshin 23% më lart, në 39.35 € për megavat-or, në orën 10:04 në Amsterdam./Bloomberg
Copyright © Gazeta “Si”
Të gjitha të drejtat e këtij materiali janë pronë ekskluzive dhe e patjetërsueshme e Gazetës “Si”, sipas Ligjit Nr.35/2016 “Për të drejtat e autorit dhe të drejtat e tjera të lidhura me to”. Ndalohet kategorikisht kopjimi, publikimi, shpërndarja, tjetërsimi etj, pa autorizimin e Gazetës “Si”, në të kundërt çdo shkelës do mbajë përgjegjësi sipas nenit 179 të Ligjit 35/2016.
Lini një Përgjigje